Nắng nóng châu Âu hè 2026 đang gây ra những dị thường nông nghiệp chưa từng thấy: tại Italy, hàng nghìn trang trại lúa đối mặt với tình trạng lúa không chín do hạn hán nghiêm trọng; còn tại vùng Catalonia của Tây Ban Nha, nho chín sớm đến mức người trồng phải thu hoạch từ ngày 22/7, tạo nên mùa hái nho sớm nhất lịch sử.
Nắng nóng châu Âu khiến lúa Italy không chín vì hạn hán
Italy hiện có khoảng 3.500 trang trại trồng lúa, tập trung chủ yếu tại đồng bằng sông Po. Nhà nông Giuseppe Tagliabue cho biết do nắng nóng gay gắt và mưa ít, nguồn nước tưới không đủ, ông buộc phải dồn toàn bộ nước cho một phần ruộng và bỏ mặc phần còn lại. Thay vì màu vàng óng của lúa chín như mọi năm, ruộng của ông năm nay chỉ là một màu nâu úa.
Theo số liệu chính thức, diện tích trồng lúa của Italy năm ngoái đạt 235.000 ha, đứng đầu châu Âu, với hơn 80% nằm ở các tỉnh Pavia, Vercelli và Novara ven sông Po. Cơ quan quản lý đồng bằng sông Po đã phát cảnh báo hạn hán nghiêm trọng: mực nước hồ Maggiore được xếp ở mức “cực kỳ khô hạn”, còn mực nước sông Po tại Cremona ghi nhận mức thấp nhất cùng kỳ lịch sử. Chính quyền địa phương buộc phải áp dụng cơ chế luân phiên cấp nước theo tuần để chia sẻ nguồn nước khan hiếm.
Hiệp hội nông dân địa phương ước tính, do hạn hán, chi phí sản xuất tăng và giá gạo giảm vì cạnh tranh từ các nước ngoài EU, ngành lúa gạo tỉnh Pavia có thể thiệt hại hơn 100 triệu euro trong năm nay.
Nắng nóng châu Âu khiến nho Tây Ban Nha chín sớm, phải thu hoạch ban đêm
Ngược với Italy, nắng nóng ở Tây Ban Nha lại khiến nho chín sớm hơn bình thường vài tuần. Tại nhà máy rượu vang Gramona ở phía tây bắc Barcelona, mùa thu hoạch thường bắt đầu vào tháng 8, nhưng năm nay phải bắt đầu từ ngày 22/7 để thu hoạch giống nho Chardonnay và Pinot Noir dùng làm rượu vang sủi bọt, lập kỷ lục mùa thu hoạch sớm nhất từ trước đến nay ở vùng Catalonia.
Để tránh cái nóng ban ngày, công nhân phải đội đèn và làm việc trong đêm, cố gắng hoàn thành trước rạng sáng. Giám đốc kỹ thuật Roc Gramona cho biết: “Vì nhiệt độ ban ngày thường xuyên lên tới 35-45 độ C, chúng tôi buộc phải chuyển sang thu hoạch ban đêm. Tôi nghĩ chúng tôi sẽ không bao giờ quay lại thu hoạch ban ngày.” Việc làm đêm vừa giúp công nhân đỡ vất vả, vừa giữ cho nho tươi ngon khi đến nhà máy.
Nhiệt độ châu Âu phá kỷ lục, hạn hán lan rộng khắp Tây và Trung Âu
Theo dữ liệu giám sát khí hậu của Reuters, nhiệt độ trung bình tháng 7 tại Barcelona cao hơn 5,8 độ C so với giai đoạn 1961-1990. Cơ quan giám sát biến đổi khí hậu Copernicus của EU ngày 10/8 công bố nhiệt độ trung bình tháng 6-7 ở Tây Âu đạt 21,62 độ C, cao nhất trong lịch sử cùng kỳ.
Báo cáo của Copernicus cho biết hạn hán tiếp tục ảnh hưởng tới Tây và Trung Âu trong tháng 7. Lượng mưa và độ ẩm đất tại Pháp, Tây Ban Nha, Đức và một số vùng của Anh ở mức thấp bất thường. Nhiều con sông ở châu Âu có mực nước thấp hơn đáng kể so với trung bình, gây sức ép lên nguồn nước sinh hoạt, thủy lợi, giao thông đường thủy, hệ sinh thái và sản xuất điện. Trước đó, Tây Ban Nha cũng ghi nhận vụ cháy rừng lớn nhất lịch sử tại Avila, với diện tích khoảng 50.000 ha.
So sánh nhanh hai hiện tượng nông nghiệp bất thường
| Quốc gia | Hiện tượng | Số liệu chính |
|---|---|---|
| Italy | Lúa không chín vì hạn hán | 235.000 ha lúa; hơn 3.500 trang trại; thiệt hại dự kiến hơn 100 triệu euro tại Pavia |
| Tây Ban Nha | Nho chín sớm, thu hoạch từ 22/7 | Nhiệt độ ban ngày 35-45 độ C; Barcelona nóng hơn 5,8 độ C so với trung bình 1961-1990 |
Ý nghĩa với người đọc Việt Nam
Việt Nam là một trong những nước sản xuất và xuất khẩu gạo hàng đầu thế giới, với vùng đồng bằng sông Cửu Long thường xuyên đối mặt với hạn hán và xâm nhập mặn trong những năm gần đây. Những hiện tượng nông nghiệp bất thường do nắng nóng tại châu Âu cho thấy tác động ngày càng rõ rệt của biến đổi khí hậu đến sản xuất lương thực toàn cầu. Người nông dân và các cơ quan quản lý nông nghiệp Việt Nam có thể xem đây là một cảnh báo để chủ động thích ứng với thời tiết cực đoan, bảo vệ mùa vụ và sinh kế.
Ảnh: Engin Akyurt / Pexels
