Theo tiết lộ từ CBS News, các quan chức cấp cao Lầu Năm Góc đang nghiên cứu các phương án quân sự nhằm vào Cuba, bao gồm một cuộc không kích với sự tham gia của hàng nghìn binh sĩ thuộc Sư đoàn Dù 101. Tuy nhiên, các nguồn tin nhấn mạnh đây mới chỉ là các cuộc họp tham mưu sơ bộ, chưa phải quyết định cuối cùng từ Tổng thống Donald Trump hay Bộ Quốc phòng.

Kế hoạch quân sự: Không kích và hàng nghìn lính dù

CBS News dẫn lời các quan chức Mỹ giấu tên cho biết, trong những tuần gần đây, các nhà hoạch định quân sự đã thảo luận một số kịch bản, trong đó có một cuộc không kích do lực lượng Mỹ thực hiện với sự tham gia của hàng nghìn binh sĩ từ Sư đoàn Dù 101 – đơn vị duy nhất được huấn luyện cho loại hình tác chiến này. Tuy nhiên, các quan chức khẳng định các cuộc họp này không đồng nghĩa với việc Tổng thống Donald Trump hay Lầu Năm Góc đã ra quyết định tiến hành chiến dịch quân sự chống Cuba.

Thách thức lớn: Nguồn lực đang dồn cho Trung Đông

Bất kỳ động thái quân sự nào nhằm vào Cuba cũng sẽ đối mặt với thách thức lớn, khi một phần đáng kể sự quan tâm và năng lực tấn công của quân đội Mỹ hiện đang tập trung cho các chiến dịch ở Trung Đông, đặc biệt là cuộc xung đột với Iran sau khi lệnh ngừng bắn sụp đổ. Lầu Năm Góc đã tái bố trí máy bay, tài nguyên tình báo và các nguồn lực khác từ nhiều khu vực đến Trung Đông để hỗ trợ các chiến dịch chống Iran, khiến việc chuyển hướng sang Cuba khó xảy ra vào thời điểm hiện tại.

Ngoại giao vẫn là ưu tiên, nhưng bế tắc

Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio khẳng định Washington vẫn ưu tiên chuyển giao chính trị thông qua các biện pháp ngoại giao, hướng tới một chính phủ mới do các nhà kỹ trị sẵn sàng thực hiện cải cách kinh tế lãnh đạo. Tuy nhiên, con đường này đã bị đình trệ bất chấp việc siết chặt áp lực tài chính lên quân đội Cuba và tập đoàn GAESA – thực thể mà Mỹ mô tả là quỹ tín thác trị giá khoảng 18 tỷ USD. Trong tuyên bố ngày 11/7, Rubio chỉ trích chế độ Cuba và “giới tinh hoa tham nhũng” tiếp tục từ chối cải cách, bám víu vào “hệ tư tưởng Marx lỗi thời về mặt đạo đức”. Bộ Ngoại giao Mỹ cũng thắt chặt các hạn chế tài chính đối với các thực thể nhà nước Cuba, vốn được cho là cung cấp doanh thu cho chế độ và lực lượng bán quân sự, bao gồm các Tiểu đoàn Phản ứng Nhanh bị Washington cáo buộc đàn áp người dân Cuba.

Bất đồng nội bộ: Trump không hài lòng với Bộ trưởng Quốc phòng

Cuộc chiến với Iran đã bộc lộ những bất đồng nội bộ giữa Tổng thống Trump và Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth. Theo các nguồn tin, dù công khai ca ngợi Hegseth và các chiến dịch quân sự trong nhiệm kỳ hai, Trump từng bày tỏ sự không hài lòng trong các cuộc họp riêng về diễn biến Chiến dịch Epic Fury, cho rằng chính quyền đã bỏ lỡ cơ hội tránh một cuộc chiến kéo dài khi từ chối đề nghị của Iran về việc hạn chế chương trình hạt nhân hồi đầu năm. Hegseth thúc đẩy cách tiếp cận cứng rắn hơn với Iran, bất chấp sự dè dặt từ Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân, Tướng Dan Caine, khiến Trump càng thêm khó chịu khi chiến dịch trở nên phức tạp và kéo dài hơn dự kiến. Ngược lại, người phát ngôn Nhà Trắng Anna Kelly khẳng định Trump “rất tự hào” về sự lãnh đạo của Hegseth và Đô đốc Brad Cooper, Tư lệnh Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ, trong Chiến dịch Epic Fury, cho rằng chiến dịch đã phá hủy tên lửa đạn đạo, cơ sở sản xuất, hải quân và phòng không Iran.

Mối đe dọa an ninh mới: UAV tấn công bí ẩn

CBS News chỉ ra rằng Cuba đã đặt ra những thách thức an ninh mới sau khi, theo một báo cáo trước đó của họ, nước này sở hữu máy bay không người lái tấn công có nguồn gốc không rõ. Trong chuyến thăm căn cứ hải quân Mỹ tại Vịnh Guantanamo ngày 10/6, Bộ trưởng Hegseth ám chỉ nguy cơ đe dọa căn cứ, nói rằng nếu chính phủ Cuba sở hữu vũ khí có thể vươn tới căn cứ hoặc lãnh thổ Mỹ, điều đó sẽ dẫn đến một cuộc đối đầu mà Havana không mong muốn và không thể chịu đựng. Tranh chấp về căn cứ Guantanamo kéo dài từ sau Cách mạng Cuba 1959, khi Fidel Castro từ chối nhận séc tiền thuê, coi hiệp ước 1903 là bất hợp pháp.

Đánh giá tình báo: Cuba không phải mối đe dọa chiến lược độc lập

CBS News tiết lộ rằng vào tháng 5, các cơ quan tình báo Mỹ đã đánh giá cách Cuba phản ứng trước bất kỳ động thái quân sự nào của Mỹ, trong bối cảnh chính quyền Trump cáo buộc Cuba tăng cường quan hệ với Nga, Trung Quốc và Iran. Tuy nhiên, Đánh giá mối đe dọa thường niên năm 2026 của Cộng đồng Tình báo Mỹ mô tả Cuba là môi trường tạo điều kiện cho các đối thủ địa chính trị lớn hơn hoạt động, chứ không phải là mối đe dọa chiến lược độc lập. Báo cáo tháng 3 không cho rằng Cuba có năng lực quân sự gây ra mối đe dọa vật chất đối với Mỹ, cũng không xếp nước này là tác nhân gây bất ổn độc lập.

Nỗ lực ngoại giao bí mật và khiêu khích

Giám đốc CIA John Ratcliffe đã tới Havana vào tháng 5, có cuộc gặp hiếm hoi với các quan chức cấp cao Cuba, thông báo rằng Mỹ sẵn sàng mở rộng hợp tác kinh tế và an ninh nếu Havana thực hiện “những thay đổi căn bản”. Tuy nhiên, CBS News dẫn nhiều nguồn tin cho biết Ratcliffe đã đưa theo một tay súng từng tham gia chiến dịch bắt giữ cựu Tổng thống Venezuela Nicolás Maduro hồi tháng 1, và giới thiệu người này với các quan chức Cuba như kẻ đã giết con em họ tại Venezuela. Vài ngày sau chuyến thăm, Bộ Tư pháp Mỹ truy tố cựu lãnh đạo Cuba Raúl Castro (95 tuổi) và 5 người khác liên quan đến vụ bắn rơi hai máy bay Mỹ năm 1996, làm dấy lên đồn đoán về khả năng bắt giữ ông theo kiểu Maduro. Nhiều nguồn tin cho biết phương án ưa thích là gia đình Castro tự nguyện rời đảo, và chính quyền Trump đã có các cuộc gặp với Raulito, cháu trai của Raúl Castro.

Chiến dịch gây áp lực tối đa kéo dài 18 tháng

CBS News nhấn mạnh leo thang với Cuba không phải nhất thời, mà là kết quả của chính sách Nhà Trắng theo đuổi suốt 18 tháng qua, nhằm tháo dỡ chính sách can dự hạn chế của hai chính quyền Obama và Biden, thay bằng chiến dịch gây sức ép kinh tế, ngoại giao và pháp lý để cô lập Havana, cắt nguồn tài trợ cho bộ máy an ninh, hướng tới thay đổi chính trị. Ngay sau khi Trump trở lại Nhà Trắng tháng 1/2025, ông hủy bỏ một trong những quyết định cuối cùng của Biden là đưa Cuba ra khỏi danh sách các nước tài trợ khủng bố, đưa hòn đảo trở lại danh sách, thắt chặt tiếp cận tài chính quốc tế và củng cố chính sách “gây áp lực tối đa”. Chính quyền Trump sau đó mở rộng hạn chế thương mại với tập đoàn GAESA của quân đội Cuba, coi lực lượng vũ trang kiểm soát phần lớn nền kinh tế dựa trên ngoại tệ mạnh. Bộ Ngoại giao cũng mở rộng hạn chế thị thực liên quan đến các phái bộ y tế Cuba ở nước ngoài, cáo buộc Havana bóc lột bác sĩ và y tá thông qua hệ thống xuất khẩu lao động do nhà nước quản lý, trong khi chính quyền Cuba khẳng định sự tham gia là tự nguyện. Phó Ngoại trưởng Cuba Carlos Fernández de Cossío nói với AP hồi tháng 6 rằng chính quyền Trump đang cố bôi nhọ hàng nghìn bác sĩ Cuba làm việc ở nước ngoài, đồng thời tước đi nguồn thu nhập chính của đất nước.

Bất chấp căng thẳng leo thang, hợp tác hạn chế vẫn tiếp diễn, bao gồm việc Cuba tiếp tục tiếp nhận các chuyến bay trục xuất của Mỹ theo các thỏa thuận di cư hiện có. Đến giữa năm 2025, chính quyền Trump củng cố cách tiếp cận bằng bản ghi nhớ an ninh quốc gia mới, mở rộng hạn chế đi lại, kiều hối và giao dịch tài chính, siết chặt thực thi cấm vận. Sau đó, chính quyền leo thang bằng cách tuyên bố Cuba là “mối đe dọa bất thường và đặc biệt”, mở rộng trừng phạt các chính phủ và công ty nước ngoài cung cấp dầu cho đảo, đồng thời áp đặt trừng phạt lên Tổng thống Cuba Miguel Díaz-Canel và nhiều quan chức cấp cao. Các biện pháp này diễn ra trong bối cảnh khủng hoảng kinh tế trầm trọng ở Cuba, bao gồm thiếu nhiên liệu, mất điện diện rộng và biểu tình phổ biến, trong khi Havana đổ lỗi cho các lệnh trừng phạt của Mỹ, còn chính quyền Trump quy cho quản lý yếu kém nội bộ.

Theo Euronews

Ảnh: Lio Photography / Pexels