Thượng viện Mỹ ngày 7/8 đã thông qua dự luật H.R. 5334 với 86 phiếu thuận, 11 phiếu chống, trong đó có điều khoản cho phép áp thuế lên tới 100% với hàng hóa Ấn Độ nếu nước này tiếp tục mua dầu thô và khí đốt tự nhiên của Nga. Dự luật vẫn đang chờ Hạ viện xem xét và Tổng thống Donald Trump ký ban hành.
Mỹ chưa áp mức thuế 100% diện rộng mới lên hàng hóa Ấn Độ. Việc Thượng viện bỏ phiếu không đồng nghĩa Ấn Độ sẽ ngay lập tức bị áp thuế ở mức này, và ngay cả khi dự luật thành luật, biện pháp chỉ kích hoạt khi Ấn Độ đáp ứng các điều kiện luật định.
Hai thượng nghị sĩ Cộng hòa đến từ Texas là John Cornyn và Ted Cruz bỏ phiếu thuận. Dự luật được đặt theo tên cố Thượng nghị sĩ Lindsey O. Graham (Cộng hòa, South Carolina), người từng thúc đẩy gói trừng phạt trước khi qua đời.
Cơ chế áp thuế 100% với Ấn Độ trong dự luật
Điều 113 của dự luật yêu cầu Tổng thống, trong vòng 30 ngày sau khi luật có hiệu lực, tăng thuế với hàng hóa từ nước đủ điều kiện lên tới 100%, áp dụng ngoài các mức thuế hiện hành. Quy định vẫn chịu sự điều chỉnh của các trường hợp miễn trừ nhân đạo và ngoại lệ khác.
Một nước được coi là đủ điều kiện nếu cố tình mua dầu thô hoặc khí đốt tự nhiên mới của Nga kể từ sau 30 ngày luật có hiệu lực và nằm trong 5 nhà nhập khẩu lớn nhất của một trong hai sản phẩm trong 12 tháng trước đó. Tiêu chí cũng áp dụng với các nước thuộc nhóm 5 nước hỗ trợ lẩn tránh trừng phạt dầu mỏ của Nga trong cùng giai đoạn.
Tổng thống có thể miễn trừ thuế sau khi chứng nhận với Quốc hội rằng việc miễn trừ phục vụ lợi ích quốc gia. Ít nhất 10 ngày trước khi áp dụng hoặc thay đổi mức thuế, Tổng thống hoặc Đại diện Thương mại Mỹ phải trình Quốc hội văn bản giải trình về mức thuế và phương pháp xác định nước đủ điều kiện.
Trong vòng 180 ngày sau khi áp các mức thuế ban đầu và mỗi 180 ngày sau đó, Đại diện Thương mại Mỹ phải xác định 5 nhà nhập khẩu dầu thô và 5 nhà nhập khẩu khí đốt tự nhiên lớn nhất của Nga rồi áp thuế với các nước này. Hầu hết các điều khoản của dự luật, gồm cả quy định thuế, sẽ hết hiệu lực sau 5 năm kể từ ngày ban hành.
Ngoài cơ chế thuế, dự luật trừng phạt quan chức, tổ chức tài chính và tàu thuyền của Nga dùng để lẩn tránh các hạn chế hiện hành; nhắm vào cá nhân liên quan các dự án năng lượng nhất định của Nga; hạn chế đầu tư và xuất khẩu của Mỹ liên quan lĩnh vực năng lượng Nga; đồng thời gia hạn Đạo luật trừng phạt Iran đến năm 2031. Một điều khoản riêng chỉ đạo Tổng thống tăng thuế nhập khẩu từ chính Nga lên tới 500%, tùy theo các trường hợp ngoại lệ và quyền miễn trừ của dự luật.
Vì sao Ấn Độ có thể bị áp thuế?
Dự luật không nêu đích danh Ấn Độ; các quan chức liên bang phải xác định nước này đáp ứng tiêu chí luật định thì điều khoản thuế mới được áp dụng. Tuy nhiên, việc Ấn Độ tiếp tục mua dầu Nga khiến nước này trở thành mục tiêu tiềm năng.
Theo Reuters, dẫn số liệu từ các nguồn tin, các nhà máy lọc dầu của Ấn Độ trong tháng 6 đã nhập khẩu kỷ lục 2,64 triệu thùng/ngày từ Nga, tăng 37,4% so với tháng 5 và bằng một nửa tổng lượng dầu nhập khẩu của nước này. Ấn Độ tăng mua sau khi Mỹ tạm thời miễn trừ trừng phạt, cho phép các nhà máy lọc dầu bù đắp thiếu hụt nguồn cung từ vùng Vịnh do phong tỏa eo biển Hormuz.
Theo cùng báo cáo của Reuters, sau khi thời gian miễn trừ kết thúc, các nhà máy lọc dầu vẫn tiếp tục mua dầu từ những thực thể Nga không bị trừng phạt. Tiêu chí top 5 trong dự luật dựa trên nguồn gốc Nga của dầu thô, không phụ thuộc vào việc bên bán có bị trừng phạt hay không.
Mức thuế Ấn Độ đang phải chịu hiện nay
Ấn Độ đang phải chịu mức thuế bổ sung 10% theo Mục 301 đối với một số hàng hóa, có hiệu lực từ 24/7. Văn phòng Đại diện Thương mại Mỹ áp dụng biện pháp này trong khuôn khổ hành động nhắm vào 60 nền kinh tế do không áp đặt và thực thi hiệu quả lệnh cấm nhập khẩu hàng hóa sản xuất bằng lao động cưỡng bức. Ấn Độ nhận mức thuế 10% sau khi ban hành lệnh cấm nhập khẩu liên quan lao động cưỡng bức.
Theo Dallas Express, hồi tháng 2, Tổng thống Donald Trump đã gỡ mức thuế bổ sung 25% với hàng nhập khẩu từ Ấn Độ sau khi nước này cam kết ngừng mua dầu Nga. Lệnh hành pháp liên quan yêu cầu giới chức liên bang giám sát hoạt động mua dầu của Ấn Độ và xem xét áp lại thuế nếu Ấn Độ nối lại nhập khẩu dầu Nga.
Hạ viện và các bước tiếp theo
Thượng viện đã dùng một dự luật thuế do Hạ viện thông qua làm phương tiện để gắn thêm gói trừng phạt. Hạ viện phải chấp nhận bản sửa đổi của Thượng viện hoặc đàm phán phiên bản khác trước khi chuyển văn bản tới Tổng thống Donald Trump. Tính đến chiều 9/8, Hạ viện chưa hành động.
Thượng nghị sĩ Rand Paul (Cộng hòa, Kentucky) đã tìm cách loại bỏ điều khoản thuế năng lượng Nga khỏi dự luật trong khi vẫn giữ nguyên các biện pháp trừng phạt khác, nhưng đề xuất thất bại với 32 phiếu thuận, 64 phiếu chống. Paul cho rằng các mức thuế đề xuất sẽ làm tăng chi phí cho người Mỹ và viết trong bài phát biểu đã chuẩn bị: “Quốc hội không nên giao phó trách nhiệm hiến định của mình cho nhánh hành pháp một cách trắng trợn như vậy”.
Trước cuộc bỏ phiếu, Chủ tịch Ủy ban Đối ngoại Thượng viện Jim Risch (Cộng hòa, Idaho) nói dự luật sẽ “cắt đứt dòng tiền tiếp sức cho cỗ máy chiến tranh của Putin”. Kết quả bỏ phiếu tại Thượng viện tạo ra một lộ trình tiềm năng để áp mức thuế lên tới 100% với Ấn Độ, nhưng bản thân cuộc bỏ phiếu không áp mức thuế đó.
Theo Dallas Express
Ảnh: shouravsheikh / Pixabay
