King's Cross trung tâm AI: từ khu đèn đỏ khét tiếng đến top đầu thế giới

King's Cross trung tâm AI – khu vực từng nổi tiếng với nạn mại dâm và ma túy ở London – nay là một trong những trung tâm AI hàng đầu thế giới, chỉ sau San Francisco và Bắc Kinh. Kể từ khi DeepMind chuyển về năm 2016, khoảng 3.600 startup AI tại London đã huy động được 12,1 tỷ USD.

Nhu cầu có văn phòng tại King's Cross hiện lớn đến mức một quỹ đầu tư mạo hiểm (VC) được cho là đã thắng thương vụ nhờ hứa giúp nhà sáng lập tìm mặt bằng. Khi được hỏi, quỹ này từ chối xác nhận chi tiết nhưng nói rằng họ sẵn sàng làm mọi thứ để hỗ trợ nhà sáng lập, kể cả tìm văn phòng khi cần.

Từ khu đèn đỏ nhếch nhác đến “Knowledge Quarter”

Vào những năm 1980, King's Cross là một trong những khu vực tồi tàn nhất London. Crack và heroin biến nơi đây thành chợ ma túy lớn, bơm kim tiêm nằm trong hốc cây và các băng nhóm tuần tra khắp phố. Năm 1982, nhà thờ địa phương bị tổ chức English Collective of Prostitutes chiếm giữ suốt 12 ngày liên tiếp, theo lời Hussein Kanji, nhà đầu tư tại Hoxton Ventures.

Bước ngoặt đến đầu những năm 2000 khi một nhà phát triển bất động sản bắt tay cải tạo khu vực. Sức hút thực sự bùng nổ từ năm 2016, khi DeepMind – công ty AI được Google mua lại – chuyển trụ sở về đây. Một làn sóng startup AI nhanh chóng đổ về để tận dụng bầu không khí công nghệ của Google DeepMind. Ngày nay, khu vực King's Cross được mệnh danh là “Knowledge Quarter” (Khu Tri thức), nơi đặt trụ sở của OpenAI, Meta, Isomorphic Labs, Cusp AI, Wayne, Recursive, cùng Synthesia và Anthropic nằm cách đó không xa. Các nhà hàng thời thượng như Hoppers và BAO cũng mọc lên giữa những tòa nhà mới, còn European Technology Network (ETN) vừa dọn đến một văn phòng mới ngay gần đó, với University College London (UCL) ở ngay góc phố.

King's Cross trung tâm AI: vì sao startup đổ về và giá thuê tăng vọt?

Vị trí đắc địa là lợi thế lớn nhất. Từ King's Cross, nhà sáng lập có thể bắt tàu đến Cambridge trong 45 phút để tìm nhân tài, hoặc tới Paris trong hai giờ để chốt thương vụ. Synthesia – công ty phát triển nền tảng AI tạo video – chuyển vào tòa văn phòng mới cách đây khoảng một năm. Laura Gonzalez Florez, giám đốc nhân sự của Synthesia, lý giải đơn giản: nơi đây “rất gần sân bay, rất gần nơi tập trung nhiều nhà đầu tư”. Khoảng hai phần ba kỹ sư của công ty làm việc từ xa, giúp họ tuyển dụng nhân tài tại nhiều nước từ Slovenia đến Bồ Đào Nha.

Các công ty khác cũng tìm đến King's Cross để nằm cạnh “nguồn năng lượng” AI. Nik Sharma, đồng sáng lập BioCorteX – startup trong danh mục của Hoxton Ventures – đã chuyển trụ sở từ Holborn tới tòa nhà Jellicoe khoảng 18 tháng trước. Ông nhận xét London hiện có rất nhiều thứ đang diễn ra, với các công ty hạ tầng đám mây quy mô lớn (hyperscalers) đổ về. Công ty AI Prometheus của Jeff Bezos cũng được cho là đang đàm phán chuyển vào tòa nhà Jellicoe.

Simon Kohl, nhà sáng lập Latent Labs – công ty có văn phòng ở cả King's Cross và San Francisco – cho biết văn phòng London đang tăng trưởng nhanh hơn. “Tâm lý hiện tại không còn là London đuổi theo để bắt kịp, mà là London trở thành một trong những điểm đến mặc định để khởi nghiệp AI nghiêm túc”.

Wayve – công ty kỳ lân phát triển ô tô tự lái, được thành lập năm 2017 bởi Alex Kendall, là một trong những câu chuyện thành công nhất London – chuyển đến King's Cross năm 2018 và thường được nhìn thấy thử nghiệm xe ngay trên phố. Kendall nói: “Mười năm trước, xây dựng công ty AI tiên phong từ London có vẻ là lựa chọn bất thường. Bây giờ thì đó là lựa chọn hiển nhiên.”

Theo công ty bất động sản Knight Frank, kể từ đầu tháng 6, các công ty liên quan AI đã thuê hơn 1 triệu feet vuông văn phòng tại London. Giá thuê văn phòng hạng sang ở King's Cross tăng 18% trong ba năm qua, tính trên các hợp đồng lớn từ 10.000 feet vuông trở lên, như các thương vụ của OpenAI và Prometheus. Với hợp đồng ngắn hạn, giá còn cao hơn, trong khi tỷ lệ trống văn phòng thông thường chỉ còn 0,9%. Chris Dunn, chuyên gia phân tích của Knight Frank, nói thẳng: “Nhu cầu đã vượt quá nguồn cung.”

Cuộc chiến nhân tài cũng khiến lương ngành AI tại Anh tăng vọt, theo dữ liệu từ PwC. Khi công bố kế hoạch chuyển đến London hồi đầu năm, Anthropic đăng tuyển vị trí kỹ sư nghiên cứu máy học – người chuyên cải thiện thuật toán AI – với mức lương 260.000–630.000 bảng Anh mỗi năm, trong khi mức trung bình cho cùng vai trò tại London là khoảng 102.000 bảng Anh. Nhiều nhà sáng lập Anh, giống như tại Thung lũng Silicon, buộc phải gọi vốn lớn hơn để giữ chân nhân sự.

Châu Âu lo ngại phụ thuộc AI và bài toán tự chủ

Sự sôi động tại King's Cross đi kèm mối lo về chủ quyền công nghệ. Hồi mùa hè này, Anthropic từng ngừng cung cấp quyền truy cập cho Mythos và Fable, khiến giới startup trong hệ sinh thái giật mình. Saul Klein, đồng sáng lập quỹ Phoenix Court – đặt ngay tại khu vực King's Cross với ba công ty trong danh mục gồm Olix (vừa được định giá 3,3 tỷ USD), Early Health và CoMind – nói: “Chúng ta nên tự lo cho mình”. Đồng sáng lập Robin Klein gọi đây là “lời nhắc nhở nhỏ nhưng sắc bén rằng châu Âu không thể chỉ đi thuê năng lực AI, mà cần xây dựng và nắm giữ một phần của riêng mình”. Theo ông, King's Cross chính là nơi phần xây dựng đó đang diễn ra.

Robin Klein đặt câu hỏi lớn: liệu Anh có xây dựng được hạ tầng, sức mạnh tính toán, năng lượng và vốn để duy trì sự tự chủ lâu dài, hay chỉ đang làm nơi đặt văn phòng cho các phòng thí nghiệm Mỹ. Zain Ali, nhà sáng lập công ty luật AI Centuro tại King's Cross, nhận định nếu Anh tiếp tục tạo ra các công ty AI toàn cầu ngay tại London, khu vực này sẽ trở thành một trong những tài sản chiến lược quan trọng nhất của Vương quốc Anh.

Ý nghĩa với người đọc Việt Nam

Sự trỗi dậy của King's Cross cho thấy cuộc đua AI toàn cầu không còn giới hạn ở Mỹ hay Trung Quốc. Với người dùng Việt Nam, nơi các công cụ AI như chatbot, trợ lý ảo và phần mềm tạo nội dung ngày càng phổ biến, việc châu Âu và Anh tìm cách làm chủ công nghệ có thể giúp đa dạng hóa nguồn cung sản phẩm, tạo thêm lựa chọn và áp lực cạnh tranh về giá trên thị trường quốc tế.

Theo TechCrunch

Ảnh: Kindel Media / Pexels