Thủ tướng Canada Mark Carney ngày 21/7 cho biết ông và Tổng thống Mỹ Donald Trump đã nhất trí tăng cường đàm phán về một thỏa thuận thương mại giữa Canada, Mỹ và Mexico, một ngày sau khi ông Trump công bố mức thuế 50% đối với hầu hết hàng hóa Canada. Phát biểu tại Ottawa, ông Carney nói: “Tôi đã nói chuyện với tổng thống Mỹ sáng nay và chúng tôi đồng ý làm sâu sắc và đẩy nhanh các cuộc đàm phán trong vài tuần tới. Canada sẽ làm mọi thứ cần thiết để hỗ trợ việc làm, người lao động, nông dân và để Canada mạnh mẽ hơn, độc lập hơn và kiên cường hơn.”

Mỹ áp thuế 50% và không gia hạn USMCA

Mức thuế mới 50% sẽ loại trừ các sản phẩm năng lượng, kali, cá và khoáng sản quan trọng, nhưng bao gồm các hàng hóa trước đây được miễn thuế nhập khẩu theo Hiệp định Mỹ-Mexico-Canada (USMCA). Thỏa thuận thương mại năm 2020 này đã không được Mỹ gia hạn, kích hoạt một loạt đàm phán mới có thể kéo dài đến năm 2036. Thuế mới dự kiến có hiệu lực sau 30 ngày kể từ ngày 20/7. Các nhà kinh tế Canada cho rằng thuế quan tập trung hẹp hơn so với suy nghĩ ban đầu và sẽ ảnh hưởng đến khoảng 5% xuất khẩu của Canada sang Mỹ. Hàng hóa bị ảnh hưởng bao gồm mật ong, rượu mạnh, xi măng và gậy khúc côn cầu.

Phản ứng của các tỉnh bang Canada

Thủ hiến British Columbia David Eby chỉ trích mạnh mẽ ông Trump và các mức thuế đề xuất. “Điều này giống như một cách tiếp cận ngày càng tuyệt vọng và lung lay đối với quan hệ với đất nước chúng tôi. Không nghi ngờ gì nó sẽ gây tổn hại cho các gia đình ở British Columbia,” ông nói tại Charlottetown, Đảo Prince Edward. Ông Eby cho rằng ông Trump sai lầm khi nghĩ có thể “bắt nạt chúng tôi theo ý muốn của ông ta” và bày tỏ sự thương hại cho người Mỹ. Thủ hiến Saskatchewan Scott Moe cho biết thuế quan gây tổn hại cho cả hai nước. “Khi thuế quan được áp dụng, nó làm tăng chi phí cho các gia đình và hoạt động kinh doanh ở cả hai bên biên giới. Những mức thuế này chẳng làm gì để tạo ra một nền kinh tế Bắc Mỹ cạnh tranh hơn,” ông nói. Thủ hiến Ontario Doug Ford kêu gọi Canada đứng lên chống lại ông Trump. “Chúng ta dường như luôn ở thế phòng thủ. Cần phải tấn công, không phải lúc nào cũng phòng thủ. Cần phải đứng lên chống lại kẻ bắt nạt và đáp trả thuế quan bằng thuế quan, trên mọi mặt trận,” ông nói.

Tác động kinh tế và tranh cãi về rượu Mỹ

Robert Kavcic, nhà kinh tế cấp cao tại Bank of Montreal, cho biết trong một ghi chú gửi khách hàng rằng các mức thuế đề xuất sẽ bao phủ khoảng 28 tỷ CAD (19,8 tỷ USD) giá trị xuất khẩu hàng năm của Canada sang Mỹ, tương đương 0,8% nền kinh tế Canada. Ông cho biết hóa chất, nhựa, điện tử và thiết bị công nghiệp dường như là mục tiêu lớn nhất trong các mức thuế mới, tiếp theo là hàng tiêu dùng và sản phẩm lâm nghiệp. Một điểm gây tranh cãi là tám tỉnh bang Canada đã cấm bán rượu Mỹ tại các cửa hàng rượu do tỉnh điều hành. Ông Carney cho biết các tỉnh có quyền quyết định có tiếp tục lệnh cấm hay không. Ông Eby khẳng định người dân tỉnh ủng hộ lệnh cấm: “Không có một cơ hội nào trên thế giới này mà rượu Mỹ được quay trở lại kệ hàng ở British Columbia.”

Theo AP News

Ảnh: Finalchoice / Pexels