Một báo cáo tình báo châu Âu mới đây cảnh báo rằng hệ thống ngân hàng Nga có thể đối mặt với một cuộc khủng hoảng 'bùng nổ' nếu phương Tây áp đặt thêm các biện pháp trừng phạt nhắm vào lĩnh vực tài chính nước này. Theo báo cáo do Reuters trích dẫn, các ngân hàng Nga đã trở nên dễ tổn thương hơn khi được chỉ đạo tài trợ cho các lĩnh vực then chốt của nền kinh tế thời chiến thông qua các chương trình cho vay trợ cấp.

Rủi ro tín dụng gia tăng và nguy cơ vỡ nợ

Báo cáo cho biết các ngân hàng đã mở rộng các khoản vay cho các nhà sản xuất quốc phòng, người mua nhà và các lĩnh vực khác được chính phủ hậu thuẫn, khiến các tổ chức tài chính ngày càng chịu rủi ro vỡ nợ cao. 'Tình hình tạo ra ảo tưởng về một nền kinh tế năng động, nhưng thực tế lại che giấu một tình huống bùng nổ mà một cú sốc kinh tế, chẳng hạn như một gói trừng phạt đầy tham vọng nhắm vào các ngân hàng, có thể kích hoạt', báo cáo nhấn mạnh. Các quan chức châu Âu được cho là đang xem xét gói trừng phạt thứ 21 chống lại Nga, có thể bao gồm các biện pháp bổ sung nhắm vào các tổ chức tài chính nước này.

Nợ hộ gia đình tăng và phá sản cá nhân

Báo cáo tình báo cảnh báo rằng chất lượng tín dụng xấu đi và nợ hộ gia đình gia tăng có thể đẩy một số ngân hàng vào khủng hoảng nếu các lệnh trừng phạt mới được áp đặt. Theo báo cáo, hơn 500.000 người Nga đã tuyên bố phá sản vào năm ngoái, tăng 33% so với năm 2024. Các chương trình cho vay do chính phủ hậu thuẫn đã khuyến khích nhiều hộ gia đình vay nhiều khoản cùng một lúc.

Người Nga ồ ạt rút tiền mặt khỏi ngân hàng

Dữ liệu riêng từ Ngân hàng Trung ương Nga cho thấy người tiêu dùng và doanh nghiệp đã liên tục rút tiền mặt khỏi hệ thống ngân hàng trong những tháng gần đây. Theo số liệu của The Moscow Times, lượng tiền mặt lưu thông ngoài hệ thống ngân hàng đã tăng gần 1,9 nghìn tỷ rúp (khoảng 24,5 tỷ USD) từ tháng 2 đến tháng 6, trung bình khoảng 380,7 tỷ rúp mỗi tháng. Riêng tháng 6, lượng tiền mặt lưu thông tăng thêm 449,7 tỷ rúp, trong khi tháng 4 ghi nhận mức tăng hàng tháng lớn nhất với hơn 607 tỷ rúp.

Các nhà phân tích được truyền thông Nga trích dẫn cho biết nhiều hộ gia đình đang chọn nắm giữ tiền mặt thay vì tiền gửi ngân hàng vì bất ổn kinh tế gia tăng. Yuri Belikov, giám đốc điều hành tại Expert RA, cho rằng xu hướng này phản ánh cả việc doanh nghiệp tìm cách tránh thuế cao hơn và người tiêu dùng lo ngại về sự gián đoạn ngân hàng hoặc internet. Tính đến ngày 1 tháng 5, ngân hàng trung ương Nga báo cáo rằng người dân nắm giữ khoảng 17,7 nghìn tỷ rúp (khoảng 228 tỷ USD) tiền mặt vật chất, chiếm khoảng 88% tổng lượng tiền lưu thông của quốc gia.

Taras Skvortsov, phó chủ tịch Sberbank, mô tả lượng tiền mặt ngày càng tăng bên ngoài hệ thống ngân hàng là 'một thời điểm rất đáng báo động', nói rằng các ngân hàng không thấy số tiền đó quay trở lại thông qua tiền gửi hoặc các kênh khác. Tuy nhiên, một số nhà phân tích cảnh báo rằng mặc dù sự thay đổi này đáng lo ngại, nhưng hiện tại nó không cho thấy một cuộc rút tiền hàng loạt. Nhà đầu tư ngân hàng Evgeny Kogan cho biết tin đồn về việc chính phủ sắp đóng băng tiền gửi ngân hàng là vô căn cứ, lập luận rằng động thái như vậy sẽ làm tổn hại nghiêm trọng đến hệ thống tài chính Nga mà không giải quyết được các vấn đề kinh tế rộng lớn hơn.

Áp lực từ chiến tranh và lạm phát

Báo cáo tình báo cũng liên kết những thách thức ngày càng tăng của lĩnh vực ngân hàng với áp lực kinh tế rộng lớn hơn do cuộc xâm lược Ukraine của Nga gây ra. Báo cáo lưu ý rằng các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái liên tục của Ukraine vào các nhà máy lọc dầu, bến nhiên liệu và cơ sở hạ tầng năng lượng khác đã làm gián đoạn nguồn cung nhiên liệu ở một số khu vực. Tổng thống Nga Vladimir Putin đã thừa nhận vào cuối tháng 6 rằng tình trạng thiếu nhiên liệu đã trở thành mối lo ngại ở một số vùng của đất nước. Ukraine cho biết cơ sở hạ tầng năng lượng là mục tiêu quân sự hợp pháp vì doanh thu từ dầu mỏ giúp tài trợ cho nỗ lực chiến tranh của Nga.

Trong khi đó, Cơ quan Tình báo Đối ngoại Ukraine báo cáo rằng giá cả tăng và thu nhập hộ gia đình chậm lại đang buộc nhiều người Nga phải cắt giảm chi tiêu cho thực phẩm, quần áo và các chi phí hàng ngày khác. Theo cơ quan này, 81% người Nga hiện đang cắt giảm chi tiêu mua hàng tạp hóa, trong khi nhiều người cũng giảm mua quần áo, bữa ăn nhà hàng và các mặt hàng tùy ý khác khi lạm phát và chi phí thời chiến tiếp tục đè nặng lên ngân sách hộ gia đình.

Báo cáo tình báo châu Âu kết luận rằng lĩnh vực ngân hàng Nga có thể trở nên dễ bị tổn thương hơn trước các cú sốc kinh tế bên ngoài khi các ngân hàng tiếp tục tài trợ cho nền kinh tế thời chiến của đất nước trong khi hấp thụ rủi ro tài chính ngày càng tăng.

Theo Dallas Express

Ảnh: SHOX ART / Pexels