Ngày 7/7, Tổng thư ký Tổ chức Hàng hải Quốc tế (IMO) của Liên Hợp Quốc, Arsenio Dominguez, thông báo rằng tàu chở hàng rời Lady Naeima mang cờ Palau đã bị cướp biển tấn công trên Biển Đỏ hôm 6/7. Hiện tàu đang di chuyển đến điểm đến tiếp theo và thủy thủ đoàn an toàn. Đây là vụ tấn công cướp biển mới nhất trong bối cảnh số vụ cướp biển ngoài khơi Somalia gia tăng đáng kể.

IMO kêu gọi trả tự do cho 44 thủy thủ bị bắt giữ

IMO cũng kêu gọi "trả tự do an toàn cho 44 thủy thủ bị cướp biển và cướp có vũ trang giam giữ tại vùng biển Somalia". Các thủy thủ này đang bị giam giữ trên ba tàu bị cướp: MT Honour 25, Eureka và Sward, bị cướp trong các vụ riêng rẽ từ tháng 4 đến tháng 5 ngoài khơi Somalia và Vịnh Aden. Dominguez cho biết các thủy thủ đoàn "đang thiếu trầm trọng lương thực và nước uống, đồng thời sống dưới sự đe dọa thường trực của bạo lực".

Số vụ cướp biển tăng vọt trong ba tháng qua

Theo Dominguez, "các vụ việc này cho thấy xu hướng xấu đi trong an ninh hàng hải toàn cầu, đặc biệt là cướp biển và cướp có vũ trang ở Biển Đỏ và Vịnh Aden". Chỉ trong ba tháng qua, IMO ghi nhận 24 vụ cướp biển và cướp có vũ trang nhằm vào tàu thuyền trong khu vực, với vũ khí ngày càng nguy hiểm và bạo lực leo thang. Con số này tăng mạnh so với trước đây: từ năm 2005-2012, các nhóm cướp biển kiếm được 339-413 triệu USD; từ 2013-2019, phái bộ chống cướp biển Atalanta của EU ghi nhận 26 vụ tấn công, không có vụ nào từ 2020-2022; nhưng cướp biển ngoài khơi Somalia tái diễn với 6 vụ năm 2023 và tăng vọt lên 22 vụ năm 2024.

Mối đe dọa từ cướp biển và sự hậu thuẫn của Houthi

Trung tâm Thông tin Hàng hải Chung (JMIC) đã nâng mức đe dọa lên "ĐÁNG KỂ" sau 7 vụ việc liên quan đến cướp biển kể từ ngày 11/6 tại Vịnh Aden. Lực lượng đặc nhiệm hải quân châu Âu Atalanta cho biết "trong những tháng gần đây, chúng tôi thấy đỉnh điểm của các vụ cướp biển trong khu vực", với nguyên nhân bao gồm thời tiết, khó khăn của người dân Somalia và sự bất ổn hiện tại. Tình hình ở eo biển Hormuz, nơi Iran gần như đóng cửa sau khi bị tấn công ngày 28/2, tạo ra "ảnh hưởng gián tiếp" làm gia tăng cướp biển, do sự chú ý dồn vào các khu vực khác và hạn chế tiếp cận cảng.

Viện Nghiên cứu An ninh Mỹ (ASP) cho rằng phiến quân Houthi ở Yemen đang hỗ trợ cướp biển Somalia. Một báo cáo của ASP từ tháng 5 chỉ ra rằng Houthi đã môi giới chuyển giao vũ khí cho al-Shabaab để đổi lấy các vụ cướp biển nhằm vào tàu thương mại ngoài khơi Somalia, đồng thời trang bị cho cướp biển thiết bị định vị GPS tiên tiến. Bộ Tư lệnh châu Phi của Mỹ (AFRICOM) cũng chia sẻ đánh giá này, cảnh báo về mối đe dọa từ sự hợp tác giữa cướp biển Somalia và Houthi.

Bối cảnh căng thẳng và tác động đến vận tải biển

Các cuộc tấn công của Houthi nhằm vào tàu thuyền từ tháng 11/2023 đến mùa hè 2025 đã buộc nhiều tàu tránh kênh đào Suez, làm tăng chi phí vận chuyển gần 200 tỷ USD. Dù lệnh ngừng bắn từ ngày 8/4 đã giảm nguy cơ Houthi nối lại các cuộc tấn công, tình hình vẫn căng thẳng. Hãng vận tải Maersk thông báo đã nối lại tuyến Biển Đỏ sau thời gian tạm dừng. Tuy nhiên, cướp biển Somalia, dù không đe dọa nghiêm trọng như Houthi hay Iran, vẫn làm gia tăng áp lực lên ngành vận tải biển vốn đã căng thẳng.

Theo TWZ

Ảnh: Arkkrapol Anantachote / Pexels