Người dân Teheran sáng 23/6/2026 chứng kiến giá bánh mì tăng mạnh khi các tiệm bánh áp dụng bảng giá mới. Cụ thể, bánh mì lavash tăng lên 2.700 touman, bánh mì barbari lên 10.000 touman, và bánh mì sangak lên 15.500 touman. Một số tỉnh trước đó đã tăng giá bánh mì không chính thức.

Giá bánh mì tăng chóng mặt từ thời chính quyền trước

Đợt tăng giá bánh mì đáng chú ý bắt đầu từ thời Tổng thống Ebrahim Raisi và tiếp tục diễn ra mạnh hơn dưới chính quyền của Tổng thống Masoud Pezeshkian. Lần tăng giá chính thức gần đây nhất trước đó là vào tháng 8/2025. Theo bảng giá mới, chỉ trong vòng chưa đầy một năm, giá bánh mì sangak tăng 104%, bánh mì barbari tăng 85%, và bánh mì lavash tăng 93%.

Trước tháng 9/2024, giá một ổ bánh mì lavash là 500 touman, barbari 1.800 touman, sangak 3.000 touman. Đến tháng 9/2024, giá lần lượt tăng lên 700 touman, 2.500 touman và 5.000 touman. Đợt tăng tiếp theo diễn ra vào tháng 8/2025, và đợt tăng mới nhất được áp dụng từ ngày 22/6/2026. Tính từ tháng 9/2024 đến nay, giá các loại bánh mì tăng trung bình gần 440%.

Hệ thống bánh mì thông minh gặp trục trặc

Từ năm 2022, Iran triển khai hệ thống bán bánh mì qua thẻ thông minh dựa trên nền tảng có tên “Nanino” (Quản lý thông minh hỗ trợ bột mì và bánh mì). Mục tiêu là ghi nhận doanh số bán bánh mì qua thiết bị đọc thẻ thông minh kết nối với hệ thống, nhằm phân bổ trợ cấp bột mì cho các tiệm bánh tương ứng với doanh số. Tuy nhiên, hệ thống này trên thực tế chỉ giới hạn ở việc quản lý doanh số qua thẻ và gặp sự cố kỹ thuật dẫn đến việc cắt giảm hạn ngạch bột mì cho các tiệm bánh một cách bất công, khiến thợ làm bánh nhiều lần tổ chức biểu tình.

Mặc dù các cơ quan chính phủ như Bộ Nông nghiệp và các tỉnh nhiều lần khẳng định không có hạn chế về số lượng bánh mì mua, nhưng trên thực tế, nhiều tiệm bánh đã áp đặt hạn chế bán hàng do nhận được lượng bột mì trợ cấp hạn chế. Tình trạng này diễn ra trong bối cảnh nhiều trang trại chăn nuôi mua bánh mì với số lượng lớn để làm thức ăn cho gia súc.

Chính quyền Pezeshkian muốn xóa bỏ trợ cấp bánh mì

Chính quyền của Tổng thống Pezeshkian đã can thiệp vào trợ cấp lúa mì và bột mì ngay từ dự thảo ngân sách đầu tiên, khiến trợ cấp trong lĩnh vực này giảm dần qua từng năm. Gần đây, theo một đề xuất do Bộ Nông nghiệp chuẩn bị, chính phủ tìm cách xóa bỏ hoàn toàn trợ cấp bánh mì và tích hợp nó vào hệ thống giỏ hàng hóa điện tử.

Trong bối cảnh đó, tờ báo Ettela’at trong một bài báo đăng ngày 22/6 đã chỉ trích mạnh mẽ dự án này. Bài báo viết rằng chính phủ và Bộ Nông nghiệp có ý định đảm bảo toàn bộ hoặc một phần ngân sách cần thiết để tăng phân bổ cho giỏ hàng hóa điện tử từ việc xóa bỏ trợ cấp bánh mì, với lý do “theo tuyên bố của họ” là để bù đắp thâm hụt ngân sách một cách không gây lạm phát. Tác giả bài báo cho rằng những hành động như vậy của chính phủ là “món quà miễn phí cho kẻ thù” và sẽ khiến “năng lượng và sự kiên nhẫn của người dân cạn kiệt”.

Ảnh: Serhii Bondarchuk / Pexels