Lầu Năm Góc (Bộ Quốc phòng Mỹ) sẽ tiến hành đợt thử nghiệm đầu tiên của chương trình Golden Dome – hệ thống phòng thủ tên lửa không gian bí mật – trước cuối năm 2026, sau đó là thử nghiệm bay trong năm 2027, theo Bloomberg dẫn các nguồn tin am hiểu. Chương trình do Tổng thống Mỹ Donald Trump đề xuất có chi phí lên tới 185 tỷ USD.
Trong báo cáo đăng ngày 7/8/2026, Bloomberg dẫn các nguồn tin cho biết các giai đoạn chính của chương trình là bước quyết định để phát triển tên lửa đánh chặn không gian – thành tố nòng cốt của hệ thống Golden Dome. Chính quyền Mỹ đã dành 3,2 tỷ USD để phát triển nguyên mẫu vệ tinh vũ trang, đồng thời có thể ký thêm các hợp đồng tương lai trị giá hàng chục tỷ USD.
Một phát ngôn viên của Lực lượng Không gian Mỹ (US Space Force) nói với Bloomberg rằng lực lượng này áp dụng chiến lược hợp đồng sáng tạo nhằm thu hút cả doanh nghiệp truyền thống lẫn phi truyền thống. Các chi tiết về tiến độ và năng lực cụ thể sẽ không được công bố vì lý do an ninh hoạt động.
Chương trình Golden Dome là gì và vì sao được triển khai?
Golden Dome được đánh giá là nỗ lực tham vọng nhất nhằm phát triển hệ thống phòng thủ tên lửa không gian kể từ Sáng kiến Phòng thủ Chiến lược (SDI) do Tổng thống Mỹ Ronald Reagan khởi xướng thời Chiến tranh Lạnh. Theo Bloomberg, SDI cuối cùng đã bị từ bỏ vì chi phí khổng lồ, thách thức kỹ thuật và thiếu hậu thuẫn chính trị.
Giới chức Lầu Năm Góc hiện cho rằng công nghệ này cần thiết hơn bao giờ hết để đối phó các mối đe dọa ngày càng lớn từ những nước sở hữu vũ khí hạt nhân, gồm Nga và Trung Quốc. Tướng Michael Guetlein, quan chức Lực lượng Không gian Mỹ phụ trách chương trình Golden Dome, từng cảnh báo hồi tháng 4/2026: “Một thế hệ mới các mối đe dọa đường không – tên lửa tiên tiến chưa từng có, về tốc độ, số lượng và sức công phá, đang đặt lãnh thổ Mỹ vào vòng nguy hiểm.”
Ba loại tên lửa đánh chặn và lộ trình thử nghiệm 2026-2030
Tên lửa đánh chặn không gian, hiện chưa quốc gia nào triển khai, là phương tiện bay quanh Trái Đất với tốc độ hàng nghìn mét/giây, có nhiệm vụ theo dõi, phát hiện và tiêu diệt tên lửa đạn đạo trong vài phút chúng bay trong không gian trước khi tới mục tiêu. Hồi tháng 4/2026, Lực lượng Không gian Mỹ đã trao hợp đồng phát triển nguyên mẫu tên lửa đánh chặn không gian cho 12 công ty, gồm SpaceX, Anduril Industries và Lockheed Martin.
Theo những người nắm rõ thông tin được giấu tên, chương trình xác định ba loại tên lửa đánh chặn: loại hoạt động ở giai đoạn đẩy ban đầu ngay sau khi tên lửa đối phương được phóng; loại đánh chặn giữa hành trình khi tên lửa đang ở trong không gian; loại đánh chặn giai đoạn trượt khi tên lửa quay trở lại khí quyển. Chương trình cũng bao gồm hợp đồng cho hệ thống phóng, hỗ trợ mặt đất và tích hợp công nghệ tương lai.
Các hãng tham gia phải cạnh tranh để được cấp vốn qua từng mốc tiến độ cho tới khi ra nguyên mẫu cuối cùng. Lộ trình gồm một thử nghiệm mặt đất, hai thử nghiệm bay trong không gian và một màn trình diễn đánh chặn mục tiêu vào năm 2029. Một số công ty sẽ bị loại dựa trên tiêu chí chi phí, tốc độ và hiệu suất.
Chính phủ Mỹ không công bố mức thưởng cho từng giai đoạn, nhưng một nguồn tin am hiểu cho Bloomberg biết các công ty phát triển tên lửa đánh chặn giữa hành trình có thể nhận khoảng 60 triệu USD khi hoàn thành thử nghiệm mặt đất trước cuối năm 2026. Thử nghiệm này, ít nhất với một số hãng, sẽ yêu cầu chuyển dữ liệu từ cảm biến tới tên lửa đánh chặn và chứng minh hệ thống đẩy của phương tiện vũ trụ hoạt động hiệu quả.
| Hạng mục | Số liệu |
|---|---|
| Ngân sách toàn chương trình | Lên tới 185 tỷ USD |
| Kinh phí phát triển nguyên mẫu vệ tinh vũ trang | 3,2 tỷ USD |
| Thưởng hoàn thành thử nghiệm mặt đất trước cuối 2026 | Khoảng 60 triệu USD |
| Thưởng thử nghiệm bay đầu tiên | Khoảng 126 triệu USD |
| Thưởng thêm cho đội hoàn thành đầu tiên | 40 triệu USD |
| CBO ước tính cho mạng lưới đánh chặn không gian | Có thể vượt 700 tỷ USD |
Hai giai đoạn tiếp theo gồm các thử nghiệm bay, trong đó các đội sẽ phóng tên lửa đánh chặn về phía khu vực mục tiêu trong không gian, dự kiến diễn ra trong các năm 2027 và 2028. Ở thử nghiệm bay đầu tiên, doanh nghiệp phát triển tên lửa đánh chặn giữa hành trình có thể nhận khoảng 126 triệu USD, đội hoàn thành sớm nhất sẽ được thêm 40 triệu USD. Sau đó, Lực lượng Không gian Mỹ có thể chỉ chọn ba trong năm đội để tiếp tục chương trình.
Trong cuộc thử nghiệm trình diễn cuối cùng vào năm 2029, các công ty phải chứng minh tên lửa đánh chặn không gian của họ phát hiện và tiêu diệt được một mục tiêu thử nghiệm. Lực lượng Không gian Mỹ sau đó dự kiến bắt đầu mua hệ thống từ ít nhất một đội vượt qua bài kiểm tra cuối cùng vào năm 2030.
Nghi ngờ về chi phí và nguy cơ chạy đua vũ trang
Dù vậy, nhiều chuyên gia cho rằng Golden Dome có thể lặp lại số phận của Sáng kiến Phòng thủ Chiến lược thời Reagan. Văn phòng Ngân sách Quốc hội Mỹ (CBO) ước tính việc triển khai một mạng lưới tên lửa đánh chặn không gian chỉ để đối phó với một số lượng tên lửa hạn chế cũng có thể vượt 700 tỷ USD, trong khi tướng Michael Guetlein cho biết ngân sách của toàn bộ chương trình chỉ khoảng 185 tỷ USD.
Ngay cả khi dự án được thực hiện với chi phí hợp lý, các nghị sĩ đảng Dân chủ gồm Thượng nghị sĩ Ed Markey và Hạ nghị sĩ John Garamendi đã bày tỏ lo ngại rằng việc triển khai vũ khí trong không gian có thể châm ngòi một cuộc chạy đua vũ trang mất ổn định với Trung Quốc và Nga.
Theo Asharq News
Ảnh: Efraimstochter / Pixabay
