Tổ chức Ân xá Quốc tế (Amnesty International) cáo buộc Lực lượng Hỗ trợ Nhanh (RSF) bán quân sự Sudan đã phạm tội ác chống lại loài người và thanh lọc sắc tộc trong cuộc tấn công vào thành phố el-Fasher từ năm 2024 đến 2025. Trong một báo cáo công bố hôm thứ Tư (1/7/2026), Amnesty cho biết họ đã ghi nhận cách dân thường trong và xung quanh thủ phủ bang Bắc Darfur ở miền tây Sudan bị "giết, bị thương, đánh đập, tra tấn và giam giữ từ đầu năm 2024 đến tháng 10/2025".

Chi tiết các tội ác được ghi nhận

"Tội ác của RSF bao gồm giết người, cưỡng bức di dời, bỏ tù, tra tấn, hiếp dâm, nô lệ tình dục, các hình thức bạo lực tình dục khác, nô dịch, tiêu diệt và ngược đãi," báo cáo nêu. "Hàng trăm nghìn trẻ em đã phải di dời, nhiều em liên tục đối mặt với nguy cơ tử vong và thương tích trong các cuộc tấn công hoặc khi chạy trốn. Vô số trẻ em mồ côi. Người khuyết tật và người cao tuổi phải đối mặt với rủi ro nghiêm trọng, bao gồm các cuộc tấn công có chủ đích, bị bỏ rơi và bị loại khỏi hỗ trợ thiết yếu."

Cuộc tấn công nhắm vào nhóm sắc tộc Zaghawa

Báo cáo chỉ ra rằng RSF liên tục tấn công các làng mạc và thị trấn xung quanh el-Fasher, nơi nhóm sắc tộc Zaghawa sinh sống chủ yếu. Sudan đã chìm trong cuộc chiến tàn khốc giữa quân đội và RSF kể từ tháng 4/2023, khiến hàng chục nghìn người thiệt mạng và gần 14 triệu người phải di dời, theo Liên Hợp Quốc. Cả hai bên đều bị cáo buộc tàn bạo, với một phái bộ điều tra thực tế độc lập của Liên Hợp Quốc hồi tháng 2 kết luận rằng cuộc tấn công năm 2025 vào el-Fasher mang "dấu hiệu của tội diệt chủng".

Phỏng vấn 246 người, phát hiện hành quyết hàng loạt

Amnesty cho biết họ đã phỏng vấn 246 người cho báo cáo, bao gồm 208 người sống sót – 169 người lớn và 39 trẻ em – từng chứng kiến hoặc trải qua "các hành vi lạm dụng liên quan đến xung đột". Sau khi RSF mở cuộc tấn công cuối cùng vào el-Fasher vào ngày 26/10/2025, tổ chức nhân quyền phát hiện hàng trăm dân thường đã "bị hành quyết và nhiều người khác bị tra tấn hoặc giam giữ". Một phụ nữ 58 tuổi sống sót cho biết bà nhìn thấy gần 1.000 thi thể, bao gồm cả trẻ em.

Bao vây gây nạn đói, dân phải ăn bã đậu phộng

Theo Amnesty, RSF đã bao vây el-Fasher từ tháng 5/2024 đến tháng 10/2025, hạn chế lương thực và viện trợ nhân đạo trong khi pháo kích thành phố gần như hàng ngày. Cuộc bao vây đã góp phần gây ra nạn đói, buộc người dân phải ăn ambaz, một sản phẩm phụ từ dầu lạc thường dùng làm thức ăn chăn nuôi.

Kêu gọi ngừng bắn và triển khai lực lượng quốc tế

Agnes Callamard, Tổng thư ký của Amnesty International, gọi đây là "cuộc chiến chống lại dân thường". "Thế giới đã được cảnh báo về những nỗi kinh hoàng mà dân thường ở el-Fasher phải đối mặt khi RSB bao vây thành phố. Đó là một vết nhơ trên lương tâm nhân loại," Callamard nói. "Cần có một lệnh ngừng bắn trên toàn quốc ngay lập tức. Một lực lượng quốc tế độc lập và được trang bị đầy đủ phải được triển khai tới Sudan để bảo vệ dân thường khỏi các tội ác của tất cả các bên trong xung đột. Nếu không có hành động khẩn cấp từ cộng đồng quốc tế, các cuộc tấn công vào dân thường – và sự đau khổ và chấn thương to lớn đang gây ra cho trẻ em – sẽ tiếp diễn không bị ngăn cản."

Theo Al Jazeera

Ảnh: tprzem / Pixabay