Trong cuộc họp báo đầu tiên vào ngày 17/6, Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) Kevin Warsh đã bắt đầu thu hẹp các bước tiến về minh bạch mà ngân hàng trung ương đã xây dựng trong nhiều thập kỷ. Warsh, giống như nhiều nhà kinh tế, cho rằng thị trường tài chính đã trở nên quá phụ thuộc vào định hướng của Fed, và sự chỉ dẫn đó chỉ hiệu quả trong khủng hoảng tài chính hoặc suy thoái kinh tế.

Warsh nhanh chóng cắt giảm truyền thông của Fed

Ngay sau khi nhậm chức, Warsh đã thực hiện cam kết cắt giảm mạnh các thông điệp của Fed. Ông rút ngắn đáng kể tuyên bố sau cuộc họp và nhấn mạnh việc loại bỏ định hướng tương lai (forward guidance) mà trước đây Fed cung cấp cho thị trường tài chính về các bước đi lãi suất tiếp theo. Các nhà phân tích cho rằng cách tiếp cận này tiềm ẩn rủi ro gây ra những biến động mạnh hơn trên thị trường chứng khoán và trái phiếu, cuối cùng có thể dẫn đến lãi suất cao hơn cho người tiêu dùng và doanh nghiệp.

“Định hướng tương lai nói chung đã giúp kiềm chế biến động và neo kỳ vọng thị trường,” George Pearkes, chiến lược gia vĩ mô toàn cầu tại Bespoke Investment Group, nhận định. “Và điều đó đã dẫn đến lãi suất vay thấp hơn so với các lựa chọn thay thế.” Tuy nhiên, Pearkes cho biết thêm tác động đến người tiêu dùng có thể ở mức vừa phải, với lãi suất thế chấp có thể cao hơn khoảng 0,25 điểm phần trăm so với mức đáng lẽ ra.

Fed quay trở lại thập niên 1990?

Những biến động như vậy có thể là dấu hiệu cho thấy điều sắp xảy ra. Các chủ tịch Fed trước đây đã báo hiệu các bước đi tiếp theo đủ rõ ràng để thị trường tài chính phần lớn dự đoán được hành động của ngân hàng trung ương. Nhưng Warsh dường như đang theo đuổi cách tiếp cận của Alan Greenspan, người có những bình luận khó hiểu thường khiến nhà đầu tư phải phỏng đoán. Greenspan, qua đời ở tuổi 100 vào ngày 22/6, là cựu chủ tịch duy nhất mà Warsh ca ngợi trong lễ tuyên thệ nhậm chức hồi tháng trước.

Tuy nhiên, chính Greenspan, người giữ chức chủ tịch từ 1987 đến 2005, cũng đã đưa ra một số thay đổi giúp Fed minh bạch hơn. Ông bắt đầu phát hành tuyên bố sau mỗi cuộc họp của Fed để công bố quyết định lãi suất, và công khai biên bản cuộc họp cũng như bản ghi đầy đủ sau thời gian trì hoãn 5 năm, dù những động thái này nhằm đáp ứng áp lực từ Quốc hội. Tuyên bố đầu tiên được phát hành vào ngày 4/2/1994, thông báo Fed sẽ tăng lãi suất chủ chốt lần đầu tiên trong 5 năm, khiến chỉ số Dow Jones giảm 2,4% trong ngày hôm đó.

Warsh thành lập 5 lực lượng đặc nhiệm cải tổ Fed

Việc cắt giảm truyền thông của Fed là một phần trong gói cải cách tiềm năng lớn hơn đối với hoạt động của ngân hàng trung ương mà Warsh đã đề cập hôm 17/6. Ông thông báo Fed sẽ thành lập 5 lực lượng đặc nhiệm để xem xét: truyền thông của Fed, bảng cân đối kế toán, cách phân tích và thu thập dữ liệu kinh tế, tác động của AI đối với năng suất và việc làm, cũng như các khuôn khổ phân tích lạm phát.

Warsh cho biết lực lượng đặc nhiệm về truyền thông sẽ xem xét các thay đổi đối với dự báo kinh tế hàng quý của Fed, cũng như xem xét các cải tiến gần đây khác như họp báo. Cựu Chủ tịch Ben Bernanke là người đầu tiên tổ chức họp báo, nhưng chỉ sau mỗi cuộc họp khác của Fed. Người tiền nhiệm của Warsh, Jerome Powell, đã chuyển sang tổ chức họp báo sau mỗi cuộc họp. Những bước đi này trái ngược hoàn toàn với thập niên 1990, khi Greenspan chưa bao giờ giải thích quyết định của Fed một cách chính thức với báo giới. Warsh cuối cùng có thể thu hẹp một số minh bạch gia tăng của Fed.

“Đây là một thay đổi lớn trong cách Fed vận hành kể từ cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu (2008-2009),” Matthew Luzzetti, nhà kinh tế trưởng Mỹ tại Deutsche Bank, nhận xét. “Kể từ đó, đã có một xu hướng một chiều hướng tới truyền thông nhiều hơn, minh bạch hơn và định hướng tương lai nhiều hơn. Warsh giờ đã đảo ngược xu hướng đó.”

Lợi ích của định hướng tương lai và thách thức với cách tiếp cận mới

Các chủ tịch Fed trước đây, bắt đầu từ Bernanke, đã thấy lợi ích rõ ràng từ việc truyền thông nhiều hơn: nó giúp định hướng thị trường theo hướng Fed mong muốn. Các quan chức Fed kiểm soát lãi suất ngắn hạn, nhưng các lãi suất ảnh hưởng đến nền kinh tế – như lợi suất trái phiếu kho bạc kỳ hạn 10 năm – bị ảnh hưởng nặng nề bởi kỳ vọng của nhà đầu tư về lạm phát và tăng trưởng kinh tế. Bằng cách báo hiệu các bước đi tiếp theo, các nhà hoạch định chính sách có thể khiến các lãi suất dài hạn đó thay đổi ngay cả trước khi Fed điều chỉnh lãi suất chuẩn của mình.

Tuy nhiên, quan điểm của Warsh là thị trường tài chính đã trở nên quá phụ thuộc vào định hướng của Fed. Thay vào đó, ông muốn các nhà đầu tư đánh giá nơi Fed có thể hành động tiếp theo bằng cách xem xét dữ liệu kinh tế và tự đưa ra nhận định, từ đó Fed có thể xem xét như một phần trong đánh giá của họ về hướng đi của nền kinh tế. “Giá thị trường tài chính có lẽ là nguồn thông tin quan trọng nhất để hướng dẫn các nhà hoạch định chính sách tiền tệ,” Warsh phát biểu tại cuộc họp báo hôm 17/6.

David Andolfatto, giáo sư kinh tế tại Đại học Miami và cựu nhà kinh tế tại Fed St. Louis, cho biết ông đồng ý với Warsh rằng định hướng tương lai có sai sót. Nó có thể dễ dàng bị đảo lộn bởi các sự kiện bất ngờ như cuộc xâm lược Ukraine của Nga hay cuộc chiến Iran. Nhưng chủ tịch Fed nên đặt ra các hướng dẫn về cách Fed sẽ phản ứng với các sự kiện bất ngờ hoặc các thách thức như lạm phát dai dẳng hiện nay, nhưng Warsh vẫn chưa làm như vậy. “Tôi đồng ý với ông ấy về việc loại bỏ định hướng tương lai, nhưng bạn phải thay thế nó bằng một kế hoạch dự phòng,” Andolfatto nói. “Nói rằng 'hãy tin tôi, chúng tôi sẽ giữ lạm phát ở mục tiêu' là chưa đủ.”

Trớ trêu thay, quyết định loại bỏ định hướng tương lai của Warsh có thể trao quyền nhiều hơn cho 18 thành viên còn lại của ủy ban thiết lập lãi suất Fed, Pearkes nhận xét. Các quan chức này – 6 thành viên hội đồng thống đốc Fed cùng chủ tịch 12 ngân hàng Fed khu vực – thường xuyên có các bài phát biểu công khai, và những phát biểu của họ sẽ càng được chú ý hơn khi thị trường tài chính tìm kiếm manh mối về hành động tiếp theo của Fed.

Một thách thức lớn đối với cách tiếp cận của Warsh sẽ xuất hiện nếu có một cuộc suy thoái tài chính hoặc khủng hoảng kinh tế nghiêm trọng, như đã xảy ra trong đại dịch COVID. Trong những trường hợp đó, các nhà kinh tế cho rằng định hướng tương lai có thể đóng vai trò quan trọng trong việc xoa dịu thị trường. “Liệu nó có đứng vững trước thử thách của thời gian hay không và ông ấy sẽ hành xử như vậy trong 5 năm là một câu hỏi rất khác, nhưng chúng ta sẽ phải chờ các sự kiện diễn ra để có câu trả lời,” Pearkes nói.

Theo AP News

Ảnh: Pexels / Pixabay