Trong một nghiên cứu mới công bố trên tạp chí Reproduction and Breeding, các nhà nghiên cứu đã đánh giá các dòng lúa mì tái tổ hợp (recombinant inbred lines) được phát triển từ phép lai giữa Kharchia 65, một giống lúa mì chịu mặn, và HD 2009, một giống nhạy cảm với muối. Mục tiêu là xác định các đặc điểm sinh lý và sinh hóa giúp lúa mì hoạt động tốt hơn dưới stress sodic (đất kiềm mặn).

Kết quả chính: Giống chịu mặn giảm năng suất ít hơn

Kết quả cho thấy giống bố mẹ chịu mặn Kharchia 65 chỉ giảm khoảng 11% năng suất hạt trong điều kiện đất sodic, trong khi giống nhạy cảm HD 2009 giảm hơn 44%. Tác giả liên hệ Ram Baran Singh cho biết: “Trong số các dòng lúa mì được nghiên cứu, sự khác biệt đáng kể về khả năng chịu stress đã được quan sát, tạo cơ hội cho các nhà chọn giống lựa chọn các kiểu gen vượt trội.”

Các đặc điểm chính giúp chịu mặn

Nghiên cứu phát hiện rằng những cây lúa mì có khả năng duy trì hàm lượng kali cao hơn, hạn chế tích tụ natri và tăng hàm lượng proline cho năng suất hạt cao hơn đáng kể trong điều kiện đất sodic. Phân tích thống kê xác định tích lũy proline và hàm lượng kali là những đặc điểm ảnh hưởng nhất đến sự ổn định năng suất. Singh nhấn mạnh: “Phát hiện của chúng tôi chứng minh rằng hàm lượng proline, khả năng giữ kali và tỷ lệ kali trên natri là những chỉ số đáng tin cậy về khả năng chịu mặn ở lúa mì. Những đặc điểm này có thể đóng vai trò là tiêu chí chọn lọc thực tế cho các nhà tạo giống nhằm phát triển các giống lúa mì hoạt động tốt hơn trên đất bị ảnh hưởng bởi muối.”

Nguồn gen cho cải tiến lúa mì trong tương lai

Phân tích sâu hơn xác nhận rằng hàm lượng kali, tỷ lệ kali/natri và tích lũy proline là những yếu tố chính quyết định năng suất hạt dưới stress sodic. Các nhà nghiên cứu cũng xác định được một số dòng tái tổ hợp có khả năng chịu mặn cao, có thể làm nguồn gen quý giá cho các chương trình cải tiến lúa mì trong tương lai. Singh bổ sung: “Một số dòng tái tổ hợp có khả năng chịu mặn cao cũng đã được xác định, cung cấp nguồn gen quý giá cho các chương trình cải tiến lúa mì trong tương lai.”

Theo SeedWorld

Ảnh: Quentin Martinez / Pexels