Trung Quốc đang dẫn đầu cuộc đua phát triển robot hình người (humanoid) và robot công nghiệp, theo báo cáo 'World Robotics 2025' của Liên đoàn Robot Quốc tế (IFR). Năm 2024, Trung Quốc xuất khẩu 14.400 robot hình người, chiếm 84,7% tổng số toàn cầu. Cùng năm, nước này lắp đặt 295.000 robot công nghiệp mới, chiếm 54% tổng số 542.000 robot được lắp đặt trên thế giới. Đáng chú ý, lần đầu tiên doanh số bán robot tại thị trường Trung Quốc của các nhà sản xuất nội địa vượt qua các hãng nước ngoài.

Robot hình người: Trung Quốc chiếm áp đảo thị phần

Theo IFR, robot hình người (humanoid) là xu hướng số 2 trong ngành robot chế tạo. Trung Quốc đã xuất khẩu 14.400 robot hình người, chiếm 84,7% thị phần toàn cầu. Robot hình người có khả năng hoạt động linh hoạt trong nhiều môi trường, không yêu cầu thay đổi lớn cơ sở hạ tầng nhà máy hiện có.

Robot công nghiệp: Trung Quốc vượt Nhật Bản, châu Âu về số lượng

Trong lĩnh vực robot công nghiệp, Trung Quốc đã lắp đặt 295.000 robot mới vào năm 2024, chiếm 54% tổng số toàn cầu. Các nhà sản xuất Trung Quốc mạnh ở phân khúc trung và thấp cấp, nhưng đang bắt đầu thâm nhập vào thị trường cao cấp vốn do các hãng Nhật Bản (Fanuc, Yaskawa), châu Âu (ABB, KUKA) thống trị. Người dùng robot cũng mở rộng từ ô tô, điện tử sang thực phẩm, hóa chất, logistics.

Xuất khẩu robot tăng vọt: Trung Quốc thành nước xuất siêu

Năm 2025, xuất khẩu robot công nghiệp của Trung Quốc tăng 48,7% so với năm trước, lần đầu vượt nhập khẩu, biến nước này thành 'nước xuất siêu' robot. Điều này cho thấy ngành robot Trung Quốc đã chuyển từ lắp ráp sang nền tảng công nghiệp với công nghệ và dịch vụ cải thiện.

AI thúc đẩy robot phát triển: Embodied AI và VLA

Sự tiến bộ của AI, đặc biệt là 'Physical AI' (AI vật lý) và 'Embodied AI' (AI nhập thể), đang cách mạng hóa robot. Embodied AI là hệ thống AI có cơ thể vật lý, có thể nhìn, hành động và tương tác với môi trường. Cốt lõi của nó là mô hình VLA (Vision Language Action) – một mô hình đa phương thức tích hợp thị giác, ngôn ngữ và hành động trong một mạng nơ-ron duy nhất. Nhờ VLA, robot có thể hiểu và thực hiện các lệnh bằng ngôn ngữ tự nhiên, tự động học các nhiệm vụ mới mà không cần lập trình thủ công, tăng tốc độ phát triển và tính linh hoạt.

Ảnh: mufbatz3000 / Pixabay