Ngày 24/06/2026, Getty Images, gã khổng lồ cấp phép hình ảnh có trụ sở tại Mỹ, đã công bố quan hệ đối tác với OpenAI. Thỏa thuận cho phép ChatGPT hiển thị các bức ảnh từ thư viện Getty trong câu trả lời, nhưng không bao gồm việc sử dụng dữ liệu để huấn luyện mô hình AI. Các điều khoản tài chính không được tiết lộ, nhưng thông báo đã đẩy cổ phiếu Getty tăng 90%.

Getty kiện Stability AI vì sử dụng 12 triệu ảnh trái phép

Getty Images, thành lập năm 1995, sở hữu thư viện hàng trăm triệu ảnh và video, bao gồm nội dung tin tức và ảnh stock – nguồn thu chính của công ty. Sự phát triển nhanh chóng của các công cụ tạo ảnh AI đe dọa trực tiếp mô hình kinh doanh này: thay vì trả hàng trăm USD cho một bức ảnh stock, người dùng có thể tạo ảnh tương tự bằng AI chỉ trong vài giây với chi phí thấp hơn nhiều.

Tháng 2/2023, Getty đã đệ đơn kiện Stability AI, công ty hàng đầu về tạo ảnh AI thời điểm đó. Getty cáo buộc Stability đã sử dụng khoảng 12 triệu hình ảnh từ kho của mình mà không được phép hoặc bồi thường để huấn luyện mô hình. Cáo buộc được củng cố khi một số ảnh do Stability tạo ra có chứa watermark của Getty – logo hiển thị trên ảnh công khai của Getty. Stability không phủ nhận việc sử dụng ảnh Getty, nhưng đã giành được thắng lợi ban đầu tại Vương quốc Anh trên cơ sở thủ tục.

Tương lai pháp lý bất định và chiến lược chuyển hướng của Getty

Phiên tòa dự kiến diễn ra tại Mỹ, kết quả phụ thuộc vào cách tòa án giải thích học thuyết “sử dụng hợp lý” (fair use), vốn cho phép sử dụng tác phẩm có bản quyền để tạo nội dung mới với mục đích “biến đổi”. Stability lập luận rằng ảnh AI của họ không sao chép ảnh Getty mà chỉ lấy cảm hứng. Tuy nhiên, trong một vụ kiện khác, thẩm phán cho rằng biện pháp bảo vệ fair use có thể không áp dụng khi tài liệu có bản quyền được dùng để tạo “sản phẩm thay thế thị trường” – lập luận mà Getty có thể nhấn mạnh.

Ngoài bất ổn pháp lý, một yếu tố khác giải thích tại sao Getty không kiện các công ty AI khác: việc chứng minh nội dung bị sử dụng để huấn luyện là khó khăn. Do đó, Getty có xu hướng ưu tiên các thỏa thuận hiển thị, cho phép hãng thu về một phần giá trị từ hệ thống AI. Tuy nhiên, phần chia này còn nhỏ vì giá trị lớn nhất nằm ở dữ liệu huấn luyện chứ không phải hiển thị ảnh. Các lãnh đạo Getty không loại trừ khả năng mở rộng hợp tác để khai thác kho ảnh khổng lồ, ngay cả khi cạnh tranh từ ảnh AI ngày càng khó tránh.

OpenAI hưởng lợi gì từ thỏa thuận?

Trong bối cảnh mới, Getty quảng bá các công cụ AI riêng, cho phép khách hàng tạo hoặc chỉnh sửa hình ảnh từ kho ảnh có giấy phép của Getty. Lời chào hàng của hãng là nội dung được bảo vệ pháp lý, không dựa trên ảnh bị cáo buộc sử dụng trái phép, giảm rủi ro pháp lý cho người dùng. Liệu lời hứa này có đủ sức thuyết phục hay không vẫn chưa rõ. Getty cũng đặt cược vào thương vụ mua lại đối thủ Shutterstock, dự kiến giúp doanh thu tăng gấp đôi và tạo ra các khoản đồng bộ chi phí đáng kể.

Đối với OpenAI, lợi ích từ thỏa thuận có vẻ hạn chế hơn. Công ty đứng sau ChatGPT thậm chí không phát hành thông cáo báo chí về thỏa thuận. ChatGPT đã có thể hiển thị ảnh từ nhiều nguồn trên internet khi trả lời truy vấn. Việc truy cập kho ảnh Getty có thể cải thiện chất lượng ảnh, nhưng ý nghĩa chiến lược có vẻ khiêm tốn. Thỏa thuận này có thể chỉ là bước đầu tiên hướng tới một thỏa thuận rộng hơn về dữ liệu huấn luyện AI, hoặc đơn giản là cách OpenAI tự bảo vệ khỏi các hành động pháp lý tiềm tàng từ Getty.

Theo Substack

Ảnh: volzi / Pixabay