Trong buổi ra mắt sách mới đây, Li Kaifu – CEO công ty AI 01.AI, Chủ tịch quỹ đầu tư Sinovation Ventures – đưa ra 4 lời khuyên khi AI thông minh hơn người: đi vào lĩnh vực không có dữ liệu, lĩnh vực mở, lao động chân tay và xây dựng quan hệ giữa người với người.

Khi AI thông minh hơn người, con người sẽ làm gì?

Phát biểu tại Diễn đàn Chengze của Học viện Phát triển Quốc gia thuộc Đại học Bắc Kinh, Li Kaifu giới thiệu cuốn sách mới nhan đề “AI Future Has Already Arrived: The Era Dividends for CEOs, Organizations and Individuals” (tạm dịch: Tương lai AI đã tới: Lợi ích thời đại cho CEO, tổ chức và cá nhân). Trao đổi với báo giới, ông nhận định trí tuệ nhân tạo (AI) sẽ chiếm ưu thế trong mọi lĩnh vực có dữ liệu, còn giá trị của con người nằm nhiều hơn ở các lĩnh vực đề cao tư duy cảm tính, kết nối cảm xúc và tương tác giữa người với người.

Ông khẳng định công nghệ chắc chắn là tương lai của thế giới và cũng là tương lai của Trung Quốc. AI là lĩnh vực quan trọng nhất trong xu thế phát triển công nghệ hiện nay, đã thay đổi mang tính cách mạng từng ngành; robot, chip, trí tuệ nhân tạo hình thể (embodied intelligence – AI kết hợp robot hoạt động trong môi trường vật lý), y sinh học và lượng tử cũng đạt được những tiến bộ không thể tưởng tượng cách đây 10 năm.

Nếu AI đã thông minh hơn người, con người còn làm được gì? Li Kaifu cho rằng vẫn còn nhiều con đường. Trước hết, hãy rèn cho mình hoặc con mình trở thành người có trách nhiệm, nhờ đó có thể gánh vác và quản lý AI. Thứ hai, hãy làm điều mình yêu thích để có thể làm tốt nhất. Thứ ba, nhất định phải học cách dùng AI hỗ trợ công việc của mình.

4 lời khuyên của Li Kaifu cho số đông

Với những người trẻ xuất sắc muốn tạo ra một ByteDance hay Google mới, ông khuyên nên trân trọng và phát huy sức mạnh của “não phải” – tư duy cảm tính, bởi AI mạnh ở “não trái” (xử lý logic, dữ liệu) nhưng không có “não phải”. Ông dẫn ví dụ iPhone, tên lửa tái sử dụng và ChatGPT đều là những sản phẩm mà mô hình AI không làm ra được.

Với số đông, ông đưa ra 4 lời khuyên. Thứ nhất, hãy đến những lĩnh vực không có dữ liệu, vì ở bất kỳ lĩnh vực nào có dữ liệu, con người cũng không thắng được AI. Thứ hai, nên đi vào lĩnh vực mở thay vì lĩnh vực đóng, bởi AI nghiền nát con người trong mọi lĩnh vực đóng; chẳng hạn dây chuyền sản xuất trong nhà máy là lĩnh vực đóng, còn sửa điều hòa và sửa ống nước là lĩnh vực mở vì phải đối mặt với nhiều môi trường khác nhau. Thứ ba, các công việc lao động chân tay vẫn còn nhiều cơ hội, vì robot trí tuệ nhân tạo hình thể hiện chưa mạnh như các mô hình AI.

Lời khuyên cuối cùng, theo ông là quan trọng nhất: hãy đi vào quan hệ giữa người với người. Li Kaifu nói con người rốt cuộc sẽ không tin tưởng máy móc và AI; nếu phải giao phó tương lai, sự an toàn và con cái của mình, họ chắc chắn chỉ giao cho một con người chứ không phải robot. Sự tin tưởng, quan tâm và tình cảm giữa người với người là thứ AI không thể thay thế; các công việc như y tá, giáo viên, hướng dẫn viên du lịch đều thuộc nhóm chăm sóc.

Vì sao nghề chăm sóc và kỹ năng mềm ngày càng có giá trị?

Li Kaifu dẫn thêm ví dụ từ doanh nghiệp: nhân viên kinh doanh các tài khoản lớn chắc chắn cần duy trì quan hệ với khách; ở lĩnh vực bảo hiểm và bất động sản, có thể trong một thời gian dài nữa người ta vẫn coi đây là việc nên gặp mặt trực tiếp. Trong thời đại AI, chỉ số cảm xúc (EQ), khả năng giao tiếp, tạo dựng lòng tin, tinh thần đồng đội và các kỹ năng mềm của mỗi người trở nên có giá trị hơn.

Ý nghĩa với người đọc Việt Nam

Với người lao động Việt Nam, những lời khuyên này giúp định hình cách thích ứng khi AI phổ biến trong công việc: dùng AI như trợ lý, nhưng đồng thời chú trọng phát triển kỹ năng mềm, khả năng giao tiếp và tạo dựng niềm tin. Theo quan điểm của Li Kaifu, các ngành nghề đòi hỏi sự chăm sóc và quan hệ trực tiếp như y tế, giáo dục, du lịch hay bán bảo hiểm, bất động sản vẫn cần con người đảm nhận.

Ảnh: DeltaWorks / Pixabay