Ngày 24/6, các nhà lãnh đạo của năm quốc gia châu Âu gồm Đức, Pháp, Anh, Italy và Ba Lan đã nhóm họp tại Berlin để vạch ra một lập trường thống nhất trước thềm hội nghị thượng đỉnh NATO dự kiến diễn ra tại Ankara. Cuộc họp tập trung vào ba vấn đề chính: tương lai hỗ trợ Ukraine đối phó với Nga, tăng cường năng lực phòng thủ châu Âu, và phối hợp với Mỹ cùng NATO trong bối cảnh các cân bằng an ninh quốc tế đang được định nghĩa lại.

Các nhà lãnh đạo kêu gọi châu Âu tự chủ hơn về quốc phòng

Phát biểu tại cuộc họp báo sau hội nghị, Thủ tướng Đức Olaf Scholz nhấn mạnh tầm quan trọng của tinh thần đồng đội và hợp tác châu Âu, đồng thời ca ngợi vai trò của các nước đồng minh trong việc hỗ trợ an ninh châu Âu và NATO. Ông Scholz cho biết cuộc họp Berlin nằm trong khuôn khổ chuẩn bị cho hội nghị thượng đỉnh Ankara và nhằm gửi đi thông điệp rõ ràng về sự thống nhất trong lập trường châu Âu.

Thủ tướng Scholz nhấn mạnh rằng giai đoạn hiện tại đòi hỏi tăng cường phối hợp giữa các nước châu Âu, đặc biệt trước những thách thức an ninh ngày càng gia tăng. Ông cũng cho biết châu Âu đang nỗ lực tăng cường năng lực phòng thủ, bao gồm gia tăng đầu tư vào lĩnh vực quân sự và các ngành công nghiệp liên quan, vì an ninh châu Âu giờ đây gắn liền trực tiếp với khả năng tự sản xuất các công cụ phòng thủ của lục địa này.

Thủ tướng Italy Giorgia Meloni xác nhận cuộc họp diễn ra trong bối cảnh chuẩn bị cho hội nghị thượng đỉnh NATO sắp tới, đồng thời tiết lộ rằng Tổng thư ký NATO Mark Rutte đã tham dự cuộc họp trước khi lên đường tới Washington để gặp Tổng thống Mỹ Donald Trump. Bà Meloni nhấn mạnh các nhà lãnh đạo châu Âu muốn gửi thông điệp rõ ràng tới các đối tác rằng châu Âu cam kết duy trì một NATO gắn kết, có khả năng bảo vệ an ninh trong khu vực châu Âu-Đại Tây Dương.

Bà Meloni cũng khẳng định các nước châu Âu cam kết thực hiện những gì đã thống nhất tại hội nghị thượng đỉnh The Hague, đặc biệt là nâng chi tiêu quốc phòng lên 5% GDP trước năm 2029. Bà cho biết các nước như Pháp, Ba Lan và Đức đã bắt đầu đầu tư vào phát triển ngành công nghiệp quốc phòng của mình.

Tổng thống Pháp Macron cảnh báo về sai lầm của sự phụ thuộc đơn lẻ

Tổng thống Pháp Emmanuel Macron tập trung vào sự cần thiết phải xây dựng một nền quốc phòng chung châu Âu, cảnh báo rằng việc mỗi quốc gia chỉ dựa vào năng lực riêng của mình sẽ là một "sai lầm nghiêm trọng". Ông Macron cho rằng châu Âu cần hợp tác sâu rộng hơn ở cả cấp độ châu Âu và Đại Tây Dương, đồng thời nhấn mạnh sức mạnh quốc phòng ngày càng tăng của Đức cần là nguồn yên tâm cho các nước láng giềng, chứ không phải là nguồn lo ngại.

Tổng thống Macron lưu ý rằng những thách thức mới không chỉ giới hạn ở vũ khí thông thường, mà còn bao gồm các lĩnh vực như trí tuệ nhân tạo, năng lực không gian và công nghệ quân sự, đòi hỏi phải phát triển ngành công nghiệp quốc phòng châu Âu một cách tập thể. Về vấn đề Ukraine, ông Macron cho biết các nhà lãnh đạo châu Âu muốn gửi một thông điệp rõ ràng từ Ankara rằng Ukraine sẽ vẫn mạnh mẽ chừng nào còn được hỗ trợ, đồng thời kêu gọi Nga tham gia các cuộc đàm phán nghiêm túc và mang tính xây dựng để chấm dứt chiến tranh.

Ba Lan và Anh nhấn mạnh hỗ trợ Ukraine và tăng cường năng lực quốc phòng

Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk xác nhận vấn đề Ukraine là trọng tâm chính của các cuộc thảo luận, bên cạnh vấn đề Iran và Trung Đông. Ông Tusk cho biết các nước châu Âu và Mỹ đã trở nên gần gũi hơn trong lập trường đối với Ukraine, đồng thời nhấn mạnh hội nghị thượng đỉnh G7 gần đây tại Évian đã là một cột mốc quan trọng thể hiện sự thống nhất của lập trường phương Tây.

Thủ tướng Tusk nói rằng Washington đã khẳng định ủng hộ chủ quyền của Ukraine và đồng ý tiếp tục gây áp lực lên Nga thông qua các biện pháp trừng phạt, bao gồm các biện pháp liên quan đến năng lượng Nga. Về Trung Đông, ông Tusk đề cập đến sự ủng hộ của các nước châu Âu đối với bất kỳ bước đi ngoại giao nào nhằm giảm căng thẳng, đồng thời nhấn mạnh sự tham gia vào "Sứ mệnh Hormuz" nhằm cung cấp hỗ trợ mà không can dự vào các hoạt động quân sự, cũng như hỗ trợ Lebanon và duy trì chủ quyền cùng toàn vẹn lãnh thổ của nước này.

Thủ tướng Anh Keir Starmer khẳng định nước này đang tăng cường quan hệ với châu Âu và các đồng minh, đồng thời nhấn mạnh Anh đứng về phía tôn trọng luật pháp quốc tế. Ông Starmer cho biết hỗ trợ Ukraine sẽ vẫn là ưu tiên hàng đầu của Anh, và Moscow đang phải đối mặt với áp lực kinh tế ngày càng tăng do các lệnh trừng phạt liên quan đến chiến tranh.

Thủ tướng Starmer tiết lộ Anh đang chuẩn bị cho đợt tăng đầu tư quốc phòng lớn nhất kể từ khi Chiến tranh Lạnh kết thúc, không chỉ nhằm nâng chi tiêu quân sự mà còn để tái phát triển cách sử dụng các nguồn lực này phục vụ đổi mới và công nghiệp quốc phòng. Ông nhấn mạnh rằng các cuộc chiến tranh hiện đại không còn chỉ phụ thuộc vào ưu thế trên chiến trường, mà còn dựa trên ưu thế về công nghệ, sản xuất và năng lực kinh tế.

Ảnh: truthseeker08 / Pixabay