World Cup không chỉ là một giải đấu thể thao; nó đã trở thành một công cụ địa chính trị mạnh mẽ, nơi các quốc gia cạnh tranh để gây ảnh hưởng toàn cầu. Theo phân tích của Tomás Trapé trên Infobae, bóng đá, với khoảng 3,5 tỷ người hâm mộ và hơn 250 triệu cầu thủ có đăng ký tại 200 quốc gia, là nền tảng duy nhất có khả năng thu hút sự chú ý của gần một nửa nhân loại. Trapé nhấn mạnh: "Nếu bóng đá là một quốc gia, nó sẽ lớn gấp đôi Mexico." Chính quy mô này khiến các chính phủ tích hợp bóng đá vào chiến lược quốc tế của họ.

FIFA Gate: Bước ngoặt thay đổi cuộc chơi

Điểm quyết định trong mối quan hệ giữa bóng đá và chính trị là FIFA Gate. Vào tháng 5 năm 2015, Bộ Tư pháp Hoa Kỳ đã bắt giữ nhiều quan chức FIFA tại một khách sạn ở Zurich, phanh phui một mạng lưới hối lộ, rửa tiền và tham nhũng kéo dài hơn hai thập kỷ. Trapé cho rằng vụ bê bối này cho thấy FIFA không chỉ là một tổ chức thể thao mà còn là một nền tảng đàm phán chính trị và kinh tế toàn cầu. Hậu quả là FIFA phải thay đổi cơ chế bầu chọn chủ nhà World Cup: từ bỏ phiếu kín của Ủy ban Điều hành sang bỏ phiếu của tất cả các liên đoàn quốc gia, bắt đầu từ World Cup 2026. Điều này đánh dấu một kỷ nguyên mới trong cuộc tranh giành quyền lực trong bóng đá thế giới.

Qatar và Mỹ: Hai chiến lược, một mục tiêu

Mặc dù các quốc gia thường biện minh cho việc đăng cai World Cup bằng lợi ích kinh tế, Trapé khẳng định: "Không quốc gia nào kiếm được tiền. Điều họ mua là quyền lực." Qatar, với chỉ 3 triệu dân và bị bao quanh bởi các cường quốc khu vực, đã biến thể thao thành chính sách quốc gia. Việc thành lập Al Jazeera, mở rộng Qatar Airways, mua Paris Saint-Germain và tổ chức World Cup 2022 đều nhằm mục đích gắn thương hiệu Qatar với sự hiện đại, xa xỉ và tầm quan trọng toàn cầu. Ngược lại, Mỹ không cần xây dựng danh tiếng mà muốn củng cố vị thế dẫn đầu trong môn thể thao duy nhất họ chưa thống trị. World Cup 2026 là một phần trong chiến lược đưa bóng đá vào hệ sinh thái giải trí, bản quyền truyền hình và cá cược thể thao mà Mỹ đã thống trị. Sự xuất hiện của Lionel Messi tại Inter Miami cũng được Trapé coi là một động thái địa chính trị, thúc đẩy sự mở rộng quốc tế của MLS.

Messi và những 'nhà ngoại giao thầm lặng'

Các ngôi sao bóng đá như Lionel Messi đóng vai trò như "nhà ngoại giao thầm lặng", có khả năng tạo ra hiệu ứng chính trị mà không cần phát biểu hay nắm giữ chức vụ công. Trapé gọi Messi là "người nổi tiếng nhất thế giới" và lấy ví dụ: nếu Argentina vô địch World Cup 2026, Tổng thống Mỹ Donald Trump sẽ trao cúp cho Messi. Một cái bắt tay ba giây với Trump, dù gây phẫn nộ cho một số ít, có thể mang lại niềm vui vĩnh cửu cho hàng triệu người Argentina. Điều này cho thấy một cử chỉ thể thao có thể mang ý nghĩa ngoại giao vượt xa nghi lễ thông thường. Lịch sử cũng ghi nhận vai trò của Henry Kissinger trong việc tổ chức World Cup 1994 tại Mỹ, với mối quan hệ với Pelé và New York Cosmos. Trapé kết luận: "Nếu mọi con đường đều dẫn đến Rome, thì trong chủ đề này, mọi con đường đều dẫn đến Kissinger."

Phân tích của Trapé cho thấy đằng sau World Cup không chỉ là cuộc tranh tài thể thao, mà còn là các dự án quyền lực, chiến lược ngoại giao và mô hình ảnh hưởng nhằm định hình trật tự quốc tế. Bóng đá, từ lâu, đã không còn chỉ là một môn thể thao, mà trở thành một trong những công cụ hiệu quả nhất của địa chính trị đương đại.

Theo Infobae

Ảnh: planet_fox / Pixabay