Những người Lebanon sơ tán vì chiến dịch Israel đang quay lại Nabatiyeh, nơi nhà cửa đổ nát, điện mất và thi thể vẫn còn dưới gạch vụn. Theo giới chức y tế Lebanon, ít nhất 4.200 người đã chết kể từ ngày 2/3.

Nabatiyeh, thành phố nhỏ ở miền nam Lebanon, là trung tâm hành chính của Hezbollah, nhóm vũ trang do Iran hậu thuẫn mà Israel nói đang nhắm vào lực lượng và cơ sở hạ tầng. Tuy nhiên, Hezbollah đồng thời là đảng chính trị và đơn vị cung cấp dịch vụ xã hội, nên phần lớn thiệt hại và thương vong ở đây là dân thường.

Người Lebanon sơ tán trở về tìm lại những gì còn lại ở Nabatiyeh

Najib Ayyad, nhân viên văn phòng nghị sĩ, quay lại căn hộ bị hư hại để nhặt đồ đạc. Từ ban công có cửa kính vỡ, anh nhìn thấy lâu đài Beaufort – pháo đài thời Thập tự chinh bị lực lượng Israel chiếm giữ từ tháng 5, nằm ngoài khu vực mà chính phủ Israel gọi là “vùng an ninh”. “Họ có thể nhìn thấy chúng tôi rõ từ đó. Ngay cả khi căn hộ không bị hư hại, tôi cũng không thể ở lại”, Ayyad nói. Anh đang phải sống cùng con gái ở Beirut vì không có tiền thuê nhà.

Hồi tháng 6, khói pháo kích của Israel vẫn bốc lên gần Nabatiyeh, còn tiếng drone vang lên liên tục. Các đợt không kích đã làm mất điện toàn thành phố; lối vào nhà Ayyad ngổn ngang bê tông vỡ, cầu thang đầy gạch vụn, đồ đạc trong căn hộ gãy vụn dưới ánh sáng xuyên qua khung cửa sổ vỡ. Trên phố, hầu hết nhà cửa bị phá hủy hoặc hư hại nặng; một biệt thự vẫn nguyên mặt tiền nhưng phần sau đã đổ nát.

4.200 người chết và hơn 15.000 nhà bị phá hủy theo công bố của các bên

Giới chức y tế Lebanon cho biết ít nhất 4.200 người đã thiệt mạng kể từ ngày chiến sự bùng nổ; ít nhất 1/5 là phụ nữ hoặc trẻ em. Về phía Israel, nước này nói 37 binh sĩ, 1 nhà thầu quân sự và 2 dân thường thiệt mạng do các cuộc tấn công của Hezbollah. Các cuộc không kích của Israel cũng giết chết ít nhất 130 nhân viên cứu thương Lebanon, trong đó có 3 thành viên của đơn vị tình nguyện Nabatiyeh Emergency Medical Services.

Hồi tháng 7, Bộ trưởng Quốc phòng Israel, ông Israel Katz, nói lực lượng Israel xa hơn về phía nam đã phá hủy hơn 15.000 ngôi nhà ở các làng biên giới để ngăn người dân quay lại. Các làng này nằm trong “vùng đệm” nhằm ngăn Hezbollah phóng rocket hoặc tấn công xuyên biên giới. Thị trưởng Nabatiyeh, ông Abbas Fakhreddin, chỉ ra các hư hại và khuyên người dân chưa nên trở về, không chỉ vì tình hình an ninh mà vì thành phố thiếu các điều kiện sống thiết yếu.

Chợ lịch sử đổ nát và nỗ lực tái thiết mong manh

Nabatiyeh từng nổi tiếng với khu chợ có mái che, trong nhiều thế kỷ là trung tâm thương mại trên tuyến đường nối Jerusalem, Damascus và Mecca, sau đó là thị trấn quan trọng thời Ottoman. Năm 1982, lực lượng Israel chiếm đóng thành phố rồi rút đi ba năm sau. Đến nay, khu chợ mái ngói đỏ và vòm đá từng bày bán nông sản, quần áo, đồ thủ công, phần lớn đã thành đống đổ nát. Thị trưởng và người dân nhận định mức độ tàn phá cho thấy Israel nhắm chặn đứng đời sống thương mại của thành phố.

Giữa cảnh hoang tàn, cửa hàng tiện lợi nhỏ của Hanan Hamadi vẫn mở cửa trở lại. Hamadi, 40 tuổi, cùng mẹ là Salwa Hachouch từ Beirut quay về, vứt bỏ hàng hư, bày lại hàng, treo lại khung ảnh người cha quá cố và thay cửa kính vỡ bằng tấm nhựa. Quầy hàng có đồ hộp, sữa chua, bánh mì, pin và cả nến sinh nhật như một biểu hiện của hy vọng. Bà Hachouch nói: “Nếu Chúa muốn, chúng tôi sẽ xây lại khu chợ tốt hơn xưa và mọi người sẽ quay lại”.

Nhưng nỗi đau vẫn chưa khuất phục. Gia đình Basma, hàng xóm của Hamadi ở khu phố Nuns’ Quarter, thiệt mạng trong vụ không kích ngày 31/3 gồm cha mẹ và bốn con; hai đứa trẻ khoảng 8 và 11 tuổi đến nay vẫn nằm dưới đống đổ nát. Amnesty International điều tra và nói không thấy mục tiêu quân sự rõ ràng gần đó, gọi đây là tội ác chiến tranh tiềm ẩn. Cha của gia đình là thợ sơn thất nghiệp, các con từ 7 đến 16 tuổi; họ không rời đi vì không đủ tiền.

Trong tháng 7, Israel nói với Amnesty rằng đang điều tra vụ việc nhưng không cung cấp thêm thông tin. Khi hãng tin NPR hỏi, Israel từ chối cập nhật, chỉ lặp lại rằng nước này thực hiện các biện pháp phòng ngừa nhằm giảm thiểu tổn hại cho dân thường, nhưng không nêu cụ thể biện pháp hoặc lý do khiến cả gia đình thiệt mạng dù không có mục tiêu quân sự gần đó.

Đội cứu thương tình nguyện kiệt sức giữa làn sóng không kích

Tại trung tâm sơ cứu ở rìa Nabatiyeh, các nhân viên cứu thương tình nguyện vừa chuẩn bị đồ ăn phân phát cho dân vừa theo dõi khói đen bốc lên từ những đợt pháo kích phía xa. Mohammad Sleiman, chỉ huy đơn vị, kể rằng con trai ông là Jude Sleiman, 16 tuổi, mặc đồng phục cứu thương, đã thiệt mạng cùng một đồng nghiệp 23 tuổi khi đang chở đồ ăn tiếp tế bằng xe máy. Ông nói các nhân viên cứu thương chịu áp lực tâm lý lớn vì có người thiệt mạng ngay khi đang đi ứng cứu; “Chúng tôi ngồi đây và chờ các cuộc không kích”.

Ali Rida, kỹ sư phần mềm từng làm việc ở Qatar, Thái Lan và Thổ Nhĩ Kỳ, đã bỏ việc ba năm trước để là tình nguyện viên cứu thương tại quê nhà. Anh có hình xăm kín tay với các nhân vật trong phim “Bố già” và tượng Nữ thần Tự do, đồng thời mơ ước đến New York vào dịp Giáng sinh. “Đây là nhiệm vụ của chúng tôi. Bất cứ khi nào đất nước cần, chúng tôi phải có mặt”, anh nói.

Theo NPR

Ảnh: Baraa Obied / Pexels