Ngày 7/8, Lầu Năm Góc chính thức thu hồi quyền tiếp cận thông tin mật của cựu Bộ trưởng Không quân Mỹ Frank Kendall và cấm ông giữ “bất kỳ vị trí nhạy cảm nào”, sau khi cáo buộc ông tiết lộ chi tiết mật về năng lực của máy bay Air Force One cho truyền thông. Quyết định có hiệu lực ngay lập tức.

Vì sao Frank Kendall bị tước quyền tiếp cận thông tin mật?

Người phát ngôn chính của Lầu Năm Góc, ông Sean Parnell, công bố quyết định hôm thứ Sáu (7/8) và cho biết quyết định có hiệu lực ngay lập tức. Trên mạng xã hội X, ông Parnell viết: “Bộ Chiến tranh đã thu hồi quyền tiếp cận thông tin mật của cựu Bộ trưởng Không quân Frank Kendall và khả năng giữ bất kỳ vị trí nhạy cảm nào của ông ấy.”

Ông Parnell không nêu tên cơ quan truyền thông mà Kendall bị cho là đã chia sẻ thông tin. Cuối ngày 7/8, Kendall nói với hãng tin AP rằng ông “hoàn toàn bối rối” trước quyết định này. “Tôi luôn cực kỳ cẩn thận để không nói bất cứ điều gì mật và theo tôi biết là tôi đã không làm vậy”, Kendall nói, đồng thời cho biết chưa ai nói cho ông biết ông bị cho là đã tiết lộ điều gì.

Chiếc Air Force One do Qatar tặng gây tranh cãi gì?

Động thái này diễn ra sau loạt bài hồi tháng 7/2026, trong đó có bài của The New York Times, về lo ngại an ninh đối với chiếc Air Force One mới do Qatar tặng. Chiếc máy bay đã trải qua đợt nâng cấp trị giá 400 triệu USD và từng được sử dụng trong nội địa Mỹ; Tổng thống Donald Trump hồi tháng trước cũng bay trên chiếc máy bay này tới Thổ Nhĩ Kỳ.

The New York Times dẫn lời hai cựu quan chức Không quân Mỹ nói rằng họ ngạc nhiên khi Trump dùng máy bay mới ở nước ngoài, nơi rủi ro an ninh cao hơn. Trong bài báo, Kendall được trích lời: “Thời gian không cho phép thực hiện đầy đủ các thay đổi thông thường của Air Force One, vì vậy một phần kết hợp giữa an ninh, liên lạc và hỗ trợ bị thiếu”. Ông nói thêm: “Với tình hình Iran, điều này có thể đáng lo ngại. Thành thật mà nói, tôi ngạc nhiên khi thấy chiếc máy bay này được sử dụng bên ngoài nước Mỹ”.

Kendall từng đứng đầu Không quân Mỹ khi bộ phận này thúc ép Boeing đẩy nhanh hợp đồng chậm tiến độ cho hai chiếc Air Force One mới. Ông sau đó nói với truyền thông Mỹ rằng chiếc máy bay của Qatar sẽ cần ba đến bốn năm sửa đổi để đạt tiêu chuẩn của những chiếc Boeing 747 cũ.

Trump bay chiếc máy bay do Qatar tặng tới Thổ Nhĩ Kỳ dự hội nghị thượng đỉnh NATO, nhưng sau đó chuyển sang một chiếc Air Force One cũ hơn để rời hội nghị, đúng thời điểm Mỹ mở cuộc không kích vào Iran và Tehran tấn công ba quốc gia vùng Vịnh. Trump được cho là đã đổi máy bay sau khi Cơ quan Mật vụ Mỹ thúc giục. Sau đó, ông phủ nhận việc đổi máy bay vì lý do an ninh, nói rằng ông bị đe dọa “mọi lúc” và là “mục tiêu số 1” của Iran.

Lầu Năm Góc nói gì về vụ việc?

Không quân Mỹ bảo vệ việc chuyển đổi nhanh chiếc máy bay, khẳng định quá trình được thực hiện “mà không chấp nhận bất kỳ rủi ro nào về an ninh, an toàn hoặc liên lạc bảo mật”. Tuy nhiên, cơ quan này thừa nhận có sự khác biệt về năng lực của máy bay, bao gồm việc loại bỏ một số “sửa đổi kỹ thuật phức tạp” dành cho Air Force One do Mỹ sản xuất và không lắp cửa thoát hiểm rộng hơn hay nhiều cầu thang tích hợp trong thân máy bay.

Ông Parnell nói Lầu Năm Góc coi việc bảo vệ thông tin mật là nghĩa vụ cơ bản: “Bảo vệ thông tin mật là nhiệm vụ không thể thương lượng. Những người vi phạm sự tin tưởng đó sẽ mất đặc quyền tiếp cận và mọi vai trò yêu cầu điều đó”.

Tranh cãi cũng khiến dư luận chú ý tới cách chính quyền xử lý báo chí. Bộ Tư pháp Mỹ từng ra trát với các phóng viên The New York Times để buộc họ tiết lộ nguồn tin, nhưng đã rút trát hồi tháng 7/2026 sau khi bị một thẩm phán chỉ trích về công tác pháp lý.

Đây không phải vụ việc cá biệt. Chính quyền Trump trước đó từng thu hồi quyền an ninh của nhiều quan chức an ninh quốc gia đương nhiệm lẫn cựu chức. Ông Parnell không nói liệu vụ của Kendall có được chuyển sang truy tố hay không, và Lầu Năm Góc chưa trả lời ngay các câu hỏi liên quan. Các cáo buộc kiểu này có thể dẫn tới việc chuyển hồ sơ hình sự vì nghi vi phạm Đạo luật Chống gián điệp.

Trước đó, chính quyền Obama từng truy tố cựu nhà thầu tình báo Edward Snowden sau khi ông này làm lộ bí mật do thám của Mỹ rồi bỏ trốn sang Nga. Gần đây hơn, một thành viên Lực lượng Vệ binh Quốc gia Không quân bang Massachusetts nhận án 15 năm tù vào năm 2024 vì làm lộ tài liệu mật về cuộc chiến tại Ukraine, được mô tả là vụ vi phạm an ninh quốc gia lớn.

Theo The Times of India

Ảnh: Leon Aschemann / Pexels