Startup Urban Privacy có trụ sở tại Leipzig, Đức, do hai nhà thiết kế Nicole Scheller và Daniel Preuß sáng lập, đang thu hút sự chú ý với dòng sản phẩm thời trang được thiết kế đặc biệt để chống lại các hệ thống theo dõi bằng trí tuệ nhân tạo (AI). Sản phẩm nổi bật nhất là áo khoác chống theo dõi được trang trí bằng các họa tiết đồ họa mô phỏng khuôn mặt người, có khả năng làm rối loạn thuật toán của camera thông minh, khiến việc nhận dạng chủ thể trở nên khó khăn hơn. Thiết kế của áo còn bao gồm các đường cắt bất đối xứng và kiểu dáng rộng, nhằm ngăn hệ thống tự động xác định giới tính của người mặc.

Phụ kiện chống theo dõi: ốp điện thoại cách ly mạng và khăn quàng chống chụp ảnh trái phép

Bên cạnh áo khoác, Urban Privacy còn cung cấp một ốp lưng điện thoại thông minh có khả năng cô lập hoàn toàn thiết bị khỏi mạng. Phụ kiện này chặn kết nối di động, tín hiệu không dây và định vị GPS, ngăn chặn việc xác định vị trí của điện thoại. Một sản phẩm được ưa chuộng khác là khăn quàng có tích hợp mã QR. Khi ai đó cố gắng chụp ảnh khăn bằng điện thoại thông minh, mã QR sẽ tự động chuyển hướng đến trang web “no-photos-pls.com”, một thông điệp trực tiếp phản đối việc chụp ảnh trái phép.

Ý tưởng từ giảng đường đại học: thời trang như công cụ chống giám sát

Nicole Scheller cho biết ý tưởng dự án bắt nguồn từ thời cô còn học ngành thiết kế thời trang tại trường đại học, khi cô nghiên cứu các khái niệm về “counter surveillance” (chống giám sát). “Các hệ thống giám sát nhằm ghi lại danh tính, trong khi thời trang lại liên quan đến việc thể hiện danh tính ra bên ngoài”, Scheller giải thích. “Vì vậy, tôi thấy thú vị khi dùng thời trang để bảo vệ danh tính và đồng thời nâng cao nhận thức về vấn đề này”. Theo Daniel Preuß, trong những năm gần đây, nhận thức về quyền riêng tư và theo dõi kỹ thuật số đã tăng lên đáng kể. “Chúng tôi có cảm giác rằng ngày càng nhiều người quan tâm đến những chủ đề này và có nhận thức cao hơn”, ông nói, đồng thời nhận định xu hướng này có thể sẽ mạnh lên cùng với sự hiện diện ngày càng tăng của công nghệ trong cuộc sống hàng ngày.

Tranh luận tại Đức: camera AI tại ga tàu và nhận diện khuôn mặt thời gian thực

Trong bối cảnh đó, các hệ thống giám sát cũng tiếp tục gia tăng. Bộ trưởng Nội vụ Liên bang Đức Alexander Dobrindt đã công bố kế hoạch lắp đặt camera thông minh tại các ga tàu hỏa, có khả năng thu thập dữ liệu sinh trắc học. Đề xuất này đã làm dấy lên cuộc tranh luận tại Đức. Tổ chức phi chính phủ AlgorithmWatch chỉ trích mạnh mẽ dự án, cho rằng các hệ thống như vậy có nguy cơ chấm dứt tình trạng ẩn danh ở không gian công cộng, hạn chế quyền tự do của người dân, thậm chí làm nản lòng các hoạt động chính trị hoặc việc tiếp cận các dịch vụ nhạy cảm. Ngược lại, công đoàn cảnh sát Đức GdP cho rằng giám sát video được hỗ trợ bởi AI là công cụ hữu ích cho lực lượng thực thi pháp luật, giúp phát hiện nhanh các tình huống đáng ngờ và tăng tốc phân tích hình ảnh.

Bang Hesse thử nghiệm nhận diện khuôn mặt thời gian thực

Một số thành phố của Đức đã sử dụng camera thông minh, nhưng hầu hết chưa áp dụng phân tích sinh trắc học toàn diện. Ngoại lệ là bang Hesse, nơi cảnh sát đang thử nghiệm hệ thống nhận diện khuôn mặt sinh trắc học thời gian thực tại khu vực ga Frankfurt. Mục tiêu được công bố là phát hiện các mối đe dọa khủng bố tiềm ẩn, nhưng nhà chức trách cho rằng công nghệ này cũng có thể hữu ích trong việc tìm kiếm người mất tích hoặc nạn nhân bị bắt cóc. Cuộc đối đầu giữa an ninh và bảo vệ quyền riêng tư vẫn đang tiếp diễn, và thời trang đang cố gắng đóng một vai trò bất ngờ: đó là hàng rào chống lại sự giám sát kỹ thuật số.

Theo Euronews

Ảnh: Yaroslav Shuraev / Pexels