Mùa hè năm 2026, nước Mỹ tổ chức hai sự kiện trọng đại: kỷ niệm 250 năm Quốc khánh (America250) và đồng đăng cai World Cup. Tuy nhiên, người hâm mộ và cư dân các thành phố đăng cai có thể không nhận ra rằng họ đang bị theo dõi ở mức độ chưa từng có. Theo The Verge, các biện pháp an ninh đang được tăng cường mạnh mẽ, từ các trận đấu World Cup đến lễ bắn pháo hoa Ngày Độc lập, với sự tham gia của nhiều cơ quan liên bang.

An ninh đỉnh điểm tại các sự kiện NSSE

Bộ An ninh Nội địa Mỹ (DHS) đã xếp hạng cả lễ bắn pháo hoa Ngày Độc lập trên National Mall (Washington D.C.) và trận chung kết World Cup ngày 19/7 tại New Jersey là Sự kiện An ninh Đặc biệt Quốc gia (NSSE) – mức an ninh cao nhất. Đây là lần đầu tiên lễ Quốc khánh được xếp hạng này, dù các sự kiện thể thao lớn như Super Bowl thường xuyên được áp dụng. Trước đó, trận đấu UFC tại Nhà Trắng vào tháng 6 và bữa tiệc xem UFC chính thức trên Ellipse cũng là NSSE.

Người tham dự lễ bắn pháo hoa trên National Mall sẽ phải qua các trạm kiểm soát an ninh kiểu sân bay, không được mang ghế xếp hoặc thùng mát. Các biện pháp chống drone, đội rà phá bom, lính bắn tỉa và nhân viên y tế từ nhiều cơ quan liên bang sẽ được triển khai. Theo The Washington Post, các biện pháp này dường như là phản ứng trước những chỉ trích về an ninh lỏng lẻo tại Bữa tiệc Phóng viên Nhà Trắng, nơi một tay súng đã xâm nhập và bắn vào một nhân viên Mật vụ.

Giám sát mở rộng: Camera, drone và dữ liệu sinh trắc học

Thông qua FEMA, DHS đã cấp 250 triệu USD cho các bang đăng cai World Cup, phần lớn dùng để mua thiết bị chống drone, theo The New York Times. FBI cũng đào tạo lực lượng thực thi pháp luật địa phương về cách vô hiệu hóa drone. Andrew Giuliani, giám đốc điều hành lực lượng đặc nhiệm World Cup tại Nhà Trắng, cho biết các Fan Fest ở tất cả 11 thành phố đăng cai sẽ được bảo vệ bằng công nghệ chống drone. New York City đã chi 6,5 triệu USD cho công nghệ này, trong khi tại Kansas City, Missouri, chính quyền đã tịch thu ít nhất 16 drone kể từ khi World Cup bắt đầu.

Camera giám sát cũng được lắp đặt rộng rãi. Kansas City dự định trang bị camera nhận diện khuôn mặt trên một số xe buýt công cộng, với lý do giúp xác định người mất tích và ngăn chặn nạn buôn người trong sự kiện thể thao quốc tế. Tuy nhiên, chính quyền bang đã từ chối tài trợ vì lo ngại quyền riêng tư. Dù vậy, thành phố vẫn tiến hành chương trình, cho biết hình ảnh chỉ được đối chiếu với thông báo mất tích đang hoạt động và chỉ lưu giữ nếu có trùng khớp. Camera hiện chưa hoạt động do phản ứng dữ dội và chậm trễ kỹ thuật, nhưng Kansas City có kế hoạch triển khai vào cuối năm nay – sau khi World Cup kết thúc.

Seattle được cho là đã kích hoạt lại các camera ngừng hoạt động sau khi FBI và Cảnh sát Seattle báo cáo về các “mối đe dọa đáng tin cậy” trong thời gian diễn ra giải đấu.

Lo ngại về quyền riêng tư và dữ liệu lâu dài

Jules Boykoff, tác giả cuốn “Red Card: The 2026 World Cup, Sportswashing, and the FIFA Greed Machine” và là giáo sư khoa học chính trị tại Đại học Pacific, nhận định: “Đây sẽ là một lễ hội an ninh bất kể tổng thống có tham dự hay không. Nếu tổng thống đến, đó chỉ là một lớp an ninh bổ sung.” Ông cũng cho rằng có thể có sự hiện diện gia tăng của ICE tại trận chung kết, và chỉ ra rằng ICE đã bắt giữ rapper 21 Savage tại Super Bowl 2019 – một NSSE khác – với cáo buộc quá hạn thị thực.

Anne Toomey McKenna, luật sư chuyên về quyền riêng tư và giám sát sinh trắc học, cảnh báo rằng việc tuyên bố NSSE có thể tạo điều kiện thu thập dữ liệu liên lạc theo tiêu chuẩn lỏng lẻo hơn của Mục 702 Đạo luật Giám sát Tình báo Nước ngoài, thay vì các yêu cầu nghiêm ngặt của Đạo luật Nghe lén. Bà cũng lưu ý rằng các hệ thống camera hiện đại có khả năng nghiêng, xoay, phóng to, nhìn xa hàng dặm, trang bị ảnh nhiệt và nhận diện khuôn mặt, thậm chí phần mềm AI có thể phân tích biểu cảm và dự đoán hành vi.

McKenna nhấn mạnh: “Chúng ta có các hệ thống AI ngày càng tiên tiến với khả năng phân tích có thể hợp nhất nhiều dữ liệu và phát hiện những thứ từ cảnh quay mà trước đây chúng ta không biết.” Bà cho biết thông tin từ camera có thể được gửi đến các trung tâm tổng hợp liên bang, nơi chia sẻ dữ liệu giữa cảnh sát địa phương và các cơ quan liên bang như ICE và FBI. Khi có nhiều chia sẻ thông tin hơn, “chúng ta mất kiểm soát về cách thông tin đó được sử dụng”.

Không giống như British Columbia (Canada) – nơi có quy định về thời gian lưu giữ cảnh quay giám sát – Mỹ thiếu các quy tắc tương tự. McKenna cảnh báo về sự “mờ nhạt” giữa các biện pháp an ninh quốc gia và thực thi pháp luật trong nước.

World Cup 2026 vẫn còn vài tuần nữa, nhưng không ai biết dữ liệu giám sát thu thập được sẽ được lưu trữ bao lâu hay sử dụng như thế nào. Các chuyên gia lo ngại rằng, giống như Paris đã duy trì giám sát video AI sau Thế vận hội 2024 đến cuối năm 2027, các công cụ này có thể tồn tại lâu dài sau khi sự kiện kết thúc.

Theo The Verge

Ảnh: Star Zhang / Pexels