Anh sẽ công bố Kế hoạch Đầu tư Quốc phòng (Defence Investment Plan) vào thứ Ba (29/6), theo đó chi 5 tỷ bảng Anh cho drone trong 4 năm tới, nhưng hủy kế hoạch đóng tàu khu trục Type 83 và hoãn mua 12 máy bay F-35A do khoảng trống ngân sách 28 tỷ bảng. Kế hoạch này nhằm hiện đại hóa quân đội đang lão hóa của Anh, tập trung vào drone, trí tuệ nhân tạo (AI) và hệ thống tự động, đồng thời duy trì các răn đe truyền thống như máy bay chiến đấu, tàu ngầm và vũ khí hạt nhân.

Chi tiết Kế hoạch Đầu tư Quốc phòng

Kế hoạch do Thủ tướng sắp mãn nhiệm Keir Starmer công bố sau nhiều tháng trì hoãn và tranh cãi ngân sách, dẫn đến việc Bộ trưởng Quốc phòng John Healey từ chức. Người kế nhiệm, Dan Jarvis, cho biết: “Bản chất của chiến tranh đang thay đổi nhanh chóng”, và các cuộc xung đột ở Ukraine và Tây Á cho thấy hệ thống không người lái ngày càng định hình chiến tranh hiện đại.

Kế hoạch đầu tư này được đưa ra khi Anh đang cố gắng tái thiết lực lượng vũ trang đã suy yếu và chuẩn bị cho khả năng xảy ra một cuộc chiến tranh lớn vào năm 2030. Chính phủ Lao động hứa tăng chi tiêu quốc phòng lên 2,6% GDP vào năm tới và 3,5% vào năm 2035, nhưng chưa vạch ra lộ trình rõ ràng cho giai đoạn giữa hai mốc này.

Khoản đầu tư 5 tỷ bảng cho drone

Anh sẽ đầu tư 5 tỷ bảng cho drone trong 4 năm, đánh dấu khoản đầu tư lớn nhất từ trước đến nay vào công nghệ quân sự không người lái. Theo kế hoạch, drone sẽ hoạt động cùng trực thăng và máy bay chiến đấu. Lục quân có thể mua tới 24 drone vũ trang vào năm 2030 để bay cùng đội trực thăng Apache, thực hiện các nhiệm vụ trinh sát, tấn công chính xác và tác chiến điện tử.

Hải quân Hoàng gia cũng hướng tới một “hải quân lai” gồm tàu có người lái và không người lái. Thay vì thay thế các tàu chiến cũ bằng mẫu tàu khu trục mới, Anh dự kiến mua ít nhất 6 tàu chiến đa năng từ đầu những năm 2030, được hỗ trợ bởi tàu không người lái vũ trang, bệ phóng tên lửa và hệ thống dưới nước. Tuy nhiên, nhiều chi tiết như số lượng tàu không người lái và thời gian đưa vào hoạt động vẫn chưa rõ.

Các chương trình bị hủy, hoãn hoặc chậm lại

Do hạn chế ngân sách, một số dự án lớn có thể bị hủy, hoãn hoặc chậm tiến độ. Theo Bloomberg, kế hoạch đóng tàu khu trục Type 83 sẽ không được thực hiện. Việc mua 12 máy bay F-35A do Mỹ sản xuất, có khả năng mang vũ khí hạt nhân chiến thuật, có thể bị hoãn lại. Các chương trình tuyển quân mới và cải tạo nhà ở quân đội cũng có thể bị chậm.

Bộ Quốc phòng Anh đang đối mặt với khoảng trống ngân sách khoảng 28 tỷ bảng trong 4 năm tới. Bộ Tài chính đã đồng ý cung cấp thêm khoảng 15 tỷ bảng, nhưng vẫn chưa rõ số tiền này đáp ứng được bao nhiêu nhu cầu của lực lượng vũ trang.

Phản ứng từ phe đối lập

Kế hoạch đã vấp phải chỉ trích từ các đảng đối lập. Đảng Bảo thủ gọi đây là “quá ít, quá muộn”, trong khi lãnh đạo đảng Dân chủ Tự do Ed Davey cáo buộc chính phủ “cắt xén” lực lượng vũ trang.

Bối cảnh: Đánh giá Chiến lược Quốc phòng 2025

Kế hoạch Đầu tư Quốc phòng là bước đi đầu tiên nhằm thực hiện các khuyến nghị của Đánh giá Chiến lược Quốc phòng (Strategic Defence Review) công bố ngày 2/6/2025. Bản đánh giá mô tả Anh đang đối mặt với “kỷ nguyên đe dọa mới” do chiến tranh Nga-Ukraine, mở rộng quân sự của Trung Quốc, tiến bộ nhanh chóng trong công nghệ tự động, và sự hợp tác ngày càng tăng giữa Nga, Trung Quốc, Iran và Triều Tiên.

Đánh giá cho thấy lực lượng vũ trang Anh chưa sẵn sàng cho chiến tranh cường độ cao hiện đại, chỉ ra những lỗ hổng về kho đạn dược, tốc độ mua sắm, năng lực công nghiệp, tuyển dụng, giữ chân quân nhân, công nghệ drone, AI, tác chiến mạng và tích hợp giữa các lĩnh vực. Các khuyến nghị chính bao gồm mở rộng đội tàu ngầm tấn công chạy bằng năng lượng hạt nhân, đầu tư vào chương trình đầu đạn hạt nhân, hải quân lai, nhà máy đạn dược mới và một lục quân mạnh hơn dựa trên AI, drone, hỏa lực tầm xa và mạng lưới kỹ thuật số.

Ý nghĩa của Kế hoạch

Kế hoạch Đầu tư Quốc phòng đánh dấu sự thay đổi trong tư duy quân sự của Anh: thay vì chỉ dựa vào một số ít nền tảng có người lái đắt tiền, Anh đang cố gắng xây dựng một lực lượng phân tán hơn, kết hợp drone, AI, hệ thống tự động, tàu ngầm, máy bay chiến đấu và răn đe hạt nhân. Tuy nhiên, thách thức trung tâm vẫn là tiền. Kế hoạch hứa hẹn nâng cấp công nghệ lớn, nhưng lực lượng vũ trang Anh vẫn đối mặt với khoảng trống ngân sách lớn. Thành công của kế hoạch phụ thuộc vào việc chính phủ có thể theo đuổi tham vọng với chi tiêu bền vững, mua sắm nhanh hơn và đủ năng lực công nghiệp để cung cấp thiết bị đúng hạn hay không.

Theo The Times of India

Ảnh: XT7 Core / Pexels