Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố sẽ ngừng không kích Iran sau khi các đồng minh Trung Đông đạt tham số thỏa thuận chấm dứt cuộc chiến kéo dài 5 tháng. Thông báo đăng tối 1/8 nêu rõ thỏa thuận gồm mở hoàn toàn eo biển Hormuz và chấm dứt mối đe dọa hạt nhân từ Iran.

Vì sao Trump ngừng không kích Iran?

Trong bài đăng trên mạng xã hội tối 1/8, Tổng thống Trump viết thỏa thuận đang hình thành “sẽ bao gồm việc MỞ NGAY LẬP TỨC, HOÀN TOÀN VÀ TRIỆT ĐỂ EO BIỂN HORMUZ, cùng việc chấm dứt mối đe dọa hạt nhân của Iran”. Ông nói: “Dựa trên yêu cầu này, tôi đã đồng ý, vì lợi ích tương lai của thế giới và sự tồn tại của một Iran thành công và thịnh vượng, hủy bỏ cuộc tấn công, với điều kiện có thể nhanh chóng đạt được thỏa thuận”.

Kể từ khi Mỹ và Israel tấn công Iran hôm 28/2, ông Trump đã nhiều lần tuyên bố tạm dừng không kích Iran, nhưng rồi mọi thứ đổ vỡ và giao tranh nối lại. Tuyên bố mới nhất đưa ra trong bối cảnh các nỗ lực hòa giải đang được thúc đẩy.

Nội dung đề xuất ngừng bắn

Theo một quan chức khu vực tham gia nỗ lực trung gian hòa giải, đề xuất do ông Trump công bố hôm 1/8 kêu gọi Mỹ và Iran quay lại đàm phán để tiếp tục xử lý nhiều vấn đề từng cản trở tiến độ thỏa thuận. Đề xuất bao gồm mở lại eo biển Hormuz và ngừng các cuộc tấn công trên khắp khu vực, trong đó có các cuộc tấn công của lực lượng dân quân do Iran hậu thuẫn ở Iraq nhằm vào các nước Arab vùng Vịnh và Jordan.

Đổi lại, Mỹ sẽ chấm dứt phong tỏa hải quân và cho phép Tehran xuất khẩu dầu, như nội dung của thỏa thuận ngừng bắn sơ bộ. Quan chức giấu tên, người không được phép phát ngôn với báo chí, nhấn mạnh chưa đạt được thỏa thuận chính thức, nhưng hoạt động hòa giải đang được tiến hành. Ông Trump cũng cho biết Israel tham gia cam kết chấm dứt chiến tranh bằng việc thực thi thỏa thuận ngừng bắn; Israel chưa bình luận công khai.

Phản ứng của Iran, Israel và Saudi Arabia

Bộ trưởng Quốc phòng Iran viết trên mạng xã hội X rằng nước này “không ngạc nhiên cũng không bị động” trước thông báo của ông Trump, đồng thời tiếp tục ở trạng thái cảnh giác trước các mối đe dọa cụ thể từ Mỹ.

Theo hãng thông tấn Saudi, Thái tử Mohammed bin Salman, nhà lãnh đạo trên thực tế của Saudi Arabia, đã điện đàm với ông Trump hôm 1/8 và bày tỏ lo ngại về việc Mỹ có thể leo thang xung đột với Iran. Một người được thông báo về nội dung cuộc gọi cho biết giới chức Saudi lo ngại Tehran có thể đáp trả bằng các cuộc tấn công vào cơ sở hạ tầng năng lượng của vương quốc và các nước vùng Vịnh khác. Cuộc điện đàm diễn ra trước khi ông Trump đăng thông báo trên mạng xã hội. Thái tử cũng đề nghị ông Trump làm rõ các biện pháp mới mà Washington đang cân nhắc đối với Iran. Một quan chức Nhà Trắng xác nhận hai nhà lãnh đạo đã nói chuyện hôm 1/8 nhưng không nêu chi tiết.

Trong khuôn khổ cuộc xung đột với Mỹ, Iran nhiều lần tấn công tàu thuyền cố đi qua eo biển Hormuz khi chưa được phép.

Giao tranh tại Gaza và cảnh báo an ninh cho công dân Mỹ

Tại Dải Gaza, các cuộc không kích của Israel hôm 2/8 giết chết ít nhất 8 người Palestine, trong đó có 2 trẻ em, và làm hơn 12 người bị thương, theo cơ quan y tế địa phương. Người Palestine cho biết quy mô các cuộc không kích của Israel trên khắp dải đất đã tăng lên trong những ngày gần đây.

Một cuộc không kích vào căn hộ dân cư ở phía nam Gaza giết chết 3 thành viên một gia đình, gồm một bé 4 tuổi, theo bệnh viện Nasser nơi các thi thể được đưa tới. Một cuộc không kích tương tự ở thành phố Gaza giết chết 3 thành viên một gia đình, trong đó có một đứa trẻ; người mẹ đang mang thai tháng thứ 6. Tại trung tâm Gaza, một người đàn ông và vợ thiệt mạng, 4 người khác bị thương. Quân đội Israel cho biết các cuộc không kích qua đêm nhắm vào các chiến binh Hamas, không nêu chi tiết.

Theo Bộ Y tế Gaza, ít nhất 1.222 người Palestine, trong đó có ít nhất 260 trẻ em, thiệt mạng kể từ lệnh ngừng bắn hồi tháng 10; 5 binh sĩ Israel cũng tử vong trong cùng thời gian. Hamas và Israel tiếp tục cáo buộc lẫn nhau vi phạm lệnh ngừng bắn.

Bộ Ngoại giao Mỹ hôm 1/8 ban hành các cảnh báo an ninh mới, kêu gọi công dân Mỹ trong khu vực chuẩn bị cho khả năng hủy chuyến bay, đóng cửa không phận tạm thời và các gián đoạn đi lại khác. Cảnh báo bao trùm Bahrain, Israel, Iraq, Jordan, Kuwait, Lebanon, Oman, Qatar, Saudi Arabia và Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất.

Theo AP News

Ảnh: Sean P. Twomey / Pexels