Ukraine Patriot: Kiev gấp rút tìm thêm tên lửa đánh chặn khi Nga xuyên thủng phòng không

Ukraine Patriot là tâm điểm khi Kiev gấp rút tìm thêm hệ thống phòng không Mỹ và tên lửa PAC-3 do tên lửa đạn đạo Nga ngày càng xuyên thủng phòng không. Theo hãng tin AP (Associated Press), kho Patriot của Mỹ giảm ít nhất 65%; hồi tháng 7/2026, Mỹ tuyên bố sẽ cấp phép sản xuất cho Kiev.

Theo AP, khi Nga phóng tên lửa đạn đạo về phía Ukraine, các hệ thống phòng không chỉ có vài phút, thậm chí vài giây, để phát hiện và đánh chặn. Khoảng thời gian cực ngắn này khiến Kiev và nhiều thành phố khác ngày càng dễ bị tổn thương trước các đòn tập kích.

Vì sao Ukraine Patriot lại quan trọng với Kiev lúc này?

Ukraine khẳng định hệ thống Patriot do Mỹ sản xuất là vũ khí duy nhất hiện có thể đánh chặn tên lửa đạn đạo Nga, nhưng nước này không có đủ bệ phóng và tên lửa đánh chặn để bảo vệ toàn bộ lãnh thổ. Người phát ngôn Lực lượng Không quân Ukraine Yuriy Ihnat cho biết Patriot là hệ thống duy nhất đang hoạt động ở Ukraine có thể đánh chặn Iskander-M, S-400 và Zircon của Nga.

Khác với các hệ thống thường kích nổ đầu đạn gần mục tiêu, hệ thống PAC-3 dùng tên lửa đánh chặn có khả năng cơ động cao, trực tiếp lao vào và phá hủy đầu đạn đang bay tới. Toàn bộ quá trình gồm phát hiện, tính toán quỹ đạo và phóng tên lửa đánh chặn phải hoàn tất trong vài phút, có khi chỉ vài giây.

Dù vậy, lớp bảo vệ mà Patriot mang lại không phải lúc nào cũng chắc chắn. Nếu bệ phóng đặt sai vị trí hoặc hết tên lửa, hầu hết hệ thống phòng không còn lại của Ukraine không thể thay thế. Trong khi đó, Nga thường kết hợp tên lửa đạn đạo, tên lửa hành trình, máy bay không người lái và mục tiêu giả, buộc lực lượng phòng thủ phải cùng lúc xử lý nhiều mối đe dọa và hạn chế dùng số tên lửa đánh chặn có hạn.

Quân đội Mỹ còn có các hệ thống chống tên lửa đạn đạo khác như hệ thống phòng thủ tầm cao giai đoạn cuối (THAAD) và hệ thống chiến đấu Aegis trên hạm, nhưng chúng chưa được chuyển giao cho Ukraine.

Nga dùng những loại tên lửa nào để áp đảo phòng không Ukraine?

Khác với tên lửa hành trình bay như máy bay không người lái, tên lửa đạn đạo được phóng lên giống tên lửa vũ trụ rồi lao gần như thẳng đứng xuống mục tiêu với tốc độ gấp nhiều lần vận tốc âm thanh. Điều này làm giảm mạnh thời gian phát hiện và tiêu diệt đầu đạn, dẫn tới các cuộc tập kích liên tiếp; đợt gần nhất nhằm vào thủ đô Kiev đã trúng một nhà máy, một kho hàng và một trung tâm bưu chính.

Trong kho vũ khí của Nga, Iskander-M phóng từ bệ mặt đất là tên lửa đạn đạo nổi bật nhất, bên cạnh Kinzhal phóng từ trên không. Ngoài ra, Moscow từng dùng tên lửa phòng không S-300, S-400 để đánh mục tiêu mặt đất, còn Zircon dù được phân loại kỹ thuật là tên lửa hành trình siêu vượt âm chống hạm nhưng tốc độ cao khiến việc đánh chặn cũng khó khăn tương tự tên lửa đạn đạo.

Kho dự trữ của Mỹ giảm sâu, sản xuất chưa thể bù ngay

Theo phân tích của AP, kho dự trữ tên lửa Patriot của Mỹ đã giảm ít nhất 65% so với mức trước cuộc chiến chống Iran, do cuộc chiến này tiêu thụ lượng lớn tên lửa đánh chặn Patriot và THAAD. Bộ Quốc phòng Mỹ (Lầu Năm Góc) khẳng định vẫn còn kho dự trữ lớn, nhưng việc tăng sản xuất khó lấp đầy khoảng trống ngay lập tức.

Tập đoàn quốc phòng Mỹ Lockheed Martin đã bàn giao hơn 600 tên lửa đánh chặn PAC-3 trong năm 2025 và đặt mục tiêu nâng công suất lên 2.000 quả mỗi năm vào cuối năm 2030. Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) thông báo nhà máy sản xuất tên lửa Patriot đầu tiên tại châu Âu dự kiến mở cửa vào tháng 9/2026 tại Đức.

Ukraine có được tự sản xuất Patriot?

Tại hội nghị thượng đỉnh NATO ở Thổ Nhĩ Kỳ hồi tháng 7/2026, Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố Washington sẽ cấp phép để Ukraine sản xuất hệ thống Patriot. Tuy nhiên, khoảng 3 tuần sau, ông khẳng định chưa đưa ra quyết định cuối cùng.

Ngay cả khi được cấp phép, các quan chức và chuyên gia nói với AP rằng việc bắt đầu chế tạo Patriot ngay tại Ukraine cũng sẽ mất nhiều năm. Trong bối cảnh đó, Kiev vẫn phải trông chờ vào nguồn cung từ Mỹ và châu Âu giữa lúc nhu cầu đánh chặn ngày càng lớn.

Theo Asharq News

Ảnh: scholty1970 / Pixabay