Triển lãm France Innovation Scientifique lần thứ 10 vừa diễn ra tại Paris, thu hút 14.000 startup và khoảng 180.000 khách tham quan. Sự kiện này cho thấy AI (trí tuệ nhân tạo) không còn chỉ là chủ đề riêng lẻ mà đã thấm vào mọi lĩnh vực, từ chủ quyền số, quản trị rủi ro đến chiến lược doanh nghiệp. Điểm nhấn năm nay là sự chuyển dịch từ các ứng dụng AI phục vụ người tiêu dùng (chatbot, sinh nội dung) sang các giải pháp AI gắn với vận hành thực tế trong nhà máy, cảng biển, lưới điện và hệ thống năng lượng.

AI trong năng lượng và logistics: cảm biến và tối ưu hóa

Trong lĩnh vực năng lượng, Tập đoàn TotalEnergies (Pháp) đã triển khai hơn 13.000 cảm biến trên toàn cầu, sử dụng AI để phân tích thời gian thực tình trạng thiết bị và dữ liệu phát thải methane. Hệ thống này có thể phát hiện sớm các nguy cơ hỏng hóc mà mắt thường khó nhận biết, từ đó thực hiện bảo trì dự đoán. Ở mảng logistics, Tập đoàn CMA CGM ứng dụng AI để tổng hợp dữ liệu đa chiều như tiêu thụ nhiên liệu, lưu lượng container, khoảng cách hành trình và hoạt động cảng. Nhờ đó, trong các tình huống khẩn cấp như căng thẳng tại eo biển Hormuz, AI có thể nhanh chóng đánh giá rủi ro và tối ưu hóa lịch trình tàu.

AI công nghiệp: độ tin cậy là yếu tố sống còn

Siemens giới thiệu 'Eigen' – một công cụ AI (engineering agent) không chỉ đưa ra đề xuất mà còn thực hiện các nhiệm vụ kỹ thuật tự động từ đầu đến cuối, giúp tăng hiệu suất kỹ thuật lên tới 50%. Ông Roland Busch, Chủ tịch kiêm CEO của Siemens, nhấn mạnh rằng khi AI tham gia vào kiểm soát dây chuyền sản xuất, quản lý lưới điện và điều phối logistics, độ tin cậy và an toàn trở thành thách thức hàng đầu. Khác với chatbot tiêu dùng có thể chấp nhận sai sót nhỏ, một lỗi trong môi trường công nghiệp có thể gây dừng máy, lãng phí hoặc tai nạn. Do đó, AI công nghiệp không đơn thuần là tích hợp mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) mà phải được thiết kế với khả năng đáng tin cậy ngay từ đầu.

Năng lượng và AI: 'cộng sinh' trong kỷ nguyên mới

Sự phát triển của AI đặt ra yêu cầu cao hơn về công suất tiếp nhận điện, tốc độ điều độ, độ ổn định cung cấp và tỷ lệ năng lượng xanh cho các trung tâm dữ liệu. Tập đoàn Envision (Trung Quốc) đã trình diễn giải pháp 'Hệ thống điện AI' tại triển lãm. Tại Nội Mông, Envision xây dựng mẫu hệ thống 'cộng sinh giữa điện toán và năng lượng' đầu tiên trên thế giới, kết hợp linh hoạt gió, mặt trời, lưu trữ, hydro và điện toán, có thể vận hành hoàn toàn độc lập với lưới điện. Nhờ mô hình khí tượng lớn, AI dự báo tài nguyên gió và mặt trời trong 10–15 ngày tới, từ đó tối ưu hóa phát điện, điều phối lưu trữ và điều chỉnh lưới điện. Ông Zhang Lei, Chủ tịch Envision, cho rằng khi nhu cầu sức mạnh tính toán AI tăng nhanh, nó vừa tiêu thụ năng lượng vừa giúp sử dụng năng lượng hiệu quả hơn, và sự tích hợp sâu giữa năng lượng và điện toán đang trở thành hướng đi quan trọng cho giai đoạn phát triển tiếp theo của AI.

Chủ quyền công nghệ và tranh luận về mã nguồn mở

Trước thềm triển lãm, Mỹ áp đặt hạn chế xuất khẩu đối với các mô hình AI tiên tiến của các công ty trong nước, làm dấy lên các cuộc thảo luận về chủ quyền công nghệ, mã nguồn mở so với mã nguồn đóng, và AI công nghiệp đáng tin cậy. Nhiều diễn giả kêu gọi xây dựng chủ quyền công nghệ 'bao trùm' thay vì 'loại trừ'. Ông Francesco Bonfiglio, Cố vấn chiến lược của Elemento (Italy), cho rằng chủ quyền công nghệ không có nghĩa là từ chối hoàn toàn công nghệ nước ngoài, mà là để người dùng hiểu rõ cơ chế vận hành và cách xử lý dữ liệu của dịch vụ, từ đó có quyền tự chọn lựa. Trong phiên thảo luận 'Nhìn về phương Đông: Sự trỗi dậy của AI Trung Quốc và lợi thế toàn diện', ông Joe Tsai, Chủ tịch Tập đoàn Alibaba, nhấn mạnh rằng không quốc gia nào nên dồn toàn bộ nguồn lực vào một rổ duy nhất, và các mô hình mã nguồn mở phù hợp với nhu cầu bảo mật dữ liệu và quyền riêng tư của các doanh nghiệp châu Âu.

Triển vọng thị trường AI toàn cầu

Ảnh: emkanicepic / Pixabay