Ngày 12/6/2026, tại lễ kỷ niệm 20 năm hoạt động tại Việt Nam, Intel chính thức công bố khoản đầu tư bổ sung 2,6 tỷ USD, nâng tổng vốn cam kết của hãng tại quốc gia này lên 4,1 tỷ USD. Động thái này diễn ra sau khi Intel từ bỏ dự án nhà máy chip 3,3 tỷ USD tại Việt Nam vào năm 2023 do chính phủ không có cơ chế hỗ trợ tiền mặt theo yêu cầu.

Dự án 3,3 tỷ USD bị hủy vì vướng luật ngân sách

Theo Bộ Kế hoạch và Đầu tư Việt Nam (năm 2024), Intel từng đề xuất xây dựng cơ sở sản xuất chip mới với vốn cam kết 3,3 tỷ USD, với điều kiện chính phủ chi trả 15% chi phí ban đầu bằng tiền mặt. Tuy nhiên, luật ngân sách Việt Nam thời điểm đó không cho phép giải ngân kiểu này cho doanh nghiệp tư nhân. Các tài liệu nội bộ của chính phủ cho thấy những trường hợp tương tự từng xảy ra với LG Chemical và AT&S.

Tháng 6/2023, Intel thông báo đầu tư tới 4,6 tỷ USD vào một cơ sở lắp ráp và kiểm thử gần Wrocław, Ba Lan, dự kiến tạo 2.000 việc làm. Ba Lan phê duyệt gói hỗ trợ nhà nước khoảng 1,9 tỷ USD, được Ủy ban châu Âu xác nhận. Cùng tháng, Intel và chính phủ Đức ký thỏa thuận sửa đổi mở rộng dự án sản xuất wafer riêng tại Magdeburg lên hơn 30 tỷ euro, với khoảng 10 tỷ euro hỗ trợ từ chính phủ Đức. Tuy nhiên, cả hai dự án đều không được khởi công.

Tháng 9/2024, CEO Pat Gelsinger khi đó thông báo tạm dừng cả hai dự án tại Ba Lan và Đức ít nhất hai năm. Đến tháng 7/2025, Intel xác nhận hủy bỏ hoàn toàn. Tài liệu thu nhập quý 2/2025 của Intel nêu rõ: “Intel sẽ không tiếp tục các dự án đã lên kế hoạch tại Đức và Ba Lan. Công ty cũng dự định hợp nhất hoạt động lắp ráp và kiểm thử tại Costa Rica vào các cơ sở lớn hơn tại Việt Nam và Malaysia.”

Việt Nam thay đổi chính sách để thu hút đầu tư

Năm 2024, Việt Nam áp dụng thuế tối thiểu toàn cầu (GMT) với Thuế bổ sung tối thiểu nội địa đủ điều kiện (QDMTT). GMT yêu cầu các tập đoàn đa quốc gia lớn phải nộp thuế suất thực tế ít nhất 15% trên lợi nhuận kiếm được tại Việt Nam, vô hiệu hóa các mức thuế ưu đãi thấp trước đây.

Tháng 12/2024, chính phủ ban hành Nghị định 182/2024 thành lập Quỹ Hỗ trợ đầu tư. Quỹ này bù đắp một phần thuế cao hơn theo GMT thông qua hỗ trợ năm lĩnh vực: đào tạo nhân lực; nghiên cứu và phát triển; đầu tư tài sản cố định; sản xuất sản phẩm công nghệ cao; và đầu tư phúc lợi xã hội. Tài liệu tham vấn nội bộ của Bộ Tài chính mô tả nhu cầu doanh nghiệp năm 2025 là “rất cao, vượt xa nguồn lực tài chính của Quỹ”. Bộ bắt đầu soạn thảo nghị định thay thế.

Intel đề xuất và được chấp nhận ưu đãi riêng cho bán dẫn

Đầu năm 2026, Intel Products Vietnam – pháp nhân của Intel tại Việt Nam – gửi ý kiến chính thức về dự thảo nghị định. Công ty đề xuất một hạng mục hỗ trợ riêng cho sản xuất bán dẫn với mức tương đương bậc cao nhất (lên tới 30%). Bộ Tài chính chấp nhận đề xuất và điều chỉnh dự thảo nghị định mới nhất.

Từ vài trăm nhân viên khi thành lập năm 2006, Intel hiện tuyển dụng khoảng 6.500 người. Riêng năm 2025, Intel xuất khẩu 11,67 tỷ USD – chiếm 57% tổng kim ngạch xuất khẩu của Khu Công nghệ cao Sài Gòn và khoảng 12% tổng kim ngạch xuất khẩu của TP.HCM. Intel đã đào tạo gần 10.000 kỹ sư và kỹ thuật viên Việt Nam, đồng thời kết nối hơn 600 nhà cung cấp địa phương vào chuỗi sản xuất của mình.

Theo TNGlobal

Ảnh: ed br / Pexels