Nền kinh tế Mỹ đang xuất hiện những tín hiệu đáng lo ngại khi nợ hộ gia đình tăng vọt lên mức kỷ lục 19,9 nghìn tỷ USD vào cuối quý I/2026, theo dữ liệu từ Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed). Cùng thời điểm, tỷ lệ tiết kiệm cá nhân theo Cục Phân tích Kinh tế Mỹ (BEA) giảm xuống 2,6% trong tháng 4/2026, gần mức thấp nhất lịch sử. Ngân hàng đầu tư Société Générale cảnh báo xu hướng này khiến nền kinh tế trở nên dễ tổn thương trước biến động thị trường.

Nợ hộ gia đình và tiết kiệm: Hai mặt của một vấn đề

Theo báo cáo của Société Générale gửi khách hàng, nợ hộ gia đình Mỹ đã đạt 19,9 nghìn tỷ USD vào cuối quý I/2026, mức cao nhất từ trước đến nay. Trong khi đó, tỷ lệ tiết kiệm cá nhân chỉ còn 2,6% trong tháng 4/2026, giảm mạnh so với các giai đoạn trước. Chiến lược gia Albert Edwards của Société Générale, nổi tiếng với quan điểm bi quan, cho rằng hiện tượng này có thể là biểu hiện của “hiệu ứng tài sản” – khi giá cổ phiếu và bất động sản tăng khiến người dân cảm thấy giàu có hơn và chi tiêu nhiều hơn, thay vì tiết kiệm.

Phụ thuộc vào AI và rủi ro suy giảm tiêu dùng

Thị trường chứng khoán Mỹ đã tăng mạnh nhờ cơn sốt trí tuệ nhân tạo (AI), với dòng vốn đổ vào cổ phiếu công nghệ phục hồi mạnh mẽ sau giai đoạn chững lại đầu năm 2026. Tuy nhiên, Edwards cảnh báo nếu người tiêu dùng tăng chi tiêu dựa trên giá trị tài sản trên sổ sách, thì tăng trưởng kinh tế sẽ ngày càng phụ thuộc vào các giao dịch liên quan đến AI. Theo phân tích của Fed Boston năm 2025, chi tiêu tiêu dùng chiếm khoảng 70% GDP Mỹ. Trong khi đó, thu nhập cá nhân (không bao gồm chuyển nhượng như lương hưu hay trợ cấp thất nghiệp) đã giảm xuống còn 16,5 nghìn tỷ USD vào tháng 4/2026, thấp hơn khoảng 200 tỷ USD so với đỉnh năm 2025.

Hiệu quả nợ giảm, rủi ro suy thoái gia tăng

Edwards chỉ ra rằng hiệu quả của nợ trong việc thúc đẩy tăng trưởng kinh tế đang giảm. “Cường độ tín dụng của GDP” – thước đo lượng nợ cần thiết để tạo ra một đơn vị GDP – đã tăng lên 3,73 vào năm 2025. Điều này có nghĩa là để tạo ra 1 USD tăng trưởng kinh tế, Mỹ cần vay 3,73 USD. Theo hãng nghiên cứu độc lập Bespoke Investment, đây là mức cao nhất trong ít nhất 70 năm qua. Edwards ví von người tiêu dùng Mỹ hiện tại giống như nhân vật Wile E. Coyote trong phim hoạt hình: chạy hết tốc lực ra khỏi vách đá, vẫn lơ lửng trên không một lúc trước khi rơi thẳng xuống. Nếu tỷ lệ tiết kiệm tăng trở lại mức bình thường, chi tiêu tiêu dùng có thể giảm mạnh, gây ra cú sốc lớn cho nền kinh tế.

Ảnh: Leeloo The First / Pexels