Ukraine thiếu phòng không trầm trọng khi trong hai đợt không kích hôm 1/8 và 5/8, nước này chỉ đánh chặn được 2/63 tên lửa Nga, khiến hơn 25 người thiệt mạng. Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky thừa nhận tình trạng thiếu tên lửa đánh chặn khi Moscow tăng cường tập kích bằng tên lửa đạn đạo và siêu vượt âm.
Ukraine thiếu phòng không đến mức nào sau hai đợt tập kích?
Hai cuộc tấn công bằng tên lửa quy mô lớn gần nhất của Nga cho thấy năng lực phòng không của Ukraine đang suy thoái nhanh. Hôm 1/8, các đơn vị phòng không Ukraine chỉ bắn hạ được 2 trong 35 tên lửa Nga phóng vào nước này; đến hôm 5/8, họ không thể đánh chặn tên lửa nào trong số 28 quả được phóng. Tính chung, hơn 25 người thiệt mạng trong hai đợt không kích này.
| Đợt không kích | Số tên lửa Nga phóng | Số tên lửa bị đánh chặn |
|---|---|---|
| 1/8 | 35 | 2 |
| 5/8 | 28 | 0 |
| Tổng | 63 | 2 |
Ông Yehor Cherniev, Phó chủ tịch Ủy ban Quốc phòng và Tình báo của Quốc hội Ukraine, nhận định: “Tình hình ngày nay nguy hiểm hơn bất kỳ thời điểm nào kể từ đầu chiến tranh. Hôm nay Kyiv hứng chịu các cuộc tấn công dồn dập nhiều lần mỗi tuần, và chúng tôi không thể bắn hạ dù chỉ một tên lửa.”
Sau cuộc tập kích rạng sáng 5/8, thủ đô Kyiv gần như không còn lá chắn trước tên lửa đạn đạo và siêu vượt âm của Nga. Ông Zelensky thừa nhận với giới chức an ninh cùng ngày rằng Ukraine đang thiếu hụt phòng không, và Nga đang lợi dụng điều này để gây hỗn loạn, khủng bố tinh thần người dân khi nhắm vào các cơ sở công nghiệp và trung tâm logistics.
Vì sao nguồn cung tên lửa đánh chặn của Ukraine cạn kiệt?
Trong phần lớn thời gian chiến sự, ông Zelensky từng thành công trong việc đưa hệ thống phòng không về nước; nhờ nỗ lực của ông, Washington đã chuyển cho Kyiv tổ hợp Patriot đầu tiên hồi 2023, sau đó là nhiều hệ thống khác từ các nước phương Tây. Nhưng tình thế đã đảo ngược: các đồng minh giờ ngần ngại trao đi những tên lửa đánh chặn mà chính họ có thể cần để bảo vệ lãnh thổ, nhất là khi xung đột bùng phát ở nhiều mặt trận, trong đó có Trung Đông, nơi cuộc chiến liên quan tới Iran đã bào mòn kho dự trữ toàn cầu.
Ông Zelensky nói số tên lửa phòng không mà các đối tác phương Tây cung cấp từ đầu năm nay đã “giảm ba lần so với năm 2025”. Ông nói các đồng minh “có tên lửa”, nhưng “các quyết định chính trị cần thiết” để chuyển giao và đẩy nhanh sản xuất vẫn chưa được đưa ra. Gần đây, ông xoay sang lập luận theo góc nhìn nhân đạo khi nhấn mạnh mỗi tên lửa đánh chặn bổ sung có thể cứu mạng người, nhưng lời kêu gọi không còn nhận được phản hồi tích cực như trước.
Ngay cả khi các đối tác đáp ứng lời kêu gọi, họ khó đáp ứng đủ nhu cầu của Ukraine. Theo phân tích của The New York Times dựa trên số liệu Không quân Ukraine, Nga đã phóng 650 tên lửa đạn đạo vào Ukraine từ đầu năm 2026. Con số này vượt số tên lửa đánh chặn PAC-3 mà hãng Lockheed Martin bàn giao cho toàn thế giới trong cả năm 2025, dù đây là loại vũ khí tiên tiến nhất có khả năng đánh chặn tên lửa đạn đạo.
Kyiv tìm cách vận động thêm viện trợ phòng không
Hôm 5/8, ông Zelensky có cuộc điện đàm với Tổng thống Phần Lan Alexander Stubb để thảo luận về kho dự trữ tên lửa phòng không toàn cầu và khả năng chuyển thêm cho Ukraine. Ông Stubb được cho là có mối quan hệ thân cận với Tổng thống Mỹ Donald Trump, điều có thể giúp thuyết phục Washington gửi thêm tên lửa đánh chặn. Zelensky cũng trao đổi với Tổng thư ký NATO Mark Rutte, nói rằng hai bên đang phối hợp “về các nước có tên lửa cần thiết và năng lực hỗ trợ”.
Việc huy động NATO được đánh giá là rất quan trọng, vì gần như toàn bộ tên lửa đánh chặn Patriot mà Ukraine nhận được đều được mua qua một chương trình do NATO hậu thuẫn, dùng tiền châu Âu để mua vũ khí Mỹ. Chương trình này được lập ra nhằm duy trì dòng vũ khí Mỹ, do ông Trump ưu tiên bán vũ khí thay vì viện trợ không công, nhưng nó chưa đạt kỳ vọng. Khi mới khởi động hồi mùa hè 2025, Zelensky hy vọng chương trình có thể tài trợ 1 tỷ USD mua vũ khí mỗi tháng; hai tuần trước, Bộ Quốc phòng Ukraine cho biết mức đóng góp trung bình tháng trong năm đầu chỉ vào khoảng một nửa.
Trong một cuộc phỏng vấn, Đại sứ Ukraine tại NATO Alyona Hetmanchuk chỉ ra nhiều hướng Kyiv đang theo đuổi để tăng cường phòng không. Bên cạnh chương trình do NATO hậu thuẫn, Ukraine dùng nguồn tài chính châu Âu để ký hợp đồng dài hạn mua vũ khí Mỹ, đàm phán với Mỹ để xin giấy phép tự sản xuất tên lửa Patriot, đồng thời hợp tác với các đối tác châu Âu phát triển hệ thống chống tên lửa đạn đạo riêng. Tuy nhiên, các nỗ lực này cần thời gian, trong khi Ukraine đang rất cần tên lửa Patriot để bảo vệ hạ tầng năng lượng trước điều Kyiv dự đoán là chiến dịch không kích mùa đông nhằm khiến người dân chịu rét.
Viện trợ giảm, thương vong dân thường tăng
Dù châu Âu đã tăng viện trợ quân sự, tổng mức hỗ trợ cho Ukraine vẫn sụt giảm kể từ khi ông Trump ngừng chuyển giao vũ khí miễn phí của Mỹ. Số liệu của Viện Kinh tế Thế giới Kiel, một trung tâm nghiên cứu tại Đức, cho thấy Ukraine nhận trung bình hơn 2 tỷ euro, tương đương 2,3 tỷ USD, viện trợ quân sự mỗi tháng từ đầu năm đến nay, giảm so với mức hơn 2,5 tỷ euro mỗi tháng trong những năm trước.
Khi nguồn cung phòng không suy giảm, thương vong dân thường tăng. Theo Liên Hợp Quốc, trong sáu tháng đầu năm 2026, 1.396 dân thường thiệt mạng, tăng 37% so với cùng kỳ 2025 và tăng 114% so với cùng kỳ 2024. Mức độ nghiêm trọng của cuộc tập kích hôm 5/8 thể hiện rõ tại một nhà ga xe lửa ở ngoại ô Kyiv, nơi lực lượng cứu hộ chuyển thi thể 8 nạn nhân trong các túi trắng. Tổng giám đốc Đường sắt Ukraine Oleksandr Pertsovskyi nói vụ tấn công gần ga đã phá hủy sân ga nơi người dân đang chờ tàu; ông đặt câu hỏi: “Cho đến khi Ukraine có đủ phòng không, còn bao nhiêu mạng sống sẽ bị cướp đi?”
Theo Asharq News
Ảnh: stux / Pixabay
