Khoảng 10 đơn vị drone tinh nhuệ của Ukraine, với tổng quân số ước tính từ 5.000 đến dưới 8.000 người, đang dẫn đầu chiến dịch không kích tầm trung (middle strike) nhằm phá hủy hàng trăm xe chở nhiên liệu và cắt đứt chuỗi cung ứng của Nga trên vùng lãnh thổ rộng tương đương Bỉ chỉ trong tháng 6/2026, theo tổng hợp của Kyiv Post từ video tác chiến, tuyên bố của các đơn vị và báo cáo từ nguồn mở.
Chiến dịch không kích tầm trung: mục tiêu và quy mô
Lực lượng Hệ thống Không người lái Ukraine (USF) phát động chiến dịch tấn công từ giữa tháng 4/2026 với hai mục tiêu song song: làm suy giảm nguồn cung của Nga ra tiền tuyến và phá vỡ các liên kết hậu cần giữa Nga và bán đảo Crimea bị chiếm đóng. Kể từ đó, các kênh thông tin của USF đã ghi nhận hàng trăm cuộc không kích có định vị địa lý tập trung tại vùng lãnh thổ do Nga chiếm đóng ở miền nam Ukraine, đồng thời xác định các đơn vị drone thực hiện các phi vụ này.
Mỗi đơn vị drone tinh nhuệ thường có quy mô khiêm tốn từ 300-500 người, có khả năng triển khai tối đa 30-40 máy bay không người lái cảm tử cùng một số lượng nhỏ drone trinh sát trong một đợt tấn công. Cùng với các đơn vị drone nhỏ hơn và chuyên biệt hỗ trợ, toàn bộ lực lượng Ukraine huy động cho chiến dịch này ước tính khoảng 5.000 người, chắc chắn không quá 8.000 quân nhân.
Khoảng 250.000-300.000 quân Nga (chủ yếu thuộc Tập đoàn quân số 5 và số 8) đang chiếm đóng các tỉnh Zaporizhzhia, Kherson, Donetsk và Crimea phụ thuộc vào các tuyến tiếp tế hiện đang bị lực lượng phi công Ukraine tấn công trực tiếp suốt ngày đêm.
Các đơn vị drone chủ chốt trong chiến dịch
Trung tâm USF số 1 là đơn vị chuyên tấn công các mục tiêu giá trị cao như phòng không Nga, sở chỉ huy, kho nhiên liệu và hậu cần, cũng như cơ sở hạ tầng đường sắt. Được thành lập năm 2022 bởi các cựu binh tác chiến đặc biệt Ukraine, đến năm 2023, đơn vị này trở thành một trong những lực lượng tấn công tầm trung và tầm xa hàng đầu, từng đánh trúng sân bay Morozovsk của Nga vào ngày 13/6/2024, phá hủy 3-5 máy bay chiến đấu Nga trên mặt đất. Trong chiến dịch tấn công tầm trung, hầu hết các nguồn tin cho rằng Trung tâm USF số 1 đã phá hủy nhiều hệ thống phòng không Nga trong nhiều tháng, mở đường cho các đơn vị drone khác tấn công.
Lữ đoàn 414 'Ptakhi Madyara' (Chim của Madyar) trở thành tiểu đoàn drone quân sự đầu tiên trên thế giới vào tháng 1/2024. Chỉ huy của nó, Robert 'Madyar' Brovdi, 50 tuổi, một doanh nhân đến từ Uzhgorod, đã dẫn dắt và thường tiên phong phát triển các đơn vị drone tấn công trong Lực lượng Vũ trang Ukraine, cùng với đó là sự phối hợp dọc về tiếp tế, hành chính, nhân sự, tuyển dụng và sản xuất để các phi công drone tập trung tấn công đối phương. Đơn vị drone ban đầu của ông chỉ có nửa tá người và vài chiếc Mavic mua bằng tiền túi vào tháng 10/2022. Hiện nay, Lữ đoàn 414 được coi là đơn vị drone quy mô lớn hiệu quả nhất Ukraine. Tổng thống Volodymyr Zelensky bổ nhiệm Brovdi, một người không có nền tảng quân sự, làm người đứng đầu USF vào tháng 6/2025. Hai tiểu đoàn do Brovdi trực tiếp thành lập cho Lữ đoàn 414 – Kairos và Wormbusters – đang đi đầu trong các hoạt động tấn công tầm trung.
Tiểu đoàn 9 'Kairos' là một đơn vị trực thuộc Lữ đoàn 414, tham gia sâu vào chiến dịch tấn công tầm trung. Video và tuyên bố của đơn vị cho thấy họ chủ yếu thực hiện các phi vụ đánh chặn hậu cần tầm trung và trấn áp phòng không tại tỉnh Donetsk, miền đông Ukraine. Trong tháng 6/2026, máy bay Kairos đã tấn công các sở chỉ huy, đầu máy xe lửa và phương tiện vận tải hàng hóa. Trong sáu tháng qua, Kairos thực hiện nhiều phi vụ nhắm vào các điểm phòng không, bệ phóng tên lửa và kho dầu của Nga tại Crimea.
Tiểu đoàn 2 'Wormbusters' là một đơn vị khác của Lữ đoàn 414, thực hiện các phi vụ tấn công tại tỉnh Donetsk, đặc biệt quanh thành phố cảng Mariupol. Video do đơn vị hoặc các bên khác công bố cho thấy các cuộc tấn công nhằm vào các trung tâm hậu cần và phương tiện vận tải hàng hóa, đặc biệt dọc theo đường cao tốc H-20 Donetsk-Mariupol.
Lữ đoàn 20 'K-2' là đơn vị drone có từ trước cuộc xâm lược của Nga năm 2022. Nó được thành lập bởi sĩ quan AFU Kryrylo Veres, người gia nhập quân đội với tư cách tình nguyện viên năm 2014. Veres chỉ huy một đơn vị trinh sát trong các hoạt động tác chiến thời kỳ 'ngừng bắn', và thành lập tiểu đoàn K-2 sau cuộc xâm lược lần thứ hai của Nga vào tháng 4/2022. K-2 là một trong những đơn vị drone hàng đầu của Ukraine và là một trong những đơn vị đầu tiên thử nghiệm robot mặt đất. Trong chiến dịch tấn công tầm trung, drone K-2 thực hiện các phi vụ chống hậu cần trên bầu trời bắc Crimea, cũng như khu vực quanh các thành phố Horlivka và Yenakiiev ở tỉnh Donetsk.
Lữ đoàn 412 'Nemesis' được thành lập vào mùa thu năm 2023 bởi các tình nguyện viên dân sự có kinh nghiệm quân sự trước đây, một số người từng làm việc trong Bộ Tổng tham mưu Ukraine. Đơn vị này tiên phong trong các hoạt động drone ném bom và đến năm 2024 đã trở thành đơn vị đa lĩnh vực chuyên về không kích, tấn công trên biển và mặt đất. Nemesis được cho là đơn vị tiên phong sử dụng drone FPV từ tàu robot. Hiện tại, drone Nemesis hoạt động nhiều nhất dọc theo tuyến đường M-14/R-280 'Novorossiya' hay đường cao tốc Mariupol-Crimea. Tháng 5/2025, một bộ phận phi công Nemesis được mời tham gia tập trận NATO tại Estonia. Trong 29 nhiệm vụ mô phỏng kéo dài ba ngày, các phi công Nemesis đã đánh bại và phần lớn 'tiêu diệt' hai lữ đoàn tác chiến NATO, vốn chưa từng đối mặt với drone tấn công trước đó.
Lữ đoàn 413 'Raid' là một phần của Trung tâm USF số 1 cho đến năm 2024, sau đó được mở rộng và trở thành đơn vị độc lập. Chỉ huy của nó, Yevhen Karas, từng lãnh đạo một nhóm chính trị dân tộc chủ nghĩa Ukraine trước cuộc xâm lược đầu tiên của Nga; sau đó, với tư cách tình nguyện viên, ông chiến đấu như một lính bộ binh và trinh sát trong một đơn vị dân quân được thành lập tại Kyiv. Năm 2023, ông gia nhập Trung tâm USF số 1 với tư cách phó chỉ huy, và năm 2024 trở thành chỉ huy Lữ đoàn 413 với quân hàm Thiếu tá. Raid chuyên tấn công tầm xa vào hậu phương sâu của Nga, đặc biệt là cơ sở hạ tầng năng lượng. Trong chiến dịch tấn công tầm trung, Raid tập trung vào các kho chứa drone, phòng không gần các thành phố Berdyansk và Mariupol, cùng các phi vụ bổ sung tại tỉnh Zaporizhzhia.
Trung đoàn 422 'Luftwaffe' phát triển từ một đơn vị trinh sát nhỏ được biên chế cho một lữ đoàn xe tăng được thành lập từ lực lượng dự bị khi chiến tranh bắt đầu. Đơn vị thực hiện tất cả các nhiệm vụ drone chiến thuật tiêu chuẩn nhưng dần chuyên về ném bom đêm. Chỉ huy Mykola 'Tyson' Kolesnyk thành lập đơn vị phần lớn từ các tình nguyện viên dân sự. Từ tháng 3 đến tháng 6/2026, dựa trên video và báo cáo tác chiến, Trung đoàn 422 được chuyển từ bay tiền tuyến sang tấn công tầm xa nhằm vào phòng không Nga. Cuối tháng 5 và tháng 6, trung đoàn đăng tải video tấn công các xe chở nhiên liệu và hàng hóa tại tỉnh Zaporizhzhia, miền nam Ukraine.
Trung đoàn 41 'Pilum' là đơn vị drone hữu cơ của Quân đoàn Azov số 1, Vệ binh Quốc gia, một tổ chức tác chiến mặt đất lớn được biết đến là một trong những đơn vị giàu kinh nghiệm và chiến đấu ác liệt nhất Ukraine. Azov được tái lập sau khi đơn vị tiền thân bị Nga tiêu diệt trong cuộc vây hãm Mariupol năm 2022. Hiện tại, Azov tái thiết đã mở rộng gấp khoảng năm lần so với quy mô ban đầu, cũng như đơn vị drone Pilum. Tháng 4/2026, trong giai đoạn mở đầu của chiến dịch tấn công tầm trung, Pilum được lệnh tuần tra trên Mariupol và vùng phụ cận. Đầu tháng 6/2026, Pilum tuyên bố máy bay của họ đã thiết lập 'kiểm soát hỏa lực vĩnh viễn' trên các đường cao tốc chính quanh thành phố. Drone Pilum cũng thực hiện các cuộc tấn công nhằm vào các cây cầu nối bán đảo Crimea với tỉnh Zaporizhzhia.
Trung đoàn xung kích độc lập 475 'Code 9.2' là đơn vị drone được thành lập năm 2022 như một phần của Lữ đoàn Cơ giới 92 (sau này là Xung kích), và tham gia các trận đánh ác liệt trên hầu hết các khu vực trọng yếu của mặt trận. Đến tháng 8/2025, bộ phận drone đã phát triển gần bằng quy mô lữ đoàn mẹ và trở thành đơn vị chuyên kết hợp tác chiến mặt đất với drone chiến thuật. Chỉ huy, Thiếu tá Oleksandr 'Flint' Nastenko, là một quân nhân chuyên nghiệp. Đầu tháng 6/2026, Ukraine mở một làn sóng tấn công mới nhằm vào các cây cầu và đường đắp cao giữa Crimea và các vùng lãnh thổ bị chiếm đóng trên đất liền Ukraine. Code 9.2 đi đầu trong các cuộc tấn công này, triển khai các gói tấn công hỗn hợp gồm drone FP-2 và Begemot. Các xe chở hàng và nhiên liệu bị dừng lại do đường sá và cầu bị phá hủy.
Theo Kyiv Post
Ảnh: Osman Özavcı / Pexels
