Lệnh cấm nudify tại bang Minnesota chính thức có hiệu lực từ ngày 1/8/2026, sau khi tòa án liên bang Mỹ bác yêu cầu chặn tạm thời của xAI. Theo NBC News, Thẩm phán Donovan Frank nhận định xAI nộp đơn vào ngày 29/7/2026, gần ba tháng sau khi luật được ký và chỉ ba ngày trước khi có hiệu lực, cho thấy thiệt hại không phải là tức thời. Vụ kiện của xAI vẫn tiếp tục, nhưng lệnh cấm được phép thi hành trong khi chờ xét xử.

Tòa án bác yêu cầu khẩn cấp của xAI

Phán quyết của Thẩm phán Donovan Frank, thuộc Tòa án quận Hoa Kỳ, tập trung nhiều vào thời điểm nộp đơn hơn là nội dung của luật. Trong văn bản, ông viết rằng xAI đệ trình yêu cầu lệnh cấm tạm thời (temporary restraining order) vào ngày 29/7/2026, tức gần ba tháng sau khi luật được ký và chỉ ba ngày trước khi luật dự kiến có hiệu lực vào ngày 1/8. Frank nhấn mạnh: "Việc trì hoãn trong đệ đơn và kiến nghị cho thấy thiệt hại không phải là ngay lập tức." Do đó, ông bác bỏ yêu cầu chặn tạm thời, và lệnh cấm của bang có thể được thi hành ngay trong khi vụ kiện tiếp tục diễn ra.

xAI, công ty trí tuệ nhân tạo do Elon Musk sáng lập, đã khởi kiện bang Minnesota sau khi bang này thông qua đạo luật cấm các ứng dụng "nudify" – những công cụ cho phép người dùng dùng AI để "cởi đồ" một người trong ảnh mà không có sự đồng thuận. Đây là lệnh cấm đầu tiên của Mỹ dành cho loại ứng dụng này. xAI cho rằng luật quá rộng và vi phạm các quyền hiến định, nhưng tòa án vẫn để luật có hiệu lực trong quá trình tranh tụng.

Vì sao xAI kiện lệnh cấm nudify?

Trong đơn kiện, xAI lập luận rằng lệnh cấm này là "overinclusive" (quá bao trùm), cấm toàn bộ một loại công cụ thay vì nhắm vào hành vi lạm dụng cụ thể. Công ty khẳng định có "những biện pháp thay thế ít hạn chế hơn nhưng vẫn đạt được cùng kết quả", như giới hạn độ tuổi, yêu cầu xác minh người dùng hoặc chặn nội dung vi phạm khi được báo cáo. Tuy nhiên, phía bang Minnesota lại nhấn mạnh mức độ nghiêm trọng của việc phát tán hình ảnh nhạy cảm giả mạo, thứ có thể hủy hoại danh dự và gây tổn thương tâm lý cho nạn nhân.

Đáng chú ý, phán quyết của thẩm phán không phán quyết về tính hợp hiến của luật, mà chỉ xem xét việc có nên chặn luật tạm thời hay không. Điều này có nghĩa là xAI vẫn còn cơ hội thắng kiện ở giai đoạn xét xử toàn diện sau này, nhưng trong thời gian chờ đợi, người dân Minnesota phải tuân thủ luật mới.

Bối cảnh: Grok từng bị lạm dụng để tạo ảnh nhạy cảm

Hồi đầu năm 2026, người dùng mạng xã hội X – nền tảng của Elon Musk, hiện cùng với xAI thuộc sở hữu của SpaceX – đã dùng chatbot Grok của xAI để tràn ngập nền tảng với những hình ảnh tình dục hóa không có sự đồng thuận. Vụ việc dẫn đến các cuộc điều tra và lệnh cấm từ nhiều phía. Trước bối cảnh đó, Minnesota đã trở thành bang đầu tiên của Mỹ ban hành lệnh cấm ứng dụng "nudify" – công cụ dùng AI để tạo ảnh khỏa thân giả từ ảnh có sẵn.

Grok là mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) do xAI phát triển, tích hợp trực tiếp trên mạng xã hội X. Khác với các chatbot thông thường, Grok từng bị phát hiện có thể tạo ảnh khỏa thân giả chỉ với vài câu lệnh, biến nó thành công cụ lạm dụng nghiêm trọng. Sau vụ việc, xAI đã phải cập nhật các biện pháp kiểm soát, nhưng thương hiệu của công ty vẫn bị ảnh hưởng.

Ý nghĩa với người dùng Việt Nam

Người dùng Việt Nam ngày càng quen thuộc với các chatbot AI tạo hình ảnh như Grok, cũng như các nền tảng mạng xã hội toàn cầu. Quyết định của tòa án Mỹ cho thấy các công ty AI không thể đứng ngoài trách nhiệm khi sản phẩm của họ bị lạm dụng để tạo ra nội dung xâm phạm quyền riêng tư. Đây có thể là tiền lệ pháp lý để các nước khác, trong đó có Việt Nam, tham khảo khi xây dựng khung quản lý ứng dụng AI tạo sinh.

Với người dùng, bài học rút ra là cần thận trọng khi sử dụng các công cụ AI biến ảnh, bởi hành vi tạo và phát tán ảnh khỏa thân giả không chỉ vi phạm đạo đức mà còn có thể vướng vào vòng lao lý. Các nền tảng như X cũng có thể phải siết chặt kiểm duyệt hơn để tránh các rủi ro pháp lý tương tự tại các thị trường khác.

Theo TechCrunch

Ảnh: QuinceCreative / Pixabay