Chỉ còn hai ngày nữa, Tây Ban Nha sẽ bước vào trận chung kết World Cup. Đội tuyển quốc gia một lần nữa đánh thức niềm hy vọng tập thể, khiến những khác biệt chính trị, tranh luận thường nhật và cả lo toan cá nhân tạm thời biến mất. Hàng triệu người lại tụ tập trước màn hình để ăn mừng mỗi bàn thắng như thể đó là của riêng họ.

Bức ảnh và phép ẩn dụ về hy vọng

Một bức ảnh chụp bốn đứa trẻ đá bóng trên bãi biển, dưới bầu trời đầy mây đen, đã trở thành biểu tượng cho khoảnh khắc này. Không có cầu môn, trọng tài hay áo đấu chính thức – chỉ có một quả bóng cũ, trí tưởng tượng đủ để sáng tạo luật chơi, và niềm đam mê trẻ thơ biến mọi không gian trống thành sân vận động. Phía xa, một người đàn ông bước ra khỏi nước, một người khác ôm ván lướt sóng; một cánh diều lướt ván chiến đấu với gió. Nhưng nhân vật chính thực sự là bầu trời: một vòm tối, nặng nề, gần như dữ dội, chiếm gần hai phần ba khung hình. Nó không phải phông nền, mà là một nhân vật – đe dọa sụp đổ xuống bãi biển, nhưng chưa làm vậy. Cơn bão hiện hữu, nhưng chưa chiến thắng. Và chính lúc đó, những đứa trẻ vẫn tiếp tục chơi. Mâu thuẫn ấy nâng đỡ toàn bộ bức ảnh.

Bóng đá – sức mạnh tạo nên cộng đồng

Bóng đá sở hữu khả năng hiếm có: tạo ra cộng đồng. Trong chín mươi phút, chúng ta lại đơn giản là một đất nước. Những đứa trẻ trong bức ảnh không hỏi nhau nghĩ gì, bố mẹ chúng bầu cho ai, hay chúng đến từ đâu. Chỉ có đường chuyền tiếp theo, pha rê bóng tiếp theo và bàn thắng. Hạnh phúc, hầu như luôn luôn, đơn giản hơn nhiều so với chúng ta tưởng tượng.

Bối cảnh chính trị và sự tương phản

Thật khó để không tìm thấy trong những đám mây kia một ẩn dụ cho thời điểm chính trị Tây Ban Nha. Hiện tại đã trở thành một chuỗi các cuộc điều tra tư pháp, cáo buộc, kết án và các nhà lãnh đạo chính trị cuối cùng phải vào tù hoặc ngồi trước thẩm phán. Mỗi tuần dường như báo trước một cơn bão lớn hơn tuần trước. Bức tranh thể chế đầy mây đen, nhưng cuộc sống vẫn tiếp diễn. Những đứa trẻ vẫn chơi. Đó có lẽ là một trong những sức mạnh lớn nhất của bất kỳ nền dân chủ nào: khả năng ngăn chặn sự bất ổn chính trị xâm chiếm đời sống hàng ngày.

Ánh sáng và hy vọng

Bức ảnh không đứng về phe nào. Nó chỉ đặt ra một câu hỏi: ánh sáng có thể tồn tại được bao lâu khi bầu trời báo bão? Về mặt kỹ thuật, câu trả lời nằm ở chính ánh sáng. Nó không biến mất; nó kháng cự. Đến từ bên cạnh, nó tạc những cơ thể cầu thủ và biến làn da của họ thành điểm sáng nhất trong khung hình. Sự tương phản với những đám mây nhân lên sức mạnh thị giác của cảnh. Nếu bầu trời quang đãng, bức ảnh có lẽ đã mất đi phần lớn ý nghĩa. Màu sắc cũng đóng vai trò quyết định: như thể hy vọng từ chối biến mất ngay cả khi mọi thứ mời gọi sự bi quan. Những đứa trẻ không chơi mà phớt lờ cơn bão; chúng chơi vì cơn bão chưa đến. Điều đó thay đổi hoàn toàn ý nghĩa của hình ảnh. Có lẽ vì thế bức ảnh này lay động: nó nói về hiện tại, không phải tương lai. Tương lai thuộc về những đám mây; hiện tại thuộc về những đứa trẻ ấy.

Kết luận: Sức mạnh của hiện tại

Trong vài phút nữa, trời sẽ bắt đầu mưa. Chúng sẽ phải nhặt bóng và rời đi. Người lướt sóng sẽ tăng tốc. Bãi biển sẽ trống trải. Cơn bão sẽ chiến thắng. Nhưng không phải trong bức ảnh này: ở đây, thời gian đã dừng lại vài giây trước đó. Ngay khi vẫn còn có thể tiếp tục chơi. Và có lẽ đó là định nghĩa tốt nhất về hy vọng. Nó không phải là tin rằng cơn bão sẽ không bao giờ đến; nó là tiếp tục chạm vào quả bóng khi vẫn còn một chút ánh sáng.

Theo El Debate

Ảnh: Franco Monsalvo / Pexels