AI chiếm 22% xuất khẩu, dẫn dắt tăng trưởng nửa đầu 2026

Trong nửa đầu năm 2026, các sản phẩm thuộc chuỗi công nghiệp AI chiếm 22% tổng kim ngạch xuất khẩu của Trung Quốc và đóng góp khoảng một nửa mức tăng trưởng xuất khẩu, theo thống kê của Hải quan Trung Quốc. Cụ thể, xuất khẩu robot công nghiệp đạt 62,9 tỷ nhân dân tệ (NDT), tăng 18,6% so với cùng kỳ năm trước; máy in 3D tăng vọt 109,3%; kim ngạch xuất nhập khẩu phần cứng tính toán (bao gồm linh kiện điện tử, phụ kiện máy tính) đạt 5,13 nghìn tỷ NDT, tăng 56,6%. Những con số này cho thấy AI đang trở thành động cơ tăng trưởng cốt lõi của ngoại thương Trung Quốc.

Robot công nghiệp xuất khẩu tới 141 quốc gia, robot phẫu thuật tăng 3,3 lần

Robot công nghiệp của Trung Quốc đã được xuất khẩu tới 141 quốc gia và vùng lãnh thổ, với kim ngạch 62,9 tỷ NDT. Đặc biệt, robot phẫu thuật ghi nhận mức tăng ấn tượng: xuất khẩu đạt 4,8 tỷ NDT, tăng gấp 3,3 lần, và thị trường xuất khẩu mở rộng từ 23 lên 49 quốc gia. Ngoài ra, robot vệ sinh và robot mô phỏng thông minh (smart bionic robot) đạt tổng kim ngạch xuất khẩu 180,9 tỷ NDT; riêng robot mô phỏng thông minh xuất khẩu hơn 10.000 đơn vị, có mặt tại hơn 90 quốc gia và vùng lãnh thổ.

Máy in 3D tăng 109%, phần cứng AI đạt 5,13 nghìn tỷ NDT

Máy in 3D là một trong những mặt hàng có tốc độ tăng trưởng nhanh nhất, với mức tăng 109,3% so với cùng kỳ. Phần cứng tính toán (chip, linh kiện điện tử, phụ kiện máy tính) đạt kim ngạch xuất nhập khẩu 5,13 nghìn tỷ NDT, tăng 56,6%, phản ánh nhu cầu mạnh mẽ từ cơ sở hạ tầng AI toàn cầu. Một ví dụ điển hình: kính thông minh do Nghĩa Ô (Yiwu) tự phát triển hỗ trợ dịch thuật thời gian thực 139 ngôn ngữ, giá bán khoảng 300 NDT, đã có khách nước ngoài thử trong 10 phút rồi đặt hàng ngay. Xuất khẩu ổ cứng thể rắn (SSD) cho máy tính AI tại Thâm Quyến tăng gần 180%, có khách hàng nước ngoài yêu cầu vận chuyển bằng máy bay.

Từ “bán sản phẩm” sang “bán trí tuệ”: chuỗi cung ứng và R&D làm nền tảng

Sự bùng nổ xuất khẩu AI dựa trên lợi thế chuỗi công nghiệp hoàn chỉnh từ chip đến thành phẩm. Tại khu vực đồng bằng sông Dương Tử, trong bán kính 4 giờ lái xe có thể đáp ứng toàn bộ nguồn cung linh kiện. Quy trình “tạo mẫu trong ngày, sản xuất hàng loạt sau một tuần” giúp Trung Quốc có lợi thế cạnh tranh khó sao chép. Bên cạnh đó, thị trường nội địa với hàng triệu người dùng và nhiều kịch bản ứng dụng đa dạng thúc đẩy cải tiến công nghệ AI, giảm chi phí nghiên cứu và phát triển. Cường độ đầu tư R&D toàn quốc đạt 2,8% GDP, số lượng bằng sáng chế AI chiếm 60% toàn cầu. Các mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) nội địa như DeepSeek, Qianwen (千问) nổi lên mạnh mẽ, tạo nền tảng vững chắc cho AI xuất khẩu. Mô hình kinh doanh chuyển từ “ba mặt hàng cũ” (quần áo, nội thất, đồ gia dụng) sang “ba mặt hàng mới” (xe điện, pin lithium, pin mặt trời) và nay là “ba mặt hàng siêu mới” (robot, AI, thuốc sáng tạo) – Trung Quốc không chỉ là công xưởng thế giới mà còn xuất khẩu thuật toán, kịch bản ứng dụng và giải pháp thông minh tổng thể.

Triển vọng: Thị trường AI toàn cầu dự kiến đạt 2,1 nghìn tỷ USD trong 5 năm

Với đầu tư toàn cầu vào AI tiếp tục mở rộng, thị trường trung tâm dữ liệu AI dự kiến tăng trưởng 45% mỗi năm trong 5 năm tới, quy mô thị trường toàn cầu đạt 2,1 nghìn tỷ USD. Trung Quốc, với lợi thế chuỗi công nghiệp đầy đủ và lợi ích từ các kịch bản ứng dụng nội địa, đang chuyển từ “bắt kịp công nghệ” sang “cùng xây dựng quy tắc”. Nước này cũng đưa ra “Kế hoạch hành động hợp tác phát triển AI” nhằm biến AI thành hàng hóa công cộng quốc tế, hỗ trợ các nước đang phát triển thu hẹp khoảng cách thông minh thông qua tính toán phổ cập và chia sẻ mã nguồn mở.

Theo Sina

Ảnh: Wang Shui / Pexels