OQ Technology và Telefónica Germany đang chuẩn bị thử nghiệm liên lạc vệ tinh hai chiều trực tiếp với các smartphone thông thường, trong một sự kiện cho thấy cuộc đua toàn cầu nhằm mở rộng vùng phủ sóng di động từ không gian ngày càng nóng lên. Cuộc trình diễn thực tế dự kiến diễn ra tại Mecklenburg-Western Pomerania, Đức, sẽ đánh giá khả năng tích hợp vệ tinh quỹ đạo thấp (LEO) với mạng di động hiện có để hỗ trợ dịch vụ nhắn tin và thoại trực tiếp đến điện thoại người dùng.

Thử nghiệm sử dụng smartphone thông thường, không cần thiết bị chuyên dụng

Thử nghiệm sẽ sử dụng các smartphone thông thường, bao gồm iPhone, Samsung và Google, kết hợp với vệ tinh thế hệ mới của OQ Technology và công nghệ tải trọng đa băng tần direct-to-device (D2D) do hãng phát triển nội bộ, hoạt động trên băng tần di động mặt đất do Telefónica Germany cung cấp. Mục tiêu là xác nhận khả năng kết nối trực tiếp với smartphone mà không yêu cầu người dùng mua điện thoại vệ tinh, ăng-ten ngoài hay thiết bị sửa đổi.

Dự án mang tính chủ quyền châu Âu

Dự án OQ Technology và Telefónica Germany đáng chú ý vì sử dụng mô hình vận hành tại châu Âu, dựa trên tiêu chuẩn và kiểm soát phổ tần. Theo thỏa thuận, OQ Technology sẽ sử dụng vệ tinh riêng và công nghệ tải trọng D2D đa băng tần, trong khi Telefónica Germany cung cấp phổ tần di động mặt đất. Công nghệ tải trọng của OQ dựa trên tiêu chuẩn 3GPP và hỗ trợ các băng tần MSS S-band, C-band và IMT. OQ Technology cho biết đây là công ty châu Âu đầu tiên chuẩn bị các sứ mệnh trên 3 băng tần D2D chính cho kết nối trực tiếp với smartphone.

Bối cảnh Australia và cuộc đua toàn cầu

Tại Australia, Telstra đã triển khai dịch vụ nhắn tin văn bản từ vệ tinh xuống điện thoại sử dụng Starlink Direct to Cell, ban đầu tập trung vào tin nhắn cơ bản khi mạng di động không khả dụng. Optus cũng đang hợp tác với SpaceX về kết nối vệ tinh trực tiếp đến di động, bắt đầu với nhắn tin văn bản trước khi lên kế hoạch cho dịch vụ thoại và dữ liệu cơ bản. Thử nghiệm tại Đức cho thấy xu hướng rộng hơn: mạng di động không còn chỉ được xây dựng từ các trạm phát sóng trên mặt đất. Các nhà mạng đang kết hợp hạ tầng mặt đất, phổ tần được cấp phép và vệ tinh LEO để mở rộng vùng phủ sóng đến những khu vực mà việc xây dựng trạm mới tốn kém, không khả thi hoặc khó khăn về mặt thương mại.

Lợi ích cho Australia và thách thức vùng phủ sóng

Đối với Australia, sức hút của dịch vụ vệ tinh-trên-smartphone rất rõ ràng. Mạng di động thông thường là xương sống của kết nối quốc gia, nhưng việc mở rộng ra các xa lộ xa xôi, vùng đồng cỏ, khu vực ngoài khơi, công viên quốc gia và cộng đồng dân cư thưa thớt rất tốn kém. Dịch vụ vệ tinh trực tiếp đến thiết bị nhằm mang ít nhất một phần chức năng đó đến với smartphone thông thường. Các dịch vụ ban đầu dự kiến còn hạn chế: nhắn tin văn bản là trường hợp sử dụng thực tế đầu tiên, trong khi thoại và dữ liệu cơ bản phụ thuộc vào dung lượng vệ tinh, thiết bị tương thích, tích hợp mạng và quy định. Tuy nhiên, lợi ích tiềm năng rất lớn: một tin nhắn văn bản từ vùng không có sóng di động có thể giúp ích cho tài xế bị mắc kẹt, người đi bụi, nông dân, công nhân vùng xa hoặc cộng đồng trong thời gian mất điện.

Ý kiến lãnh đạo

Người sáng lập kiêm CEO của OQ Technology, Omar Qaise, cho biết châu Âu cần phát triển hạ tầng di động không gian có chủ quyền và khả năng tương tác riêng. “Sự hợp tác này với Telefónica Germany chứng minh rằng các nhà mạng châu Âu và công ty vệ tinh châu Âu có thể cùng xây dựng các giải pháp kết nối thế hệ tiếp theo dựa trên tiêu chuẩn mở, phổ tần được cấp phép và smartphone hiện có,” Qaise nói. “Mạng vệ tinh D2D của chúng tôi được thiết kế để bổ sung liền mạch cho mạng di động mặt đất, mở rộng vùng phủ sóng ở những nơi cần nhất, đồng thời duy trì quyền kiểm soát của nhà mạng và chủ quyền phổ tần của họ.”

Giám đốc đối tác và bán buôn của Telefónica Germany, Jörg Kablitz, cho biết dự án là bước quan trọng cho hạ tầng số của Đức. “Chúng tôi đang thử nghiệm kết nối di động trực tiếp giữa vệ tinh và smartphone thông thường – sử dụng công nghệ châu Âu và với mục tiêu tăng cường chủ quyền số của châu Âu,” Kablitz nói. “Dịch vụ dựa trên vệ tinh này nhằm bổ sung cho mạng di động hiện có – ở những khu vực mà việc mở rộng hạ tầng mặt đất cực kỳ tốn kém hoặc không thể thực hiện.”

Mạng lai và tầm nhìn 6G

Cuộc trình diễn sẽ tập trung vào việc xác nhận tương tác giữa hạ tầng di động mặt đất và mạng vệ tinh LEO của OQ. Các lĩnh vực đánh giá chính bao gồm hiệu suất dữ liệu có thể đạt được, cùng tồn tại phổ tần và truyền thông trực tiếp đến thiết bị ở những khu vực mà việc mở rộng mạng mặt đất vẫn còn thách thức. OQ Technology vận hành một chòm vệ tinh LEO chuyên dụng cho dịch vụ D2D và Internet of Things (IoT) phi mặt đất. Công ty đã trình diễn kết nối D2D sử dụng băng tần MSS S-band và đang mở rộng lộ trình vệ tinh đa băng tần sang MSS S-band, C-band và IMT. OQ cho biết các vệ tinh và tải trọng thế hệ mới được thiết kế và phát triển hoàn toàn nội bộ, hỗ trợ chu kỳ đổi mới nhanh hơn và mô hình triển khai do nhà mạng dẫn dắt.

Dự án diễn ra trong bối cảnh công nghệ mạng phi mặt đất đang thu hút sự chú ý trong tiêu chuẩn hóa 3GPP và kế hoạch 6G tương lai. Mặc dù làn sóng đầu tiên của dịch vụ vệ tinh-di động tập trung vào nhắn tin văn bản và ứng dụng băng thông thấp, tham vọng dài hạn rộng hơn: mạng di động có thể chuyển đổi liền mạch giữa trạm phát và vệ tinh tùy theo vị trí người dùng. Công nghệ vẫn còn ở giai đoạn đầu, và người dùng không nên kỳ vọng dịch vụ vệ tinh-trên-smartphone thay thế mạng di động mặt đất. Dung lượng, độ trễ, khả năng tương thích thiết bị và hiệu suất trong nhà vẫn là những hạn chế quan trọng. Tuy nhiên, xu hướng đã rõ ràng: mạng di động của tương lai có khả năng là mạng lai, với các trạm mặt đất làm nhiệm vụ chính và vệ tinh lấp đầy khoảng trống.

Theo Yahoo Finance Australia

Ảnh: Tima Miroshnichenko / Pexels