Giống lúa Trung Quốc do Green Agriculture West Africa Limited (Gawal) – công ty nông nghiệp có trụ sở ngay bên ngoài thủ đô Abuja của Nigeria – cung cấp đang giúp nông dân nước này tăng năng suất hơn gấp ba lần, theo bài đăng ngày 9/8/2026 trên South China Morning Post. Điển hình là ông Ahmed Yusuf, 42 tuổi, từng chỉ đạt năng suất trung bình 2 tấn/ha trước khi dùng giống lúa R1. Giờ đây, với gần như cùng công sức, ông vẫn có thể bám trụ với nghề trồng lúa.
Giống lúa Trung Quốc đã thay đổi gì cho nông dân Nigeria?
Người dân địa phương quanh trụ sở Gawal thường không gọi tên công ty mà gọi đây là “nơi người Trung Quốc cung cấp giống lúa thần kỳ”. Ông Yusuf từng đứng trước nguy cơ bỏ nghề sau hơn một thập kỷ làm nông bởi năm nào cũng thua lỗ và không đáp ứng được nhu cầu của gia đình.
Mọi thứ chỉ thay đổi sau khi ông được giới thiệu giống lúa R1 của Gawal. “Với giống mới này, tôi có thể tiếp tục theo nghề nhờ năng suất tăng hơn gấp ba lần trong khi về cơ bản vẫn bỏ ra công sức như trước”, ông Yusuf nói.
| Chỉ tiêu | Trước khi dùng giống Gawal | Sau khi dùng giống R1 |
|---|---|---|
| Năng suất trung bình | 2 tấn/ha | Tăng hơn gấp ba lần |
| Tình hình kinh doanh | Thua lỗ hằng năm | Có thể bám trụ với nghề |
Chiến lược nông nghiệp Trung Quốc tại châu Phi
Thành công của ông Yusuf là một phần trong nỗ lực rộng lớn hơn do Trung Quốc hậu thuẫn nhằm biến nền nông nghiệp tự cung tự cấp của châu Phi thành một ngành nông nghiệp cơ giới hóa năng suất cao.
Tuy nhiên, ngoại giao nông nghiệp này không chỉ dừng lại ở an ninh lương thực. Cách tiếp cận “không can thiệp sâu” của Bắc Kinh đang thách thức các mô hình viện trợ truyền thống của phương Tây, khiến Washington phải đối phó bằng các can thiệp trong lĩnh vực nông nghiệp.
Vì sao đáng chú ý
Điểm đáng chú ý là mức tăng năng suất hơn gấp ba lần diễn ra khi nông dân về cơ bản giữ nguyên công sức, theo lời ông Yusuf. Với các hộ nông dân nhỏ – nhóm chính trong nền nông nghiệp tự cung tự cấp – việc tiếp cận giống lúa năng suất cao có thể tạo ra khác biệt lớn về thu nhập và khả năng trụ lại với nghề.
Bối cảnh
Bài viết của South China Morning Post cho thấy nông nghiệp đang trở thành một mặt trận cạnh tranh ảnh hưởng giữa Trung Quốc và Mỹ tại châu Phi. Cách tiếp cận của Bắc Kinh được mô tả là ít can thiệp hơn các mô hình viện trợ truyền thống của phương Tây, và điều này đang định hình lại cách các nước lớn nhìn nhận an ninh lương thực ở châu lục này.
Ý nghĩa với người đọc Việt Nam
Việt Nam là một trong những nước xuất khẩu gạo hàng đầu thế giới, nên diễn biến sản xuất lúa gạo toàn cầu luôn đáng được theo dõi. Nếu nỗ lực của Trung Quốc giúp châu Phi nâng cao năng lực tự cung lúa gạo trong dài hạn, dòng chảy thương mại gạo có thể thay đổi ở quy mô lớn. Người làm nông nghiệp tại Việt Nam có thể xem đây là tín hiệu tham khảo về xu hướng dịch chuyển sản xuất và cạnh tranh xuất khẩu. Dù bài viết không đề cập trực tiếp tới Việt Nam, câu chuyện giống lúa R1 ở Nigeria cho thấy công nghệ giống đang trở thành yếu tố then chốt trong cạnh tranh nông nghiệp toàn cầu.
Theo South China Morning Post
Ảnh: Evan199102 / Pixabay
