Các thương hiệu phương Tây như SharkNinja, Flex, Skil và Swisse vẫn kinh doanh tốt sau khi về tay chủ Trung Quốc, theo nghiên cứu đăng ngày 01/08/2026 trên DIAMOND Harvard Business Review. Nghiên cứu dựa trên hơn 10 năm nghiên cứu chung về doanh nghiệp đa quốc gia Trung Quốc chỉ ra hai động lực chính đằng sau làn sóng M&A này.
Vì sao thương hiệu phương Tây được bán cho Trung Quốc?
Nghiên cứu của hai nhà khoa học Ding và Prashantham, dựa trên hơn 10 năm nghiên cứu chung về doanh nghiệp đa quốc gia Trung Quốc, chỉ ra hai nhóm động lực: thương hiệu lâu đời mất lợi thế cạnh tranh hoặc thương hiệu mới chạm trần tăng trưởng. Bề ngoài các thương vụ có vẻ giống nhau, nhưng logic chiến lược phía sau rất khác.
Với thương hiệu lâu đời, các công ty phương Tây từng kiểm soát toàn bộ chuỗi giá trị từ sản xuất, thiết kế đến xây dựng thương hiệu. Vì tìm kiếm lợi nhuận, họ gia công quy mô lớn sang châu Á; khi năng lực nhà cung cấp tăng, sản xuất, thiết kế và một phần nghiên cứu phát triển dần chuyển ra nước ngoài. Nhà cung cấp ở nước có chi phí thấp như Trung Quốc học cách tạo ra sản phẩm chất lượng tương đương với giá cạnh tranh, khiến phần bù thương hiệu của hàng phương Tây bị bào mòn. Khi tăng trưởng chậm lại, các chuyên gia tư vấn khuyến nghị bán thương hiệu không còn đạt chỉ tiêu hiệu quả.
Với thương hiệu mới, doanh nghiệp thường thuê ngoài sản xuất ngay từ đầu, chỉ tập trung vào công nghệ và thương hiệu để mở rộng nhanh. Sau thành công ban đầu tại thị trường nội địa, họ chạm trần tăng trưởng do ít cơ hội vào thị trường tăng trưởng nhanh, chi phí tăng và năng lực đưa sáng kiến vào sản xuất hàng loạt bị hạn chế. Vì vậy, nhà sáng lập và nhà đầu tư tìm kiếm lối thoát, xem M&A là động cơ tăng trưởng mới.
Bốn thương vụ tiêu biểu dưới vốn Trung Quốc
Khi Joyoung, hãng sản xuất đồ gia dụng của Trung Quốc, mua SharkNinja, thương hiệu đồ gia dụng Mỹ, nhiều người từng dự đoán xung đột văn hóa, mất bản sắc và suy tàn. Thực tế, SharkNinja đẩy nhanh chu kỳ đổi mới, ra mắt sản phẩm phù hợp thị trường Nhật Bản và Anh, vượt qua các thương hiệu lâu năm. Diễn biến tương tự cũng xuất hiện khi doanh nghiệp Trung Quốc mua Flex, Skil và Swisse.
Chervon mua Flex của Đức và Skil của Mỹ, hai thương hiệu dụng cụ điện hơn 100 năm tuổi, từng có danh tiếng vững chắc nhưng bị suy yếu do gia công dài hạn. Nếu tiếp tục nằm trong tay chủ phương Tây, họ có thể phải xây lại năng lực sản xuất và đổi mới vốn không còn trong nội bộ. Trước đó, Geely mua Volvo Cars của Thụy Điển và Tata Motors mua Jaguar Land Rover của Anh cũng được xếp vào nhóm này.
Ngược lại, Joyoung - SharkNinja và H&H Group - Swisse thuộc nhóm thương hiệu mới cần động cơ tăng trưởng. Các thương vụ này không nhằm cứu thương hiệu suy yếu, mà nhằm giải phóng tăng trưởng mà chủ cũ khó đạt được. Theo phỏng vấn và giải trình chính thức, các doanh nghiệp dưới vốn Trung Quốc đều hoạt động rất khả quan.
| Động lực | Đặc điểm | Thương vụ tiêu biểu |
|---|---|---|
| Thương hiệu lâu đời mất lợi thế | Gia công toàn cầu làm mất năng lực sản xuất, đổi mới; phần bù thương hiệu bị bào mòn | Chervon - Flex/Skil; Geely - Volvo Cars; Tata Motors - Jaguar Land Rover |
| Thương hiệu mới chạm trần tăng trưởng | Thuê ngoài từ đầu; hạn chế thị trường, chi phí tăng, khó mở rộng quy mô sáng kiến | Joyoung - SharkNinja; H&H Group - Swisse |
Bối cảnh cạnh tranh toàn cầu mới
Trong bối cảnh phi toàn cầu hóa, rào cản thương mại dày lên và cạnh tranh gay gắt, giới điều hành phương Tây đặt câu hỏi: vì sao thương hiệu phương Tây sau khi về tay doanh nghiệp từ thị trường mới nổi, thường là Trung Quốc, vẫn tăng trưởng tốt dù trước đó họ bị coi là nhà sản xuất giá rẻ? Nghiên cứu cho thấy việc bán bộ phận kinh doanh có thể là một hướng tái cơ cấu thực tế, thậm chí là hướng duy nhất.
Thực tế này phản ánh quy tắc cạnh tranh toàn cầu mới: thương hiệu có thể được hồi sinh dưới quyền sở hữu của doanh nghiệp đến từ thị trường mới nổi, không nhất thiết phải gắn với nơi nó sinh ra. Điều quan trọng là động lực chiến lược của thương vụ mua bán, thay vì quốc tịch của chủ sở hữu.
Theo Diamond Harvard Business Review
Ảnh: Visual Tag Mx / Pexels
