Cao ủy Nhân quyền Liên Hợp Quốc (LHQ) Volker Turk ngày 22/7/2026 đã lên án việc Nicaragua ngày càng đàn áp các quyền dân sự và chính trị, sau khi Tổng thống Daniel Ortega tuyên bố kế hoạch chặn bầu cử và loại bỏ phe đối lập. Trong tuyên bố, ông Turk cho rằng những diễn biến mới nhất làm sâu sắc thêm các hạn chế nghiêm trọng đối với tự do cơ bản, phá hủy không gian dân sự và xói mòn pháp quyền tại quốc gia Trung Mỹ này.

Ortega tuyên bố bãi bỏ bầu cử, đẩy lùi thời gian bỏ phiếu

Ortega, cựu chiến binh cánh tả đã lãnh đạo Nicaragua gần hai thập kỷ cùng với phó tổng thống kiêm phu nhân Rosario Murillo, tuyên bố hôm 20/7 rằng “sẽ không có bầu cử” tại nước này. Động thái này loại bỏ mọi triển vọng thách thức quyền lực của cặp đôi. Cuộc tổng tuyển cử dự kiến diễn ra vào tháng 11/2026, nhưng các cải cách hiến pháp được thông qua 18 tháng trước đã kéo dài nhiệm kỳ tổng thống từ 5 lên 6 năm, đẩy lùi cuộc bỏ phiếu sang năm 2027.

Quyền lực tập trung dưới “đồng chủ tịch”, đàn áp gia tăng

Ông Turk cho biết quyền lực tại Nicaragua ngày càng tập trung dưới “chế độ đồng chủ tịch”, khi đảng Sandinista cầm quyền đã nắm toàn bộ quyền kiểm soát quốc hội, tất cả các đô thị và hội đồng khu vực ở Bờ biển Caribe Bắc và Nam. Ông kêu gọi chính quyền “mở lại không gian dân sự và khôi phục pháp quyền”, cảnh báo rằng “việc thể hiện độc lập suy nghĩ hoặc quan điểm bị đàn áp có hệ thống”. Ông nhấn mạnh rằng “người dân thuộc mọi quan điểm chính trị phải được phép bỏ phiếu và ứng cử, phù hợp với nghĩa vụ nhân quyền quốc tế của nhà nước”.

Tuyên bố cũng đề cập việc chính phủ đột ngột thu hồi chứng chỉ hành nghề của một số luật sư hồi đầu tháng 7 mà không có căn cứ pháp lý, đồng thời lưu ý rằng ít nhất 46 người vẫn bị giam giữ tùy tiện vì lý do chính trị. Ông Turk cũng bày tỏ lo ngại về cách đối xử với các nhóm tôn giáo, chỉ ra tung tích không rõ ràng của Giám mục Abelardo Mata Guevara, 80 tuổi, bị giam giữ từ ngày 29/6, và kêu gọi chính quyền Managua trả tự do cho tất cả những người bị giam giữ tùy tiện “một cách nhân đạo và có phẩm giá”.

Bối cảnh đàn áp kéo dài từ năm 2018

Kể từ cuộc trấn áp chết người các cuộc biểu tình năm 2018 – khiến hơn 300 người thiệt mạng theo số liệu của LHQ – Ortega và Murillo đã thắt chặt kiểm soát xã hội Nicaragua. Động thái bãi bỏ bầu cử mới nhất được xem là bước leo thang trong chiến dịch đàn áp phe đối lập và củng cố quyền lực tuyệt đối của cặp đôi lãnh đạo.

Theo Al Jazeera

Ảnh: Antonio_Cansino / Pixabay