Ngày 16/7/2026, Cục Chăn nuôi và Thú y Việt Nam đã ban hành Công văn số 2440/CNTY-KD&TYCĐ nhằm giúp doanh nghiệp trong nước thích ứng với các tiêu chuẩn an toàn thực phẩm ngày càng nghiêm ngặt của Trung Quốc. Văn bản này cung cấp hướng dẫn toàn diện về quy trình đăng ký xuất khẩu thực phẩm có nguồn gốc động vật, tuân thủ Nghị định số 280 của nước nhập khẩu.

Bối cảnh và căn cứ pháp lý

Công văn được ban hành sau chỉ đạo từ Bộ Nông nghiệp và Môi trường (Thông báo số 5211/TB-BNNMT ngày 22/5/2026), nêu kết luận của Thứ trưởng Võ Văn Hưng tại hội nghị về các biện pháp Kiểm dịch động thực vật (SPS) trong khuôn khổ Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Khu vực (RCEP) và Nghị định số 280. Các quy trình chuẩn hóa mới tập trung vào phân loại sản phẩm, yêu cầu đối với cơ sở chế biến, quy trình kiểm tra của Tổng cục Hải quan Trung Quốc (GACC) và thời hạn hiệu lực của mã đăng ký xuất khẩu.

Các sản phẩm phải đăng ký qua cơ quan thẩm quyền

Theo khung pháp lý cập nhật, Trung Quốc yêu cầu một số loại thực phẩm có nguồn gốc động vật phải được cơ quan thẩm quyền Việt Nam kiểm tra và đề cử chính thức trước khi đăng ký. Các nhóm sản phẩm bao gồm: thịt và sản phẩm thịt (kể cả gia cầm và thịt chế biến), trứng và sản phẩm từ trứng, sữa và các sản phẩm từ sữa, tổ yến và các sản phẩm từ tổ yến, mật ong và sản phẩm từ ong, vỏ tự nhiên (ruột động vật).

Lưu ý quan trọng: Khác với các nhóm khác, mã đăng ký cho thịt (kể cả gia cầm) và sản phẩm tổ yến sẽ không được tự động gia hạn. Các nhà xuất khẩu trong các lĩnh vực này phải chủ động thực hiện thủ tục gia hạn định kỳ để duy trì quyền tiếp cận thị trường.

Ngoài ra, kiểm soát an toàn thực phẩm của Trung Quốc đã mở rộng ra ngoài các nhà máy chế biến. Yêu cầu đăng ký hiện bao gồm cả các kho lạnh chứa sản phẩm động vật trên cạn và thủy sản, thể hiện sự thắt chặt đáng kể trong kiểm soát nhập khẩu chuỗi lạnh.

Yêu cầu tuân thủ và hồ sơ đăng ký

Để có được mã đăng ký xuất khẩu GACC, các cơ sở Việt Nam phải chứng minh tuân thủ đầy đủ các tiêu chuẩn nghiêm ngặt: hoạt động hợp pháp dưới sự giám sát trực tiếp của cơ quan thú y thẩm quyền; thiết lập và duy trì hệ thống quản lý an toàn thực phẩm phù hợp với tiêu chuẩn quốc gia Trung Quốc (tiêu chuẩn GB); và phải được Cục Chăn nuôi và Thú y (hoặc cơ quan thú y vùng) kiểm tra, đánh giá đạt yêu cầu và có thư đề cử chính thức gửi GACC.

Hồ sơ đăng ký có thể nộp trực tiếp cho GACC hoặc qua đại lý ủy quyền, bằng tiếng Anh hoặc tiếng Trung. Tài liệu chính bao gồm: giấy phép kinh doanh còn hiệu lực; tuyên bố tuân thủ Nghị định số 280; thông tin về người đại diện có thẩm quyền; báo cáo kiểm tra/đánh giá kèm thư đề cử chính thức từ cơ quan thẩm quyền Việt Nam. GACC có quyền yêu cầu làm rõ thêm về quy trình sản xuất và cơ sở thực tế nếu cần.

Quy trình kiểm tra GACC và hiệu lực 5 năm

Sau khi nhận đơn, hải quan Trung Quốc sẽ xem xét hồ sơ dựa trên hồ sơ rủi ro cụ thể của từng sản phẩm. GACC có thể áp dụng các phương pháp đánh giá khác nhau, bao gồm: xem xét tài liệu/hồ sơ; kiểm tra/phỏng vấn ảo qua video; kiểm tra thực tế tại cơ sở. Cơ sở được chấp thuận sẽ được cấp mã đăng ký xuất khẩu duy nhất để thông quan. Trong trường hợp bị từ chối, GACC sẽ cung cấp giải thích bằng văn bản nêu rõ lý do.

Mã đăng ký xuất khẩu có hiệu lực trong năm năm kể từ khi được phê duyệt. GACC sẽ công bố và duy trì danh sách các doanh nghiệp đã đăng ký được chấp thuận trên cổng thông tin chính thức.

Cục Chăn nuôi và Thú y khuyến cáo tất cả các nhà xuất khẩu nghiên cứu kỹ các quy định mới để tránh gián đoạn chuỗi cung ứng. Doanh nghiệp có thể liên hệ Phòng Kiểm dịch động vật và Thú y cộng đồng của Cục để được hỗ trợ trong quá trình thực hiện.

Theo AviNews, the global poultry magazine

Ảnh: Wolfgang Weiser / Pexels