Ngày 14/7/2026, Quốc hội Iran đã tổ chức phiên họp công khai đầu tiên kể từ khi xung đột bắt đầu để thảo luận về dự luật quản lý eo biển Hormuz. Dự luật này nhằm xác định các tuyến đường hàng hải, thu phí dịch vụ và quá cảnh qua eo biển chiến lược này. Theo phóng viên Farah al-Zaman Shawqi của Al Jazeera tại Tehran, Quốc hội Iran đang tìm cách áp dụng thủ tục 'khẩn cấp' để đẩy nhanh quá trình thông qua dự luật, biến nó thành ưu tiên hàng đầu và có hiệu lực trong thời gian ngắn nhất có thể.

Dự luật quản lý eo biển Hormuz: Nội dung và quy trình thông qua

Dự luật được đưa ra thảo luận trong phiên họp tối ngày 13/7, với sự tham dự của khoảng 250 nghị sĩ. Đáng chú ý, trong phiên họp có treo ảnh của Lãnh tụ tối cao mới, ông Mojtaba Khamenei, trong khi Chủ tịch Quốc hội Mohammad Bagher Ghalibaf vắng mặt. Dự luật do Ủy ban An ninh Quốc gia và Chính sách Đối ngoại soạn thảo, tập trung vào việc quản lý hàng hải, xác định luồng lạch và thu phí dịch vụ cũng như quá cảnh qua eo biển Hormuz.

Để được thông qua, dự luật phải trải qua đầy đủ các bước lập pháp, bao gồm nghiên cứu chi tiết từng điều khoản, biểu quyết riêng rẽ, và sau đó trở thành văn bản pháp luật ràng buộc đối với chính phủ cũng như tất cả các quan chức dân sự và quân sự. Thời gian dự kiến để thông qua dự luật có thể từ hai tuần đến một tháng, nếu không có sự phản đối. Nếu có ý kiến trái chiều, quy trình sẽ bị kéo dài do các bước pháp lý bổ sung. Tuy nhiên, phóng viên Shawqi cho rằng khó xảy ra bất đồng lớn, vì giới chính trị và quân sự Iran đều nhất trí về chủ quyền của Iran đối với eo biển, việc xác định luồng lạch và bảo vệ eo biển khỏi sự hiện diện của nước ngoài. Các tranh cãi có thể chỉ xoay quanh mức độ cứng rắn hay linh hoạt trong đàm phán, chứ không phải bản chất của dự luật.

Căng thẳng leo thang: 'Phong tỏa đối đầu phong tỏa'

Theo báo cáo của phóng viên Shaimaa Boualem, tình hình tại eo biển Hormuz đang phản ánh thế trận 'phong tỏa đối đầu phong tỏa' giữa Mỹ và Iran. Mỹ đã tái áp đặt phong tỏa hải quân đối với các cảng của Iran, tiến hành các cuộc không kích quy mô lớn nhằm vào hơn 300 mục tiêu, trong đó có một căn cứ ở Bandar Abbas. Tổng thống Donald Trump yêu cầu bồi thường 20% giá trị hàng hóa vận chuyển qua eo biển dưới dạng phí bảo vệ. Đáp lại, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tuyên bố đóng cửa eo biển đối với tàu thuyền liên quan đến Mỹ và các đồng minh, đồng thời tiến hành các cuộc tấn công tên lửa trả đũa nhằm vào các căn cứ quân sự Mỹ trong khu vực. Iran khẳng định chủ quyền tuyệt đối đối với eo biển.

Cuộc chiến tiêu hao này đang phá hủy các thỏa thuận trước đây và khiến các giải pháp ngoại giao trở nên khó khăn hơn. Về mặt quân sự, các cuộc không kích của Mỹ vào lãnh thổ Iran đã kéo dài đến đêm thứ tư liên tiếp. Đáng chú ý, các mục tiêu không còn giới hạn ở các căn cứ quân sự phía nam mà đã mở rộng sang cơ sở hạ tầng dân sự, bao gồm các cầu cảng thương mại và cảng cá. Chủ tịch Hội đồng thành phố Tehran giải thích rằng tình trạng mất điện liên tục là do các cuộc tấn công nhắm vào lưới điện, cho thấy Mỹ đang nhắm vào các cơ sở hạ tầng quan trọng.

Phản ứng của Iran: Đe dọa chuỗi cung ứng toàn cầu

Trong bối cảnh đó, các quan chức Iran đã đưa ra những cảnh báo cứng rắn. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran mô tả các hành động của Mỹ là vi phạm nhiều điều khoản của biên bản ghi nhớ, đồng thời cho rằng biên bản này đang ở trong 'tình trạng thảm khốc'. Một quan chức quân sự Iran, qua trang tin 'Noor News', cảnh báo rằng Tehran 'sẽ không trả giá một mình lần này', ám chỉ khả năng chuỗi cung ứng toàn cầu và nguồn cung năng lượng, tàu chở dầu có thể bị ảnh hưởng bởi leo thang.

Iran đang gửi những thông điệp kép nhưng kiên quyết tới Mỹ và các nước trong khu vực. Một mặt, Tehran bày tỏ sẵn sàng đối thoại với các quốc gia ven biển và các bên hưởng lợi từ hàng hải qua eo biển Hormuz. Mặt khác, Iran đặt ra điều kiện tiên quyết là phải loại bỏ mọi sự hiện diện của lực lượng nước ngoài khỏi khu vực, khẳng định an ninh và tự do hàng hải tại eo biển phải được giữ vững khỏi sự can thiệp từ bên ngoài.

Ảnh: csr_ch / Pixabay