Ngày 21/6, Getty Images thông báo đã ký thỏa thuận hiển thị nhiều năm với OpenAI, cho phép nội dung có bản quyền của họ xuất hiện trong trải nghiệm tìm kiếm và khám phá của ChatGPT. Craig Peters, CEO của Getty Images, cho biết: “Nội dung hình ảnh chất lượng cao, có bản quyền giúp tìm kiếm và khám phá dựa trên AI trở nên hữu ích và đáng tin cậy hơn”. Thỏa thuận chỉ đề cập đến hiển thị, không nói gì về việc huấn luyện mô hình AI của OpenAI trên kho ảnh của Getty.

Bối cảnh kiện tụng và chuyển hướng chiến lược

Đầu năm 2023, Getty Images đã kiện Stability AI tại Delaware (Mỹ) và Vương quốc Anh, cáo buộc sao chép hơn 12 triệu hình ảnh để huấn luyện mô hình Stable Diffusion. Vụ kiện tại Anh không mang lại tiền lệ như Getty từng kỳ vọng. Tháng 11/2025, Tòa án Tối cao London bác bỏ các khiếu nại bản quyền chính của Getty sau khi công ty rút bỏ các khiếu nại vi phạm và cơ sở dữ liệu chính, đồng thời thừa nhận không thể chứng minh việc huấn luyện diễn ra tại Anh. Tòa chỉ công nhận vi phạm nhãn hiệu hạn chế liên quan đến hình mờ Getty và iStock trong một số đầu ra. Tại Mỹ, Getty đã rút đơn kiện ở Delaware và nộp lại tại Bắc California.

Từ phòng xử án đến hợp đồng: Mô hình kinh doanh mới

Vụ kiện và giấy phép là hai đầu của một cuộc đàm phán. Kiện tụng định giá cho phương án thay thế: tiếp tục thu thập dữ liệu và chịu rủi ro phán quyết. Thỏa thuận biến rủi ro đó thành doanh thu. Đối với chủ sở hữu nội dung, giá trị không còn nằm ở từng bức ảnh đơn lẻ mà mô hình hình ảnh có thể tái tạo trong vài giây. Giá trị nằm ở danh mục đã được cấp phép và vị trí trong các nền tảng nơi người dùng tìm kiếm và đặt câu hỏi. Getty đã ký thỏa thuận tương tự với Perplexity vào tháng 10/2025. Thỏa thuận với OpenAI mang cùng logic nhưng với lượng người dùng lớn hơn nhiều.

Ngành công nghiệp âm nhạc đi trước một bước

Các hãng thu âm cũng đi theo hướng tương tự. Tháng 6/2024, Sony Music, Universal Music Group và Warner Music Group kiện các dịch vụ AI âm nhạc Suno và Udio, cáo buộc sao chép bản ghi âm trái phép để huấn luyện mô hình. Trong vòng 16 tháng, một phần cuộc chiến đã chuyển thành thỏa thuận thương mại. Tháng 10/2025, Universal dàn xếp vụ kiện với Udio và cấp phép danh mục của mình cho một nền tảng AI âm nhạc mới mà hai bên sẽ cùng xây dựng, mở ra cơ hội doanh thu mới cho nghệ sĩ và nhạc sĩ. Bị đơn trở thành kênh phân phối.

Bài học cho ngành nội dung số

Mô hình này lặp lại trên nhiều định dạng. Khi nguyên liệu thô trở nên rẻ để tái tạo, tài sản khan hiếm chuyển sang người kiểm soát nguồn cung được cấp phép và điểm phân phối. Kiện để thiết lập quyền. Cấp phép để thu về giá trị. Đối với các công ty hình ảnh và truyền thông, thông điệp rất rõ ràng: các cuộc chiến pháp lý về dữ liệu huấn luyện sẽ kéo dài nhiều năm và kết quả vẫn bất định, nhưng hướng đi thương mại thì không. Các thư viện từng dành hai năm tranh luận rằng các công ty AI không thể lấy tác phẩm của họ mà không trả tiền, nay đang sắp xếp để được trả tiền cho việc xuất hiện trong các sản phẩm được xây dựng dựa trên chúng. Liệu họ có được trả tiền cho việc huấn luyện – phần thưởng lớn hơn – hay không, đó là cuộc chiến vẫn còn ở phía trước.

Theo Forbes

Ảnh: Kindel Media / Pexels