Ngày 25/6, Hội đồng Liên bang Thụy Sĩ thông báo nước này đã bắt đầu các bước đẩy nhanh phát triển năng lực phòng không tầm xa, bao gồm việc nối lại tài trợ cho hợp đồng mua hệ thống Patriot của Mỹ, đồng thời khởi động đàm phán với các công ty quốc phòng tại Israel, Pháp và Hàn Quốc để có thêm một hệ thống phòng không bổ sung. Quyết định được đưa ra trong bối cảnh tình hình an ninh toàn cầu xấu đi và lo ngại về các mối đe dọa từ tên lửa tầm xa.

Vì sao Thụy Sĩ cần hệ thống phòng không thứ hai?

Theo tuyên bố của Hội đồng Liên bang, Mỹ đã ưu tiên giao hệ thống Patriot cho Ukraine, dẫn đến việc trì hoãn lịch giao hàng cho Thụy Sĩ và gia tăng áp lực tài chính liên quan đến hợp đồng. Thụy Sĩ đã ký thỏa thuận mua hệ thống Patriot từ các công ty Raytheon và Lockheed Martin của Mỹ vào năm 2022, dự kiến giao hàng từ năm 2026 đến 2028, nhưng chiến tranh Ukraine đã khiến lịch trình bị trì hoãn ít nhất 5 năm.

Hội đồng Liên bang nhấn mạnh: “Trong bối cảnh tình hình địa chính trị xấu đi, Hội đồng Liên bang tin rằng Thụy Sĩ cần tăng cường năng lực phòng không”. Họ cho biết các cuộc tấn công tầm xa, cùng với các mối đe dọa lai ghép, là nguy cơ lớn nhất đối với đất nước, trong khi Thụy Sĩ hiện không có phương tiện cần thiết để đối phó. Dù bị trì hoãn, Bern không thể hủy hợp đồng Patriot nếu chưa có giải pháp thay thế, nên Bộ Quốc phòng Thụy Sĩ đã quyết định nối lại thanh toán cho Mỹ sau khi tạm dừng.

Tiêu chí lựa chọn hệ thống phòng không thứ hai

Hội đồng Liên bang cho biết mục tiêu của việc sở hữu hệ thống phòng không thứ hai là cung cấp mức độ bảo vệ tương tự Patriot. Các đánh giá sơ bộ của Bộ Quốc phòng vào tháng 5 cho thấy các hệ thống được đề xuất từ ba nước đáp ứng yêu cầu quân sự của Thụy Sĩ và mang lại hiệu quả kinh tế phù hợp. Chính phủ Thụy Sĩ cho rằng việc có thêm một hệ thống sẽ tăng cường khả năng chống chịu trong xung đột kéo dài và đa dạng hóa chuỗi cung ứng.

Hội đồng Liên bang nhấn mạnh việc lựa chọn hệ thống mới phải phù hợp với chính sách vũ khí của Thụy Sĩ, ưu tiên mua thiết bị từ trong nước hoặc châu Âu. Theo đó, các nhà sản xuất sẽ phải có khả năng sản xuất tên lửa đạn đạo, hệ thống chỉ huy và kiểm soát hoặc các thành phần quan trọng ngay tại Thụy Sĩ hoặc châu Âu. Các tiêu chí khác bao gồm tốc độ sẵn sàng, hiệu quả đã được chứng minh trước các mối đe dọa tầm xa, khả năng tương thích với nhu cầu tác chiến của quân đội Thụy Sĩ, và đảm bảo cung cấp đạn dược, phụ tùng đáng tin cậy.

Đàm phán với Israel, Pháp và Hàn Quốc

Song song với việc tiếp tục hợp đồng Patriot, Thụy Sĩ bắt đầu tìm kiếm hệ thống phòng không tầm xa thứ hai nhằm đảm bảo sẵn sàng tác chiến nhanh và giảm phụ thuộc vào một nhà cung cấp duy nhất. Bộ Quốc phòng Thụy Sĩ đã cho phép khởi động đàm phán hợp đồng với các công ty quốc phòng tại Pháp, Israel và Hàn Quốc.

Giám đốc Vũ khí Quốc gia Thụy Sĩ Urs Lohr cho biết trong một cuộc họp báo rằng hệ thống được chọn sẽ không phải là hệ thống phòng không Arrow của Israel. Động thái này diễn ra trong bối cảnh công nghệ phòng không Israel thu hút sự quan tâm của nhiều nước châu Âu, đặc biệt sau chiến tranh Nga-Ukraine và nhu cầu gia tăng đối với các hệ thống đã được kiểm chứng trong chiến đấu.

Một số nước châu Âu đã chọn các hệ thống Israel như Iron Dome và David's Sling. Đức ký hợp đồng mua hệ thống Arrow 3 trị giá 4 tỷ euro để có khả năng đánh chặn tên lửa ngoài khí quyển. Phần Lan mua hệ thống David's Sling sau khi gia nhập NATO, với giá trị hợp đồng vượt 300 triệu euro. Cộng hòa Séc mua hệ thống tầm trung SPYDER, Slovakia chọn hệ thống Barak MX, và Romania được cho là đang đàm phán mua Iron Dome. Estonia và Latvia cùng mua hệ thống David's Sling để tăng cường phòng không tầm xa trước áp lực quân sự từ Nga.

Chính phủ Thụy Sĩ dự kiến sẽ đưa ra quyết định cuối cùng sau khi kết thúc đàm phán với ba nhà sản xuất.

Theo Euronews

Ảnh: Михаил Крамор / Pexels