Vũ khí laser Mỹ lần đầu chính thức vào biên chế Lục quân với hợp đồng hàng trăm triệu USD

Vũ khí laser Mỹ sắp chính thức vào biên chế: Lục quân Mỹ chuẩn bị ký hợp đồng hàng trăm triệu USD mua tối đa 20 hệ thống Enduring High Energy Laser (E-HEL), lần đầu trang bị laser với số lượng lớn. Công bố có thể diễn ra ngay trong tuần này.

Suốt hơn 50 năm, quân đội Mỹ từng thử nghiệm gắn laser lên Boeing 747 để bắn hạ tên lửa đạn đạo, đặt laser trên xe Humvee để phá bom bên đường, nhưng không hệ thống nào thực sự thành công. Theo các nguồn tin thân cận, Bộ Quốc phòng Mỹ (Lầu Năm Góc) lần này sẵn sàng ký hợp đồng mua và triển khai nhanh E-HEL trong và quanh các căn cứ trên khắp thế giới để chống drone tấn công. Nếu hợp đồng được ký, đây là lần đầu quân đội Mỹ cam kết trang bị vũ khí laser với số lượng đáng kể.

Thỏa thuận đưa vũ khí laser Mỹ vào biên chế chính thức

Theo yêu cầu cung cấp thông tin ban đầu của Lục quân Mỹ, hợp đồng với nhà thầu AeroVironment có thể mua tối đa 20 hệ thống E-HEL, trị giá hàng trăm triệu USD. Mỗi hệ thống đủ nhỏ để lắp trong container 4x7 feet hoặc đặt trên xe địa hình, và được thiết kế để bắn hạ drone cảm tử một chiều như Shahed-136, loại drone chủ lực trong kho vũ khí không người lái của Iran.

Điểm khác biệt quan trọng là E-HEL sẽ trở thành một “program of record” – thuật ngữ quân sự chỉ trang bị chính thức được phê duyệt và ghi vào ngân sách 5 năm của Lầu Năm Góc. Ông Craig Robin, cựu lãnh đạo danh mục năng lượng định hướng của Văn phòng Năng lực Nhanh và Công nghệ then chốt Lục quân, nhận định đây là tín hiệu cho thấy công nghệ laser bước đầu được chấp nhận như một năng lực quân sự. Đây cũng là lần đầu Lục quân Mỹ làm điều này với vũ khí laser. Lục quân Mỹ và AeroVironment chưa bình luận về thông tin này.

Vì sao quân đội Mỹ cần laser đối phó drone?

Chiến sự tại Iran và Ukraine cho thấy drone trở nên rẻ, nhiều và nguy hiểm tới mức không biện pháp đối phó đơn lẻ nào đủ sức chặn đứng. Trong giai đoạn đầu xung đột tại Iran, Mỹ từng phải bắn tên lửa Patriot giá 4 triệu USD để hạ drone Iran chỉ trị giá 35.000 USD, gây tốn kém và làm cạn kho đánh chặn.

Khác với tên lửa, laser không bao giờ hết đạn; chỉ cần có điện là có thể tiếp tục bắn. “Về cơ bản, bạn có thể tiếp tục bắn miễn là có nguồn điện”, cựu nhà khoa học trưởng Không quân Mỹ Mark J. Lewis giải thích.

Quân đội Mỹ đã thử gây nhiễu tần số vô tuyến, vũ khí vi sóng, tên lửa, drone diệt drone và cả bản sao drone Iran, song không giải pháp nào đủ hiệu quả riêng lẻ. Ngày 1/3, một drone Iran giết 6 quân nhân Mỹ và làm 30 người bị thương. Sau vụ việc, quan chức Lầu Năm Góc và Cục Hàng không Liên bang Mỹ (FAA) tới White Sands chưa đầy một tuần sau đó để xem trình diễn laser của AeroVironment, theo The New York Times. Hai ngày sau buổi trình diễn, Tổng thống Mỹ Donald Trump ca ngợi công nghệ laser và cho rằng laser sắp làm công việc của Patriot với chi phí thấp hơn nhiều.

Vũ khí laser Mỹ hoạt động ra sao?

Theo bản tin Laser Wars, quân đội Mỹ hiện đã triển khai hoặc đang thử nghiệm khoảng 6 hệ thống vũ khí laser. Hải quân Mỹ lắp laser “dazzler” làm chói cảm biến drone trên 2 tàu chiến; Bộ tư lệnh Không quân Mỹ phụ trách châu Âu và châu Phi đưa hệ thống Compact Laser Weapons System của Boeing tới nhiều địa điểm. Cuối tháng 6, Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth tới trường bắn White Sands, New Mexico, xem trình diễn các dự án vũ khí năng lượng định hướng.

Hệ thống hiện đại chủ yếu dùng laser sợi quang: các bó sợi thủy tinh pha ion đất hiếm hấp thụ năng lượng tốt, tỏa nhiệt hiệu quả và tạo tia gần như hội tụ hoàn hảo. Mỗi sợi chỉ tạo vài kilowatt, nhưng ghép nhiều sợi có thể đạt công suất diệt mục tiêu. Tiến bộ về diode bán dẫn, thị giác máy tính và quang học thích ứng giúp tia laser bám mục tiêu và giữ độ hội tụ qua khí quyển.

“Khoa học về năng lượng định hướng gần như đã hoàn tất, giờ là giai đoạn kỹ thuật hóa để làm laser rẻ hơn, nhỏ hơn và phổ biến hơn”, Emil Michael, Thứ trưởng Bộ Quốc phòng Mỹ phụ trách nghiên cứu và kỹ thuật, nói với Quốc hội hồi tháng 5. Trung tướng Frank Lozano từng cho biết hệ thống của AeroVironment cho thấy “nhiều hứa hẹn” tại White Sands và Lục quân đang đàm phán hợp đồng E-HEL.

Vũ khí laser Mỹ vẫn còn những giới hạn nào?

Không phải mọi lần thử nghiệm đều suôn sẻ: 4 xe gắn laser phòng không của Raytheon từng bị rút khỏi Trung Đông sau đánh giá kém từ binh sĩ. Hồi tháng 2, một laser của AeroVironment đặt dọc biên giới phía nam nước Mỹ vô tình bắn trúng bóng bay trong tiệc, khiến FAA đóng cửa không phận quanh El Paso, Texas; khi hoạt động trở lại, nó bắn hạ nhầm drone của Biên phòng Mỹ.

Về kỹ thuật, mưa và sương mù làm tia laser yếu đi nhanh; mỗi lần laser chỉ xử lý một mục tiêu, cần vài giây cho mỗi lần bắn. Scott Keeney, CEO hãng nLight, cảnh báo nếu có 1.000 drone cùng tấn công, laser khó bắn hạ tất cả. nLight cũng vừa thắng hợp đồng quân sự trị giá tới 627 triệu USD để phát triển laser diệt tên lửa hành trình.

Ngoài ra, tia laser công suất lớn có thể đi xa hơn dự kiến, thậm chí lên tới quỹ đạo, gây nguy hiểm cho máy bay và vệ tinh. Cựu nhà khoa học trưởng Không quân Mỹ Mark J. Lewis cho rằng thay toàn bộ vũ khí đạn dược bằng laser là “thực sự ngớ ngẩn”, đồng thời khuyến nghị dùng laser cho những nhiệm vụ súng thông thường không làm được. Dù vậy, với chi phí bắn một phát gần như bằng 0 so với tên lửa đánh chặn hàng triệu USD, laser vẫn được coi là giải pháp bổ sung đáng giá chống drone giá rẻ.

Theo WIRED

Ảnh: MikeGunner / Pixabay