Thế hệ Gen X (sinh năm 1965-1980) đang tiến gần đến tuổi nghỉ hưu nhưng phải đối mặt với rủi ro tài chính nghiêm trọng hơn nhiều so với thế hệ bùng nổ trẻ sơ sinh (baby boomers). Theo nghiên cứu của Viện Thu nhập Hưu trí Alliance, chỉ 14% người lao động Gen X có lương hưu truyền thống, trong khi con số này ở thế hệ bùng nổ là 56%. Các tác giả nghiên cứu viết: 'Trong khi thế hệ bùng nổ chiếm hầu hết sự chú ý trên các tiêu đề, Thế hệ X phải đối mặt với cuộc khủng hoảng nghỉ hưu thậm chí còn lớn hơn.'
Bài học từ bong bóng dotcom: Phải mất 10 năm để phục hồi
Biểu đồ cổ phiếu Amazon thời kỳ bong bóng dotcom là một ví dụ điển hình. Các nhà đầu tư mua cổ phiếu này ở đỉnh năm 1999 phải chờ đợi đúng một thập kỷ trước khi cổ phiếu lấy lại được mức đỉnh cũ, cuối cùng vượt qua các mức cao cũ vào cuối năm 2009. Chỉ số S&P 500 rộng hơn cũng kể một câu chuyện phục hồi chậm tương tự. Sau khi chạm đáy vào tháng 10/2002 sau sự sụp đổ của dotcom, chỉ số này mất gần 5 năm để leo trở lại mức cao mới vào năm 2007 – một mức cao thậm chí còn không giữ được, vì cuộc Đại suy thoái đã xóa bỏ nó gần như ngay lập tức. Đo từ đáy của cuộc sụp đổ thứ hai, tháng 3/2009, phải mất thêm 4 năm nữa trước khi S&P 500 cuối cùng vượt qua mức đỉnh cũ năm 2007 một cách vĩnh viễn, vào tháng 3/2013. Tùy cách tính, khoảng thời gian 'chìm' có thể kéo dài từ 4 đến 13 năm. Đối với một người cách nghỉ hưu 3-5 năm, đó không phải là một mốc thời gian hàn lâm.
Rủi ro chuỗi lợi nhuận: Thời điểm xấu có thể phá hủy danh mục
Ernie Cave, nhà hoạch định tài chính được chứng nhận (CFP) và là người sáng lập Cave Wealth Management, giải thích: 'Lịch sử cho thấy thị trường phục hồi, nhưng người nghỉ hưu không thể chọn liệu sự phục hồi đó mất một năm hay nhiều năm. Nếu bạn buộc phải bán các khoản đầu tư khi chúng đang giảm để tạo thu nhập, những cổ phiếu đó sẽ mất vĩnh viễn và không thể tham gia vào đợt phục hồi.' Đây là lý do tại sao các cố vấn tài chính gọi rủi ro 'chuỗi lợi nhuận' (sequence-of-returns risk) là nguy hiểm nhất. Mike Dunlop, CFP và đồng sáng lập Ignite Planning, cảnh báo: 'Nếu thị trường giảm 30% vào năm bạn nghỉ hưu và bạn đang rút tiền để sống trong năm đó, bạn đang bán ở đáy để mua thực phẩm và xăng, và phần đó không bao giờ có cơ hội phục hồi.'
Chiến thuật 'war chest': Quỹ dự trữ cho 5 năm đầu nghỉ hưu
Cave chủ trương hướng các nhà đầu tư sắp nghỉ hưu đến một 'war chest' (quỹ dự trữ) đa dạng hóa. 'Chúng tôi thường muốn dự trữ khoảng 2 năm phân phối danh mục kỳ vọng được bảo vệ bằng tiền mặt hoặc các khoản đầu tư rất ngắn hạn, với khoảng 5 năm rút tiền dự kiến được đảm bảo bằng tiền mặt, trái phiếu kho bạc, chứng chỉ tiền gửi và trái phiếu chất lượng cao. Phần tài sản dài hạn còn lại có thể ở lại để tăng trưởng.' Mục đích của war chest, theo Cave, không phải là loại bỏ cổ phiếu hay loại bỏ sự suy giảm thị trường. 'Nó làm giảm khả năng người nghỉ hưu buộc phải bán các khoản đầu tư dài hạn trong thời kỳ suy thoái.'
Glide path và bond tent: Hai cách tiếp cận giảm rủi ro
Glide path (đường trượt) là sự chuyển đổi dần dần danh mục từ cổ phiếu sang trái phiếu khi nhà đầu tư đến gần và bước vào giai đoạn nghỉ hưu, làm giảm mức độ tiếp xúc với một đợt suy thoái thị trường ngay khi nó tác động mạnh nhất. Elias Friedman, CFP và người sáng lập Kadima Wealth, cho biết: 'Glide path dần dần thay đổi danh mục khi khách hàng đến gần nghỉ hưu.' Bond tent (lều trái phiếu) là một chiến lược tạm thời tăng nắm giữ trái phiếu trong những năm ngay trước và sau khi nghỉ hưu – giai đoạn rủi ro cao nhất đối với một đợt suy thoái thị trường. 'Cả hai lựa chọn đều có thể giảm khả năng phải bán cổ phiếu sau một đợt sụt giảm lớn trên thị trường chứng khoán. Theo kinh nghiệm của tôi, khách hàng quen với cách tiếp cận đầu tư theo đường trượt hơn.' Friedman khuyên rằng bất kỳ sự chuyển đổi nào cũng nên diễn ra từ từ, giống như 'đi trên đường cao tốc xuyên quốc gia rồi đạp phanh gấp' không phải là ý hay.
Rủi ro tập trung vào AI và chiến lược phân bổ
Asher Rogovy, giám đốc đầu tư của Magnifina, lưu ý thêm rằng thị trường hiện tại khác biệt quan trọng: AI và sự nổi bật của một số cổ phiếu công nghệ trong S&P 500. 'Theo truyền thống, 20-30 cổ phiếu riêng lẻ cung cấp sự bảo vệ đầy đủ chống lại rủi ro cụ thể của công ty. Ngày nay, ước tính 40% đến 50% giá trị thị trường của S&P 500 nằm trong các công ty gắn liền với một chủ đề duy nhất: AI.' Rogovy cảnh báo rằng rủi ro tập trung này có thể dẫn đến những hậu quả tương tự bong bóng dotcom. Ông gợi ý cân nhắc đầu tư theo trọng số bằng nhau (equal-weight) thay vì theo vốn hóa thị trường. Mike Dunlop từ Ignite Planning cho biết công ty ông đã chuyển một phần tài sản của khách hàng khỏi quỹ S&P 500 cốt lõi và tái phân bổ vào cổ phiếu vốn hóa lớn giá trị (large-cap value) – 'cùng một thị trường chứng khoán, nhưng không đánh cược toàn bộ số tiền nghỉ hưu vào bảy cái tên hàng đầu.'
Rogovy kết luận: 'Bởi vì hầu hết mọi người biết cổ phiếu tốt hơn nhiều so với trái phiếu, đó là nơi một cố vấn đầu tư có thể chứng tỏ giá trị vô giá. Bằng cách kết hợp phân bổ trái phiếu với tái cân bằng kỷ luật và đầu tư giá trị, một cố vấn có thể xây dựng một danh mục đầu tư có thể chịu đựng biến động để bảo vệ tiền nghỉ hưu của khách hàng.'
Theo CNBC
Ảnh: sergeitokmakov / Pixabay
