Ngày 10/7, hãng phim AI Particle 6 có trụ sở tại London thông báo đang sản xuất bộ phim hài - chính kịch mang tên “Misaligned”, với sự tham gia của Tilly Norwood – một AI “diễn viên” do chính hãng tạo ra. Bộ phim kết hợp ê-kíp người thật với các công cụ AI, đánh dấu lần đầu tiên một AI “diễn viên” đảm nhận vai chính trong một tác phẩm điện ảnh dài. Thông tin ngay lập tức vấp phải phản ứng dữ dội từ cộng đồng sáng tạo, đặc biệt là các tổ chức đại diện cho nghệ sĩ, vì lo ngại AI đang sao chép màn trình diễn của con người mà không có sự đồng ý hay đền bù.

Phản ứng từ các tổ chức nghề nghiệp: Lo ngại về đạo đức và bản quyền

Công đoàn diễn viên Vương quốc Anh Equity lên tiếng bày tỏ quan ngại về cách tạo ra bản sao kỹ thuật số. Cathy Sweet, trưởng bộ phận phim ảnh và truyền hình của Equity, nhấn mạnh: “Khi nói đến việc sử dụng hình đại diện AI, dù là Tilly Norwood hay bất kỳ AI nào khác, có những lo ngại về cách bản sao kỹ thuật số hoặc hình đại diện được tạo ra”. Bà cho rằng “tính minh bạch, sự đồng ý và thù lao là chìa khóa để giải quyết vấn đề sử dụng AI trong ngành phim ảnh, truyền hình và âm thanh”. Sweet cảnh báo: “Khi việc thu thập dữ liệu và các nguồn dữ liệu huấn luyện không thể truy xuất vẫn tiếp diễn, các câu hỏi về hành vi trộm cắp và lạm dụng sẽ còn tồn tại. Diễn viên, nghệ sĩ lồng tiếng và tất cả các loại người biểu diễn đều dễ bị đánh cắp tác phẩm mà không có sự đồng ý hay thậm chí là biết đến”.

Quan điểm từ Particle 6: AI là công cụ nghệ thuật, không phải sao chép

Elise van der Velden, người sáng lập kiêm CEO của Particle 6, khẳng định với Variety rằng Norwood không được tạo ra dựa trên chân dung của bất kỳ người cụ thể nào. Thay vào đó, cô được tạo ra thông qua “các lời nhắc gốc, hàng nghìn lần lặp lại và sự giám sát sáng tạo đáng kể của con người”, cùng với “các công cụ mở – vốn dựa trên mọi thứ từng được tải lên internet – bao gồm cả tác phẩm của chính tôi với tư cách là một diễn viên”. Van der Velden cho biết mục đích của bộ phim là “chứng minh AI đang ở đâu – và nâng cao kỹ năng, đưa càng nhiều người trong ngành càng tốt cùng chúng tôi bước vào tương lai”. Bà thừa nhận có sự chỉ trích nhưng cho rằng “một chút chỉ trích sẽ không thành vấn đề” nếu có thể giúp nhiều người làm việc với AI và bảo vệ vai trò của họ.

Lo ngại từ Hollywood: AI 'diễn viên' là mối đe dọa thường trực

Nhiều tổ chức đại diện cho giới làm phim Hollywood tỏ ra thận trọng. Ted Tremper, giám đốc điều hành tạm thời của Creators Coalition on AI (tổ chức có đồng sáng lập gồm đạo diễn The Daniels, Natasha Lyonne và cựu chủ tịch Viện Hàn lâm Janet Yang), nhận xét: “Vì Norwood không phải là người, cô ấy không thể thực sự là một người biểu diễn”. Ông gọi Norwood là “một nhân vật được tạo ra từ sự tập hợp của một lượng lớn sự sáng tạo bị trích xuất không được nhìn thấy, cùng với tên tuổi, hình ảnh và chân dung của những người chưa được ghi công hay đền bù cho công sức tạo ra nó”. Tremper đặt câu hỏi liệu khán giả có biết cách tác phẩm được tạo ra hay không, và liệu những con người có tác phẩm bị trích xuất có được tôn trọng và trả công hay không.

Hiệp hội diễn viên Hollywood SAG-AFTRA, trong tuyên bố trước đây về Norwood, gọi cô là “cấu trúc tổng hợp được tạo ra bởi phần mềm được huấn luyện trên tác phẩm của vô số diễn viên chuyên nghiệp, những con người thật, mà tác phẩm của họ bị lấy đi mà không được phép, không được ghi công và không được đền bù”. Trong khi đó, Đại diện của Hiệp hội Biên kịch Mỹ (WGA) và Hiệp hội Đạo diễn Mỹ (DGA) không trả lời yêu cầu bình luận của Variety. Hiệp hội Biên tập phim Mỹ từ chối bình luận, còn SAG-AFTRA chỉ trích dẫn lại các tuyên bố trước đó.

Bối cảnh ngành: Cuộc chiến giữa AI và bảo vệ con người

Cuộc tranh cãi về Norwood diễn ra trong bối cảnh ngành công nghiệp giải trí đang vật lộn với AI tạo sinh. Các phản ứng dao động từ tẩy chay đến tò mò dè dặt, và thậm chí chấp nhận hoàn toàn, trong khi các hãng phim cố gắng thực thi các quy định bảo vệ chân dung và công việc của con người. Chris Meledandri, CEO của Illumination, phát biểu với Variety rằng đội ngũ của ông là “những người hoàn toàn tin tưởng vào trí tưởng tượng của con người” và không cảm thấy “áp lực phải đưa AI vào quy trình sản xuất”. Ông thừa nhận lo lắng về tương lai việc làm trong tất cả các ngành.

Van der Velden cho biết các cuộc đàm phán với các công ty quản lý tài năng đã chấm dứt từ tháng 9 năm ngoái và Particle 6 hiện không thấy cần thiết phải có đại diện. Một đối tác của công ty quản lý tài năng giấu tên nói với Variety rằng họ không thể “tưởng tượng được sự phức tạp của việc đại diện cho một diễn viên tổng hợp như Tilly, bởi đó không phải là một con người”. Các công ty như WME và Gersh cũng bác bỏ ý tưởng này.

Tremper cho rằng có thể tưởng tượng một tương lai nơi việc sử dụng AI không bị chỉ trích và các diễn viên tổng hợp hoặc sao chép xuất hiện với sự đền bù thích đáng, nhưng điều đó đòi hỏi “sự hợp tác thiện chí rất lớn” giữa những người tạo ra và sử dụng công nghệ. Ông cảnh báo: “Điều nguy hiểm nhất là những người tạo ra các công cụ, dịch vụ và nhân vật AI muốn thuyết phục khán giả rằng họ không có lựa chọn hoặc không có quyền tự quyết, và tất cả điều này là không thể tránh khỏi. Điều đó hoàn toàn sai sự thật.”

Theo Variety

Ảnh: Erik Uruci / Pexels