NASA săn nhật thực bằng máy bay WB-57 vào thứ Tư: hai phi công sẽ cất cánh từ sân bay Keflavik ở Iceland, bay ở độ cao 50.000 ft (15.000 m) với tốc độ 460 mph (740 km/h) nhằm kéo dài thời gian toàn phần quan sát từ 2 phút 18 giây lên gần 3 phút.
Đây không phải chuyến bay thông thường: nhiệm vụ được mô tả là săn nhật thực, nhưng thực tế bóng Mặt Trăng sẽ đuổi theo máy bay. Khi phi cơ bay ở độ cao 50.000 ft, bóng của Mặt Trăng vượt qua đại dương bên dưới với tốc độ hơn 2.000 mph (3.200 km/h).
NASA săn nhật thực bằng máy bay WB-57 như thế nào?
Máy bay sẽ cất cánh sau bữa trưa, bay lên phía bắc về phía Greenland rồi đổi hướng xuống phía nam theo một đường cong nhẹ cách bờ biển Iceland khoảng 40 dặm (64 km). Phi công sẽ nhắm tới điểm nhật thực cực đại khi phần lớn Mặt Trời bị Mặt Trăng che khuất và bóng tối bắt kịp máy bay.
Với người đứng ngay bên dưới, bầu trời sẽ tối trong 2 phút 18 giây. Nhưng khi bay dọc theo đường đi của bóng với tốc độ 460 mph, thời gian toàn phần có thể kéo dài lên gần 3 phút, giúp các thiết bị có thêm thời gian quan sát Mặt Trời bị che khuất.
Vì sao phải quan sát nhật thực từ máy bay?
Ông Cary Klemm, chuyên viên vận hành thiết bị cảm biến tại Trung tâm Vũ trụ Johnson của NASA ở Houston, từng tham gia các nhiệm vụ nhật thực trước đây, mô tả trải nghiệm ở độ cao 50.000 ft: trong buồng lái rất sáng, không có mây phía trên, rồi đột nhiên bị bóng tối “phủ sập” xuống. Nhiệt độ giảm rõ rệt, đèn chiếu sáng của thiết bị trở nên cần thiết hơn, và toàn bộ tầm nhìn bị bao quanh bởi một bóng tối kỳ lạ.
Trong mũi máy bay WB-57 gắn bốn camera, mỗi giây chụp hàng chục bức ảnh Mặt Trời bị che khuất ở các bước sóng ánh sáng khác nhau. Những hình ảnh này có thể ghi lại các vòng plasma lớn gọi là prominences và các vụ nổ từ trường gọi là nanoflares. Tiến sĩ Amir Caspi, điều tra viên chính của nhiệm vụ tại Viện Nghiên cứu Tây Nam ở Boulder, Colorado, cho biết chỉ khi ánh sáng chói của Mặt Trời bị che đi thì các quan sát này mới thực hiện được.
Dù tên gọi là “nano”, mỗi nanoflare giải phóng năng lượng tương đương hàng nghìn quả bom nguyên tử. Các vụ nổ nhỏ này góp phần giải thích một bí ẩn lớn của Mặt Trời: vì sao vành nhật hoa có nhiệt độ hơn 1.000.000°C trong khi bề mặt Mặt Trời chỉ khoảng 6.000°C.
| Phương thức quan sát | Đặc điểm |
|---|---|
| Mặt đất | Vướng mây và chịu nhiễu khí quyển |
| Không gian | Tránh mây và nhiễu khí quyển nhưng truyền dữ liệu hạn chế |
| Máy bay WB-57 | Bay trên mây ở tầng bình lưu, tránh nhiễu khí quyển |
Lịch sử săn nhật thực trên không
WB-57 được phát triển từ máy bay ném bom English Electric Canberra, dòng máy bay tấn công hạt nhân chiến thuật thời Chiến tranh Lạnh của Không quân Hoàng gia Anh (RAF), có thể bay trên mây ở tầng bình lưu. Đây không phải lần đầu tiên con người dùng máy bay săn nhật thực.
Năm 1923, Hải quân Mỹ từng cử một hạm đội máy bay hai tầng cánh quan sát nhật thực nhưng không mấy thành công. 50 năm sau, các nhà khoa học thuyết phục Pháp cắt lỗ trên nóc một mẫu thử Concorde; bay qua Sahara ở tốc độ Mach 2, chiếc phi cơ theo kịp bóng nhật thực trong 74 phút.
Theo The Guardian
Ảnh: Israel Torres / Pexels
