FIFA đã áp dụng hàng loạt thay đổi luật lệ ngay tại World Cup 2026, thay vì chờ sau giải, dẫn đến nhiều tình huống gây tranh cãi và thiếu nhất quán. Các điều luật mới, từ việc xử lý thẻ vàng/oan sai đến quy định cấm che miệng khi giao tiếp với đối thủ, đã tạo ra những quyết định khó hiểu, khiến giải đấu bị so sánh với trò chơi 'Calvinball' – nơi luật lệ thay đổi liên tục và không ai hiểu rõ.

Những thay đổi luật gây tranh cãi tại World Cup 2026

FIFA, dù chỉ nắm một nửa số phiếu tại Hội đồng Luật bóng đá quốc tế (Ifab), vẫn có quyền quyết định thời điểm áp dụng các thay đổi. Năm nay, luật chính thức có hiệu lực từ ngày 1/7, nhưng Ifab cho phép các giải đấu bắt đầu trước đó có thể hoãn áp dụng. Tuy nhiên, FIFA vẫn yêu cầu các trọng tài World Cup thực thi những luật chưa được kiểm nghiệm rộng rãi. Một trong những thay đổi đáng chú ý là điều khoản 'nhầm lẫn danh tính' được mở rộng: trước đây, các lỗi thường và thẻ vàng không bị xem xét lại, nhưng nay nếu thẻ được rút cho cầu thủ sai, VAR có thể can thiệp. Trong trận mở màn của Paraguay gặp Mỹ, tiền vệ Miguel Almirón đã ngã vờ sau pha va chạm với hậu vệ Tim Ream. Trọng tài Danny Makkelie rút thẻ vàng cho Ream, nhưng sau khi xem lại, thẻ bị hủy và Almirón bị phạt vì ăn vạ. Ở tứ kết, Breel Embolo của Thụy Sĩ cũng là nạn nhân: thẻ vàng ban đầu cho Leandro Paredes (Argentina) bị đảo ngược, khiến Embolo nhận thẻ vàng thứ hai và bị đuổi, để lại Thụy Sĩ với 10 người trong trận hòa 1-1 và thua ở hiệp phụ.

Luật cấm che miệng và quy định thay người 10 giây

Tại cuộc họp đặc biệt tháng 4, Ifab thông qua thêm một loạt thay đổi, trong đó có lỗi bị truất quyền thi đấu mới: 'che miệng khi giao tiếp với đối thủ theo cách khiêu khích, chế giễu hoặc kích động'. Almirón, có vẻ chưa nắm rõ luật, đã tái phạm ở trận thứ hai của Paraguay và bị đuổi ngay, khiến bình luận viên Paraguay phải nổi nóng. Một quy định khác: cầu thủ bị thay ra phải rời sân trong vòng 10 giây kể từ khi trọng tài ra hiệu, trừ trường hợp an toàn hoặc chấn thương. Điều này tạo kẽ hở cho cầu thủ giả vờ đau để đi chậm, gây khó cho trọng tài.

Những quyết định khó hiểu và thiếu nhất quán

Nhiều tình huống tại World Cup cho thấy sự lúng túng của trọng tài. Luật hiện hành yêu cầu trọng tài cho phép tiếp tục trận đấu với chấn thương nhẹ và chỉ dừng khi chấn thương nghiêm trọng. Hệ quả là nhiều pha bóng tiếp diễn dù cầu thủ nằm sân, gây hoang mang cho cả hai đội. Tinh thần thể thao 'đá biên trả bóng' gần như biến mất. Một số điều luật dường như bị lãng quên: cởi áo ăn mừng bàn thắng là thẻ vàng, nhưng Mostafa Ziko của Ai Cập không bị phạt sau pha lập công đẹp mắt vào lưới Argentina. Quy trình tạm dừng trận đấu khi có tiếng hát đồng tính từ khán đài cũng không được thực thi, dù tiếng hét vang đến mức lấn át sóng truyền hình.

Công nghệ và sai lầm: Bàn thắng bị từ chối vì chạm tóc

Các trọng tài còn đưa ra những quyết định cực kỳ chi tiết. Bàn gỡ hòa của Croatia trước Bồ Đào Nha bị từ chối khi cảm biến trong bóng phát hiện Igor Matanovic chạm nhẹ vào bóng trước khi đến đồng đội Josko Gvardiol. Dù Gvardiol không việt vị khi bóng được chuyền, nhưng sau khi bóng chạm tóc Matanovic, Gvardiol đã rơi vào thế việt vị. Nếu Matanovic để đầu trọc như trọng tài huyền thoại Pierluigi Collina, bàn thắng có lẽ đã được công nhận. Những tình huống như vậy khiến người hâm mộ chỉ trích VAR, nhưng vấn đề không nằm ở công nghệ mà ở cách áp dụng.

Luật handball: Mớ hỗn độn sau nhiều lần sửa đổi

Luật handball đã được viết lại nhiều lần trong vài năm qua, trở nên rối rắm như trò chơi 'điện thoại' – từ 'Tôi thích hamburger' ban đầu biến thành 'máy rửa bát màu tím'. FIFA cần truyền đạt rõ ràng hơn, thay vì áp dụng vội vã hàng loạt thay đổi khi cả thế giới đang theo dõi trong sự bối rối ngày càng tăng.

Theo The Guardian

Ảnh: planet_fox / Pixabay