Mỹ Israel Iran căng thẳng: Tư lệnh Bộ tư lệnh châu Âu của Mỹ, Trung tướng Alexus Grynkewich, cảnh báo Lầu Năm Góc (Bộ Quốc phòng Mỹ) rằng nếu thiếu tàu khu trục, ông có thể phải ưu tiên bảo vệ nước Mỹ hơn Israel trước tên lửa đạn đạo Iran. Washington Post dẫn lời giới chức Mỹ giấu tên.
Thông báo mật gửi tới Lầu Năm Góc nói gì?
Theo Washington Post, tướng Grynkewich đã gửi một thông báo mật bằng văn bản tới giới chức cấp cao của Lầu Năm Góc. Ông khẳng định có thể buộc phải đặt việc bảo vệ nước Mỹ lên trên việc bảo vệ Israel, trừ khi đơn vị của ông được cấp thêm một tàu khu trục hải quân.
Một quan chức quốc phòng Mỹ nói với Washington Post rằng động thái của tướng Grynkewich phù hợp với các liên lạc trước đây giữa chỉ huy quân sự cấp cao và Lầu Năm Góc khi họ nhận thấy rủi ro cần Washington can thiệp hoặc đưa ra quyết định. Quan chức này cho biết kiểu cảnh báo như vậy thường xuyên tái diễn trong bối cảnh các đơn vị cạnh tranh vũ khí và nguồn lực.
Lầu Năm Góc đã từ chối bình luận về thông tin, Bộ tư lệnh châu Âu của Mỹ không phản hồi yêu cầu bình luận, còn phía Israel chưa có tuyên bố chính thức.
Mỹ Israel Iran căng thẳng đang đẩy hải quân Mỹ tới giới hạn nào?
Cảnh báo được đưa ra ở giai đoạn nhạy cảm của cuộc xung đột kéo dài 5 tháng, sau khi các cuộc tấn công gần như hằng ngày được nối lại do đàm phán hòa bình giữa Washington và Tehran sụp đổ. Điều này gia tăng áp lực lên binh sĩ Mỹ và bào mòn kho dự trữ các hệ thống phòng không cùng đạn đánh chặn quan trọng.
Hải quân Mỹ chịu sức ép đặc biệt sau khi chính quyền Tổng thống Donald Trump áp đặt phong tỏa các cảng của Iran nhằm đáp trả việc Iran đóng cửa eo biển Hormuz. Sự gián đoạn tại một tuyến đường biển quan trọng bậc nhất thế giới đã gây đình trệ dòng chảy dầu mỏ và hàng hóa từ Trung Đông, kéo theo rối loạn kinh tế toàn cầu.
Bộ tư lệnh châu Âu của Mỹ có 9 tàu khu trục hoạt động từ căn cứ Rota ở Tây Ban Nha và dự kiến nhận thêm một tàu trong năm nay. Hiện hai tàu khu trục USS Paul Ignatius và USS Roosevelt triển khai ở Đông Địa Trung Hải, trong khi ba tàu khác đóng tại Rota.
| Khu vực | Lực lượng hải quân Mỹ được nhắc đến |
|---|---|
| Đông Địa Trung Hải | USS Paul Ignatius, USS Roosevelt |
| Căn cứ Rota, Tây Ban Nha | 3 tàu khu trục khác |
| Biển Ả Rập | Tàu sân bay USS George Bush, USS Abraham Lincoln cùng 15 tàu chiến khác |
| Biển Đỏ | USS Gonzales |
Cường độ hoạt động cao và cuộc đối đầu liên tục với Iran khiến tàu chiến và thủy thủ đoàn tích tụ nhiều vấn đề bảo trì. Trong khi đó, Bộ tư lệnh châu Âu của Mỹ còn phải duy trì sẵn sàng đối phó với các mối đe dọa tiềm tàng từ Nga, nhất là khi Nga sở hữu tên lửa đạn đạo có thể vươn tới lãnh thổ Mỹ.
Ai đang gánh phần lớn trọng trách bảo vệ Israel?
Theo các đánh giá của Lầu Năm Góc được Washington Post trích dẫn, quân đội Mỹ đã gánh phần lớn trọng trách bảo vệ Israel trong các cuộc đối đầu gần đây. Các hệ thống của Mỹ như lá chắn tên lửa THAAD và năng lực đánh chặn trên biển được sử dụng với tỷ lệ cao hơn nhiều so với các phương tiện phòng không của Israel.
Các tàu chiến Mỹ đã nhiều năm tham gia bảo vệ Israel tại khu vực Đông Địa Trung Hải, dùng radar tiên tiến và tên lửa đánh chặn để phát hiện, bắn hạ các mối đe dọa nhắm vào Israel từ Iran hoặc nhóm Ansar Allah (Houthi) ở Yemen. Bộ tư lệnh châu Âu của Mỹ đảm nhiệm điều phối các chiến dịch ở Địa Trung Hải song song với nhiệm vụ bảo đảm năng lực đối phó Nga.
Nội bộ Mỹ phản ứng ra sao?
Tại Mỹ, sự phản đối của công chúng đối với cuộc chiến với Iran ngày càng lớn. Nghị sĩ của cả đảng Cộng hòa lẫn đảng Dân chủ chỉ trích việc thiếu kế hoạch rõ ràng để kết thúc xung đột và khôi phục hòa bình.
Nội bộ đảng Cộng hòa lo ngại giá nhiên liệu và hàng hóa tăng có thể ảnh hưởng tiêu cực tới cơ hội của đảng trong cuộc bầu cử giữa kỳ dự kiến vào tháng 11 tới. Tom Karako, giám đốc Dự án Phòng thủ Tên lửa tại Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS), nhận định với Washington Post: "Việc chuyển sang trạng thái chiến tranh đang đè nặng lên khả năng sẵn sàng và kho đạn dược của Mỹ."
Hồi tháng 5, báo New York Times và Washington Post từng đăng bài phản ánh sự thay đổi chính trị, tư tưởng trong mối quan hệ truyền thống Mỹ - Israel. Sự thay đổi này không chỉ nằm ở đảng Dân chủ như thời Israel tiến hành chiến tranh tại Dải Gaza, mà còn lan sang phe cánh hữu theo chủ nghĩa dân túy gắn với Tổng thống Donald Trump.
Hai bài báo cho rằng cuộc chiến mà Mỹ cùng Israel tiến hành chống Iran đã đẩy nhanh sự chuyển dịch này, đưa vấn đề Israel vào trung tâm cuộc đấu tranh nội bộ chính trường Mỹ.
Hồi tháng 7, hơn một nửa số nghị sĩ Dân chủ tại Hạ viện Mỹ đã bỏ phiếu ủng hộ dừng khoản viện trợ quân sự hằng năm trị giá 3,3 tỷ USD của Washington cho Israel. Trong một đợt bỏ phiếu khác về đề xuất của hạ nghị sĩ đảng Cộng hòa Thomas Massie (bang Kentucky), người nổi tiếng phản đối nhiều hình thức viện trợ nước ngoài, 314 nghị sĩ của cả hai đảng đã bác bỏ đề xuất, trong khi 103 nghị sĩ Dân chủ ủng hộ xóa bỏ viện trợ cho Israel.
Các nghị sĩ Dân chủ cánh tả đang thúc đẩy chấm dứt viện trợ cho Israel trong các chiến dịch tranh cử sơ bộ hướng tới bầu cử giữa kỳ. Trong khi đó, nhóm Dân chủ ôn hòa kêu gọi tiếp tục viện trợ nhưng chỉ dành cho vũ khí phòng thủ.
Theo Aljazeera
Ảnh: Joel Santos / Pexels
