Cao ủy Nhân quyền Liên Hợp Quốc (OHCHR) Volker Turk đã kêu gọi tiến hành một cuộc điều tra độc lập về sự gia tăng nghiêm trọng số ca tử vong trong các trung tâm giam giữ người di cư dưới thời Tổng thống Donald Trump nhiệm kỳ hai. Trong một tuyên bố đưa ra hôm thứ Sáu (26/6/2026), ông Turk bày tỏ lo ngại về sự thiếu minh bạch xung quanh những cái chết này, với ít nhất 19 trường hợp đã được ghi nhận từ đầu năm nay, theo thống kê của chính phủ Mỹ.

Số ca tử vong tăng vọt dưới thời Trump nhiệm kỳ hai

Số ca tử vong trong các trung tâm giam giữ người di cư đã tăng vọt trong nhiệm kỳ thứ hai của Tổng thống Trump, được các nhóm nhân quyền và luật sư di trú mô tả là hậu quả của sự bỏ bê có hệ thống, điều kiện vô nhân đạo và lạm dụng. Chính quyền Trump đã tìm cách mở rộng nhanh chóng mạng lưới các trung tâm giam giữ người di cư, một số do các nhà thầu tư nhân vận hành, nhằm thực hiện kế hoạch trục xuất hàng loạt người di cư khỏi Mỹ.

Cái chết của một người đàn ông Georgia, Mamuka Artmeladze, tại một cơ sở giam giữ ở Louisiana vào ngày 4/6/2026 đã nâng tổng số ca tử vong từ đầu năm lên 19, so với 33 ca của năm ngoái và 11 ca vào năm 2024. Nhóm giám sát Human Rights Watch cho biết tỷ lệ tử vong trong các cơ sở giam giữ của Cơ quan Thực thi Di trú và Hải quan Mỹ (ICE) đang ở mức cao nhất trong hơn một thập kỷ và đã tăng hơn gấp đôi kể từ khi nhiệm kỳ thứ hai của Trump bắt đầu. Tỷ lệ này cao gần gấp bốn lần so với thời chính quyền Biden và cao hơn gấp 2,5 lần so với nhiệm kỳ đầu của Trump.

Các cáo buộc về sử dụng vũ lực và biệt giam

Ông Turk viết hôm thứ Sáu rằng có “những cáo buộc đáng lo ngại về việc sử dụng vũ lực” tại các cơ sở này và 5 trong số ca tử vong được ghi nhận trong năm 2026 được phân loại là tự tử. Ông cũng bày tỏ lo ngại về việc sử dụng biệt giam, vốn có liên quan đến nguy cơ tự tử cao hơn và được Liên Hợp Quốc coi là một hình thức tra tấn sau thời gian 15 ngày. “Tất cả những yếu tố này làm gia tăng tính dễ bị tổn thương và đặt ra câu hỏi nghiêm trọng liệu một số ca tử vong trong các cơ sở giam giữ của ICE có thể đã được ngăn chặn hay không,” ông nói.

Báo cáo của Human Rights Watch cho biết 52 người đã chết trong các trại giam dưới thời Trump nhiệm kỳ hai, với độ tuổi từ 19 đến 75, thuộc 20 quốc tịch khác nhau. Trong một bài đăng trên mạng xã hội hôm thứ Sáu, Tổng thống Trump tuyên bố chính quyền của ông có “Tỷ lệ bắt giữ trung bình hàng ngày cao nhất của ICE và CBP, bao gồm tổng số người bị giam giữ, với lệnh trục xuất cuối cùng, hơn bất kỳ tổng thống nào khác, vượt xa!”

Kêu gọi trách nhiệm giải trình

“Những người chịu trách nhiệm về các vi phạm pháp luật phải bị đưa ra xét xử, và quyền của gia đình nạn nhân được biết sự thật, công lý và bồi thường cũng như các đảm bảo không tái diễn phải được duy trì,” Cao ủy Nhân quyền LHQ nhấn mạnh. Lời kêu gọi của ông Turk được đưa ra trong bối cảnh các nhóm nhân quyền và luật sư di trú liên tục lên án các điều kiện giam giữ và kêu gọi cải cách hệ thống.

Theo Al Jazeera

Ảnh: ha11ok / Pixabay