Công nghệ AI đang định hình lại nền nông nghiệp Trung Quốc khi các nhà máy trồng cây (plant factory) do AI điều khiển có thể sản xuất dâu tây, rau xanh và cả nhân sâm trong môi trường kín, không đất, không thuốc trừ sâu, với lượng nước tiêu thụ chỉ bằng 2% so với canh tác truyền thống. Mô hình này đã được triển khai tại sa mạc Trung Đông và đang mở rộng đến vùng cực lạnh Canada.

AI nông trại Trung Quốc tạo ra 'quả dâu AI' từ hàng chục nghìn biến số môi trường

Trong khu công nghiệp nông nghiệp số Sìwéi tại Phú Dương, Hàng Châu, những quả dâu tây không dính đất treo lơ lửng trên giá thể 8 tầng, được chiếu sáng bằng đèn LED và chăm sóc hoàn toàn bằng thuật toán AI. Theo bà Tạ Thiếu Hồng (Xie Shaohong), đồng sáng lập công ty Tứ Duy Sinh Thái Khoa Kỹ Hàng Châu (Siwei Ecology Technology), mỗi quả dâu tây là kết quả của hàng chục nghìn tổ hợp dữ liệu về nhiệt độ, độ ẩm, cường độ ánh sáng, quang phổ, nồng độ CO2 và dinh dưỡng.

AI không chỉ giúp loại bỏ 90% các phương án sai lầm mà còn liên tục tối ưu giống cây qua từng lứa. Năng suất mỗi cây dâu tăng từ 80 gram lên 100 gram và hướng đến mục tiêu 120 gram, trong khi hương vị, độ ngọt và độ cứng của quả cũng được cải thiện sau mỗi chu kỳ học máy.

Nhà máy trồng cây bằng AI hoạt động ra sao ở những vùng khắc nghiệt?

Nhà máy trồng cây của Tứ Duy Sinh Thái không chỉ trồng dâu tây mà còn sản xuất xà lách, cà chua, dưa chuột, ớt chuông và cả nhân sâm. Trong khi nhân sâm truyền thống mất 2-7 năm để trưởng thành, tại đây chỉ cần 45 ngày để tạo ra cây hoàn chỉnh với hàm lượng saponin tương đương nhân sâm 2 năm tuổi.

Ông Hoa Quý Triều (Hua Guichao), Chủ tịch Tứ Duy Sinh Thái, cho biết mô hình này giúp giảm 98% lượng nước tiêu thụ, rút ngắn chu kỳ thu hoạch 30-50%, tăng năng suất trên mỗi đơn vị diện tích lên 50-100 lần so với nông nghiệp truyền thống. Nhà máy có thể hoạt động ở bất cứ đâu có điện: sa mạc, hoang mạc, tầng hầm đô thị hay hải đảo.

Vì sao đáng chú ý?

Từ tháng 5/2025, Tứ Duy Sinh Thái đã ký thỏa thuận hợp tác chiến lược với doanh nghiệp MOWREQ của Saudi Arabia để xây dựng nhà máy trồng cây giữa sa mạc Trung Đông, nơi hệ thống thủy canh tuần hoàn chỉ dùng 2% lượng nước so với canh tác thông thường. Cùng lúc đó, nhà máy tại Canada – vùng có mùa đông khắc nghiệt kéo dài – cũng đang được đẩy nhanh tiến độ, chứng minh công nghệ này không phụ thuộc vào điều kiện tự nhiên.

Hàng Châu điều khiển từ xa các nông trại AI trên toàn cầu

Trụ sở chính của Tứ Duy Sinh Thái tại Hàng Châu vận hành một trung tâm điều khiển lớn, nơi các kỹ sư có thể theo dõi và tối ưu từ xa các thông số ánh sáng, nhiệt độ và độ ẩm của mọi nhà máy trồng cây trên thế giới. Toàn bộ chuỗi giá trị – nghiên cứu và phát triển (R&D), thuật toán, vận hành toàn cầu tại Hàng Châu; trồng trọt thử nghiệm tại Phú Dương; sản xuất thiết bị phần cứng tại Đồng Lư – đều do Hàng Châu thực hiện.

Công ty đã tích lũy hơn 150 bằng sáng chế và xem dữ liệu nông nghiệp là 'tài sản vô hình' chiến lược, khi mỗi ngày dữ liệu sinh trưởng của cây trồng đều được ghi lại để huấn luyện các mô hình AI. Hiện nhà máy trồng cây AI đã được triển khai tại Bắc Kinh và Thượng Hải, đồng thời đang xây dựng mô hình hợp tác tại Khang Định, Tứ Xuyên – nơi từng bị lũ quét tàn phá năm 2024 – với công suất dự kiến 80 tấn dâu tây mỗi năm, tạo việc làm cho hơn 30 lao động và mang lại thu nhập hơn 1,8 triệu nhân dân tệ mỗi năm cho hợp tác xã thôn.

Ngân hàng hỗ trợ AI nông trại Trung Quốc như thế nào?

Chi nhánh Hàng Châu của Ngân hàng Công Thương Trung Quốc (ICBC) đã cấp khoản vay vốn lưu động 7 triệu nhân dân tệ cho Tứ Duy Sinh Thái trong giai đoạn đầu sau khi nghiên cứu và đánh giá tiềm năng thị trường của công ty trong lĩnh vực nông nghiệp thẳng đứng và hệ thống ươm giống thông minh. Trong 3 năm qua, ngân hàng này duy trì mức tăng trưởng cho vay nông nghiệp hằng năm trên 16 tỷ nhân dân tệ với tốc độ tăng trưởng bình quân hơn 20%, đồng thời nhận được hai giải thưởng về tài chính đổi mới sáng tạo khoa học công nghệ của Hàng Châu trong năm 2025.

Theo Hangzhou

Ảnh: tasukaran / Pixabay