Ngày 26/7/2026, tại Hội nghị Trí tuệ nhân tạo Thế giới (World AI Conference) và Hội nghị Cấp cao Quản trị AI Toàn cầu ở Thượng Hải, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã có bài phát biểu quan trọng, đưa ra 4 điểm về quản trị AI toàn cầu, kêu gọi biến trí tuệ nhân tạo thành hàng hóa công cộng quốc tế phục vụ lợi ích chung của nhân loại. Trung Quốc cam kết đào tạo 5.000 chuyên gia AI cho các nước đang phát triển trong 5 năm tới và thành lập các trung tâm hợp tác ứng dụng AI quốc tế với ASEAN, Liên đoàn Ả Rập, Liên minh châu Phi, CELAC, SCO và BRICS.

Trung Quốc khẳng định vai trò dẫn đầu trong lĩnh vực AI

Các chuyên gia quốc tế tham dự hội nghị đều đánh giá cao vai trò của Trung Quốc. Bilel Jamoussi, Phó Giám đốc Cục Tiêu chuẩn hóa Viễn thông ITU, nhận định Trung Quốc đã trở thành một trong những quốc gia đóng góp chính trong nghiên cứu AI, ứng dụng công nghiệp, hạ tầng số và hợp tác toàn cầu. Abdun Atangana, Viện sĩ Viện Hàn lâm Khoa học Thế giới, gọi Trung Quốc là 'nước dẫn đầu quan trọng' nhờ hệ thống kết nối chặt chẽ giữa nghiên cứu cơ bản, đổi mới công nghệ và ứng dụng thực tiễn.

Liu Wenjun, nhà nghiên cứu tại Đảng ủy Trung ương, chỉ ra rằng chiến lược 'AI+' của Trung Quốc đã thúc đẩy AI thâm nhập sâu vào sản xuất, y tế, giao thông, thành phố thông minh và cả vũ trụ. 'Hệ sinh thái đổi mới giữa chính phủ, viện nghiên cứu và doanh nghiệp là chìa khóa cho sự phát triển nhanh chóng của AI Trung Quốc', Atangana nhấn mạnh, thậm chí nói rằng nếu con cái ông muốn học AI, ông sẽ gửi chúng sang Trung Quốc.

Những cam kết cụ thể: Đào tạo, hợp tác và cảnh báo thời tiết

Chủ tịch Tập Cận Bình công bố ba sáng kiến lớn: Thứ nhất, trong 5 năm tới, Trung Quốc sẽ cung cấp 5.000 suất đào tạo chuyên sâu về AI cho các nước đang phát triển. Thứ hai, thành lập các trung tâm hợp tác ứng dụng AI quốc tế với ASEAN, Liên đoàn Ả Rập, Liên minh châu Phi, CELAC, SCO và BRICS. Thứ ba, đẩy mạnh hệ thống cảnh báo thời tiết thông minh 'Mazu' tại 30 quốc gia. 'Những biện pháp này bao gồm đào tạo nhân tài, hợp tác ứng dụng và giải pháp có thể thích ứng, có ý nghĩa to lớn đối với các nước châu Phi', Atangana đánh giá.

ITU, với sự hỗ trợ của Phòng thí nghiệm Zhejiang, đã ra mắt nền tảng số toàn cầu 'AI Playbook' nhằm thúc đẩy ứng dụng AI tại các quốc gia. Marcos Iglesias, Cố vấn AI của Ngân hàng Phát triển Mới BRICS, nhấn mạnh Trung Quốc đã thành công trong việc kết nối AI với sản xuất tiên tiến và cơ sở hạ tầng quy mô lớn, đồng thời kêu gọi chuyển từ mô hình mua sắm hệ thống sang 'trao quyền nội địa hóa' cho các nước đang phát triển.

Tổ chức Hợp tác AI Thế giới ra đời

Ngày 16/7/2026, 29 quốc gia đã ký thỏa thuận thành lập Tổ chức Hợp tác Trí tuệ nhân tạo Thế giới (WAICO) tại Thượng Hải. Đây là sáng kiến do Trung Quốc khởi xướng, nhằm xây dựng nền tảng hợp tác thường xuyên, thu hẹp khoảng cách số và thúc đẩy quản trị AI công bằng. Marcos Iglesias hy vọng tổ chức này sẽ giúp các nước đang phát triển bình đẳng tham gia xây dựng tiêu chuẩn và quy tắc quốc tế.

Liu Wenjun cho rằng WAICO đánh dấu bước thể chế hóa các sáng kiến của Trung Quốc, giải quyết 'sự thiếu hụt năng lực và phân mảnh quy tắc'. Bilel Jamoussi gọi việc thành lập WAICO là 'tín hiệu rất tích cực' và kêu gọi các tiêu chuẩn tương tác mở để tránh trùng lặp công việc. Tổng cộng, các chuyên gia đều đồng thuận rằng chỉ khi nhiều quốc gia tham gia vào quá trình ra quyết định, AI mới thực sự trở thành hàng hóa công cộng quốc tế, phục vụ sự phát triển bền vững của toàn nhân loại.

Ảnh: Cato S / Pexels