Quân đội Mỹ xác nhận đã tiếp nhận ít nhất 6 tiêm kích F-35 Joint Strike Fighter cho Thủy quân lục chiến (USMC) mà không có radar, do vấn đề liên quan đến phát triển radar AN/APG-85 mới. Lô sản xuất đầu tiên của radar này dự kiến được giao vào năm 2028. Thông tin về F-35 không radar lần đầu xuất hiện công khai vào tháng 2 năm nay.

Xác nhận từ lãnh đạo chương trình F-35

Trung tướng Thủy quân lục chiến Gregory Masiello, người đứng đầu Văn phòng Chương trình F-35 (JPO), đã tiết lộ việc tiếp nhận 6 chiếc F-35B không radar tại phiên điều trần trước Ủy ban Dịch vụ Vũ trang Thượng viện hồi đầu tuần này. Thông tin được đưa ra trong cuộc trao đổi giữa Masiello và Thượng nghị sĩ Mark Kelly (Dân chủ Arizona), cựu phi công hải quân, về tỷ lệ sẵn sàng của F-35.

Khi Kelly hỏi liệu Thủy quân lục chiến có đang chấp nhận máy bay không radar hay không, Masiello xác nhận: "Chúng tôi đã chấp nhận 6 máy bay cho Thủy quân lục chiến không có radar được lắp đặt. Điều đó đúng." Ông cũng xác nhận nguyên nhân là do thiếu radar AN/APG-85 sẵn có.

Bối cảnh và kế hoạch nâng cấp

Radar AN/APG-85 là thành phần quan trọng của gói nâng cấp Block 4 cho tất cả các biến thể F-35, một nỗ lực đang gặp vấn đề về tăng chi phí và chậm trễ. Theo tài liệu ngân sách chính thức, lô radar AN/APG-85 sản xuất đầu tiên dự kiến giao trước tháng 4/2028, cải thiện 9 tháng so với lịch trình trước đó. Đơn giá mỗi radar hiện ở mức gần 9 triệu USD.

Phần cứng gắn radar AN/APG-85 không tương thích ngược với AN/APG-81 hiện tại. Theo báo cáo từ Breaking Defense, nhà thầu chính Lockheed Martin đã đề xuất phát triển giải pháp gắn chung, nhưng sẽ không sẵn sàng trước lô máy bay Lot 20 (dự kiến giao từ 2027-2028).

Tác động đến khả năng chiến đấu

Thượng nghị sĩ Kelly đã chất vấn Masiello về việc liệu máy bay không radar có thể được coi là "fully mission capable" (FMC) hay không. Masiello thừa nhận: "Tôi không nghĩ tôi sẽ coi chúng là FMC." Kelly đáp lại: "Tôi không thể tưởng tượng kịch bản nào mà F-35 không radar có thể là máy bay FMC."

Theo phân tích của TWZ, F-35 không radar không hoàn toàn vô dụng nhưng khả năng chiến đấu và sống sót bị suy giảm nghiêm trọng. Máy bay vẫn có thể nhận dữ liệu radar từ F-35 khác qua Liên kết Dữ liệu Đa chức năng Tiên tiến (MADL), nhưng mất khả năng tấn công điện tử mạnh mẽ vốn phụ thuộc vào radar.

Thách thức về quản lý nhiệt

Phiên điều trần cũng làm dấy lên lo ngại về khả năng làm mát cho radar AN/APG-85 và các thành phần Block 4. Kelly đề cập rằng Block 4 yêu cầu 32 kilowatt làm mát, nhưng để đạt được khả năng đầy đủ của APG-85 cần 62 kilowatt. Masiello xác nhận yêu cầu là 62-80 kilowatt, nhưng hiện tại chỉ có 32 kilowatt, không có biên độ an toàn. Ông cho biết chương trình đang có kế hoạch nâng cấp Hệ thống Quản lý Nhiệt và Điện (PTMS), dự kiến triển khai vào năm 2031.

Theo TWZ

Ảnh: Leon Aschemann / Pexels